Thị trường chứng khoán ngày 25/12/2025 chứng kiến một kịch bản không ai ngờ tới. Buổi sáng, sắc xanh và tím bao phủ nhóm cổ phiếu họ Vin (Vingroup, Vinhomes, Vinpearl) trong sự hưng phấn của nhà đầu tư. Tuy nhiên, mọi thứ đảo chiều 180 độ ngay sau khi thông tin Vingroup rút đơn đăng ký đầu tư dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam (trị giá 67 tỷ USD) được lan truyền.

Cú sốc lớn nhất nằm ở phiên định kỳ đóng cửa (ATC). Mã VHM (Vinhomes) từ trạng thái tăng trần đã bị bán tống bán tháo, rơi thẳng xuống mức giá sàn. Những nhà đầu tư mua vào phiên sáng đã phải chịu mức lỗ tạm tính lên tới 13% chỉ trong vòng vài giờ.

Cổ phiếu VIC (Vingroup) cũng không đứng ngoài vòng xoáy khi giảm sâu 6,9% xuống 158.000 đồng/cp, với lượng dư bán sàn hơn 1,6 triệu đơn vị. Tổng cộng, vốn hóa thị trường của các công ty thuộc hệ sinh thái này sụt giảm mạnh, khiến tài sản ròng của tỷ phú Phạm Nhật Vượng giảm tương ứng 1,9 tỷ USD.

Nhiều chuyên gia phân tích cho rằng, về mặt kế toán, việc rút lui này hoàn toàn không ảnh hưởng đến lợi nhuận hay doanh thu hiện tại của tập đoàn, bởi dự án mới chỉ dừng lại ở bước đăng ký đầu tư. Tuy nhiên, trên thị trường chứng khoán, niềm tin và kỳ vọng mới là thước đo giá trị.

Định giá lại kỳ vọng: Việc tham gia siêu dự án 67 tỷ USD trước đó được xem là một bước ngoặt để Vingroup khẳng định vị thế trong ngành hạ tầng quốc gia. Khi rút lui, "phần thưởng kỳ vọng" này bị xóa bỏ khỏi định giá của nhà đầu tư.

Áp lực tâm lý: Tin tức bất ngờ vào cuối ngày tạo ra tâm lý lo ngại về việc liệu có "biến số" nào khác chưa được công bố, dẫn đến hành động bán tháo để bảo toàn vốn.

Dù mất đi một dự án biểu tượng, nhưng đại diện Vingroup cho biết đây là bước đi chiến lược nhằm tập trung nguồn lực vào các đại công trình thực tế hơn. Thay vì đường sắt cao tốc, tập đoàn sẽ dồn toàn lực vào:

Siêu đô thị Olympic: Quy mô lên tới 9.000ha.

Sân vận động Trống Đồng: Công trình mang tính biểu tượng văn hóa mới.

Hệ sinh thái xe điện VinFast: Tiếp tục mở rộng ra thị trường quốc tế.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, việc rút khỏi dự án 67 tỷ USD có thể là một quyết định "tỉnh táo" để tránh rủi ro dàn trải tài chính quá mức (overleverage), giúp tập đoàn tập trung vào những mảng có biên lợi nhuận rõ ràng hơn trong ngắn hạn.

Cú sụt giảm 1,9 tỷ USD tài sản của ông Phạm Nhật Vượng là một lời nhắc nhở về sự khắc nghiệt của thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, đây mới chỉ là con số trên sổ sách. Nếu kế hoạch tập trung vào các đại dự án mới của Vingroup mang lại kết quả khả quan trong quý tới, khối tài sản này hoàn toàn có thể phục hồi nhanh chóng như cách nó đã mất đi.