Ván bài tăng vốn "ép" cổ đông vào thế "kẹt" tiền mặt

Sau mùa đại hội cổ đông, thị trường chứng khoán đang đối mặt với một nghịch lý: trong khi thanh khoản trên sàn sụt giảm nghiêm trọng, hàng loạt doanh nghiệp lại đồng loạt kích hoạt các "cỗ máy" hút tiền quy mô hàng tỷ USD thông qua phát hành thêm và IPO.

Việc dòng vốn bị găm chặt vào các đợt nộp tiền mua cổ phiếu ưu đãi không chỉ bóp nghẹt sức mua ngắn hạn, mà còn làm lộ rõ những cấu trúc tài chính phức tạp và kịch bản đẩy giá kinh điển phía sau sàn diễn

Ván bài tăng vốn "ép" cổ đông vào thế "kẹt" tiền mặt

Mùa đại hội cổ đông 2026 khép lại cũng là lúc hàng loạt doanh nghiệp bước vào giai đoạn triển khai các kế hoạch phát hành cổ phiếu quy mô lớn. Cùng với làn sóng IPO đang nóng lên, thị trường chứng khoán đứng trước một thực tế đáng chú ý: dòng tiền đang bị hút mạnh khỏi hoạt động giao dịch để chảy vào các thương vụ huy động vốn.

Ở góc độ tích cực, việc tăng vốn cho thấy doanh nghiệp đang chuẩn bị nguồn lực tài chính nhằm mở rộng quy mô, nâng cao năng lực cạnh tranh và đón đầu chu kỳ tăng trưởng mới. Tuy nhiên, xét từ góc độ thị trường, lượng vốn cần huy động quá lớn đang tạo áp lực không nhỏ lên thanh khoản.

Khác với giai đoạn dòng tiền mới liên tục đổ vào chứng khoán, thị trường hiện nay chứng kiến nguồn vốn bị chia nhỏ và phân tán. Nhiều cổ đông buộc phải bỏ thêm tiền để duy trì tỷ lệ sở hữu trong các đợt phát hành của doanh nghiệp.

Những kế hoạch tăng vốn quy mô lớn như tại PDR hay HCM đang khiến một lượng tiền đáng kể bị “khóa” vào quá trình mua cổ phiếu phát hành thêm, thay vì tiếp tục luân chuyển trên sàn. Trong bối cảnh thanh khoản chưa thực sự dồi dào, áp lực này càng trở nên rõ nét.

Đáng chú ý, tổng quy mô các kế hoạch tăng vốn và IPO trong năm được ước tính lên tới hàng tỷ USD. Điều này đồng nghĩa cuộc cạnh tranh giành dòng tiền giữa các doanh nghiệp sẽ ngày càng gay gắt.

Một khía cạnh khác cũng được giới đầu tư quan tâm là lượng cổ phiếu phát hành còn dư sau các đợt chào bán. Trên thực tế, số cổ phần này thường được phân phối cho các nhà đầu tư đã được chuẩn bị từ trước hoặc các nhóm có quan hệ lợi ích với doanh nghiệp.

Theo kinh nghiệm của nhiều nhà đầu tư lâu năm, phía sau một số thương vụ tăng vốn có thể tồn tại những cấu trúc tài chính phức tạp như cho vay cầm cố cổ phiếu, hỗ trợ tài chính hoặc các thỏa thuận lợi ích liên quan.

Trường hợp cổ phiếu THD của ThaiHoldings tăng gần bốn lần chỉ trong tháng 5 khi doanh nghiệp chuẩn bị họp cổ đông bất thường về phương án tăng vốn đã nhanh chóng thu hút sự chú ý của thị trường.

Giới đầu tư cũng liên tưởng tới giai đoạn cuối năm 2020, khi THD tạo nên cơn sốt trên sàn với mức tăng giá đột biến trước thời điểm triển khai kế hoạch phát hành gần 296 triệu cổ phiếu giá 10.000 đồng/cổ phiếu để huy động gần 3.000 tỷ đồng.

Khoảng chênh lệch rất lớn giữa giá phát hành và thị giá khi đó đã biến quyền mua thành cơ hội hấp dẫn, thúc đẩy dòng tiền tham gia mạnh mẽ vào đợt huy động vốn.

Bởi vậy, trong mắt nhiều nhà đầu tư giàu kinh nghiệm, tăng vốn không chỉ là câu chuyện mở rộng nguồn lực kinh doanh mà đôi khi còn phản ánh những cấu trúc tài chính quy mô lớn phía sau doanh nghiệp. Và trong bối cảnh hàng loạt kế hoạch phát hành cùng xuất hiện, áp lực cạnh tranh dòng tiền trên thị trường được dự báo sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.