Thông tin kinh tế tuần 3 tháng 7: Chiến sự Mỹ - Iran bùng nổ, tân chủ tịch Fed Kevin Warsh điều trần trước Quốc hội

Ngày 06/07 và 07/07 (Ngòi nổ xung đột): Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bất ngờ tiến hành các cuộc tấn công liên tiếp bằng máy bay không người lái (UAV) và tên lửa vào ba tàu thương mại quốc tế đang di chuyển qua eo biển Hormuz (theo các nguồn tin xác thực từ Reuters và NPR).

Đêm 11/07 - Rạng sáng 12/07 (Mỹ không kích tổng lực): Quân đội Mỹ nhận chỉ đạo trực tiếp từ Nhà Trắng thực hiện chiến dịch oanh tạc quy mô lớn, đánh trúng khoảng 140 mục tiêu quân sự chiến lược trên lãnh thổ Iran (bao gồm các bãi phóng tên lửa, xưởng chế tạo UAV, kho chứa đạn dược và các cơ sở hậu cần hải quân quan trọng).

Đóng cửa eo biển Hormuz: Tehran tuyên bố phong tỏa tuyệt đối mọi hoạt động giao thương hàng hải qua eo biển này. Đây là tuyến đường biển huyết mạch kiểm soát tới 25% lượng dầu thô vận chuyển bằng đường biển của thế giới.

Tấn công trả đũa toàn khu vực: Iran phóng loạt UAV và tên lửa đạn đạo nhắm vào các căn cứ quân sự và lợi ích của Mỹ tại 5 quốc gia đồng minh vùng Vịnh bao gồm Jordan, Qatar, Kuwait, Bahrain và Saudi Arabia. Xung đột diện rộng đẩy toàn bộ khu vực vào trạng thái chiến tranh toàn diện (trong đó Jordan xác nhận đã đánh chặn thành công 4 tên lửa).

Hậu quả ngoại giao: Bộ Ngoại giao Iran đưa ra thông điệp cứng rắn, tuyên bố các cuộc không kích của Mỹ đã chính thức "biến mọi nỗ lực ngoại giao và đàm phán trong vài tháng qua trở nên vô nghĩa".

Góc nhìn của Team: Khả năng hai bên nối lại đàm phán sau chuỗi sự kiện tuần qua là rất thấp. Việc eo biển Hormuz bị đóng cửa diện rộng sẽ khiến giá dầu nhanh chóng bứt phá khỏi mốc 70 USD/thùng. Các hành động leo thang xung đột lần này mang quy mô rất lớn (tấn công Qatar, oanh tạc thẳng vào đại bản doanh quân sự của Iran), đòi hỏi nỗ lực hòa giải lớn hơn và lâu dài hơn. Do đó, khó có thể kỳ vọng việc hai bên "quay xe" làm hòa chỉ trong vài ngày tới.

CPI - Nhu cầu nội địa suy kiệt: Việc CPI chỉ tăng 1% chủ yếu do sự kéo dài của cuộc khủng hoảng bất động sản, khiến người dân Trung Quốc tiếp tục thắt chặt hầu bao và tăng cường tích lũy phòng thủ. Giá thực phẩm trong tháng 6 giảm mạnh 1.6% so với cùng kỳ năm ngoái. Chỉ số CPI gượng dậy được chủ yếu nhờ nhóm vàng trang sức (+28%) và xăng dầu nội địa (+17%) – hai nhóm hưởng lợi từ xu hướng tích trữ tài sản an toàn và đà tăng chung của năng lượng toàn cầu trước đó. Nếu loại bỏ hai nhóm mang tính chất phòng thủ này, sức mua tiêu dùng nội địa Trung Quốc thực chất đang suy giảm rất mạnh.

PPI - Cú sốc chi phí đầu vào sản xuất: Trái ngược với CPI, chỉ số PPI đã tăng vọt lên 4.1%. Đây là tháng tăng trưởng thứ tư liên tiếp và là tốc độ tăng mạnh nhất kể từ tháng 7/2022. Nguyên nhân trực tiếp đến từ chi phí nguyên liệu sản xuất tăng 5.5%, dẫn đầu là ngành khai khoáng (tăng 16.5%) và nguyên liệu thô (tăng 8.6%). Ngành khai thác và chế biến than đá cũng chứng kiến mức tăng chóng mặt 20.6% so với cùng kỳ.

Góc nhìn của Team: Số liệu của NBS phản ánh một tình hình kinh tế vĩ mô cực kỳ đáng lo ngại của Trung Quốc: Lạm phát chi phí đẩy (Cost-push inflation) ở thượng nguồn kết hợp với Giảm phát sức mua (Deflationary demand) ở hạ nguồn.

Kỳ vọng từ phía thị trường và kịch bản tác động: Giới phân tích từ UBS nhận định rằng, tính cách cẩn trọng và triết lý "less is more" của ông Warsh sẽ bị thử thách cực hạn. Ông sẽ rất khó sử dụng lại "bài văn mẫu" chờ đợi thêm dữ liệu khi đối mặt với những câu hỏi trực diện từ các chính trị gia.

Kịch bản Diều hâu rõ ràng: Trước áp lực từ cuộc chiến Trung Đông và số lượng thành viên FOMC muốn tăng lãi suất đang chiếm đa số, nếu ông Warsh đưa ra các thông điệp khẳng định FED sẵn sàng hành động quyết liệt (ngụ ý một đợt tăng lãi suất vào tháng 9), thị trường sẽ phản ứng lập tức. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ (đặc biệt là kỳ hạn ngắn 2 năm) sẽ tiếp tục bứt phá; chỉ số DXY sẽ nhận thêm động lực tăng trưởng mạnh mẽ hướng về các vùng đỉnh cũ. Ngược lại, thị trường chứng khoán (NASDAQ, S&P 500) và nhóm kim loại quý sẽ gặp áp lực lớn khi chi phí cơ hội tăng cao.

Kịch bản Mập mờ/Thận trọng: Nếu ông Warsh nỗ lực lèo lái để duy trì trạng thái trung lập, thị trường sẽ tạm thời có một nhịp "thở phào", mở ra các nhịp hồi phục kỹ thuật ngắn hạn cho cổ phiếu và kim loại quý. Tuy nhiên, đà hồi phục này sẽ bị giới hạn đáng kể bởi biến động thực tế tăng vọt từ giá dầu đầu vào.

Quan điểm tổng thể của Team: Quốc hội Mỹ luôn đưa ra các câu hỏi xoáy rất sâu vào vấn đề và gần như không bao giờ chấp nhận những câu trả lời mang tính "câu giờ". Ông Kevin Warsh sẽ bị ép phải đưa ra quan điểm cụ thể. Dù Team đánh giá cao khả năng hùng biện của ông (các luận điểm giải thích tại sao không đưa ra định hướng trước cho thị trường của ông rất thuyết phục), Team vẫn cho rằng ông sẽ phải ngửa bài về quan điểm của FED lúc này. Dựa vào logic vĩ mô thuần túy, đó vẫn sẽ là một quan điểm thắt chặt (tăng lãi suất).

Kim loại quý (Vàng, Bạc): Giá Bạc tiếp tục đi đúng với nhận định trước đó của Team và hiện đang cố gắng hình thành vùng đáy thứ 2. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, Bạc đang giao dịch ở vùng lưng chừng và chịu áp lực bán lớn bởi thông tin địa chính trị Mỹ - Iran. Chưa thể khẳng định chắc chắn đáy thứ 2 đã hoàn toàn hình thành, trong khi rủi ro từ chiến sự (theo cả hai hướng tăng - giảm) cũng như thông điệp từ FED vẫn rất đáng kể. Team khuyến nghị tạm thời đứng ngoài thị trường đối với mặt hàng Bạc để quan sát thêm trong tuần này.

Đồng: Lệnh Short của Team tuy đã có lợi nhuận, nhưng mặt hàng Đồng lại không bị áp lực bán mạnh như kỳ vọng. Việc giá Đồng đang giữ giá tốt và có phần rút chân tăng ngược trong lúc Vàng và Bạc bị bán tháo cho thấy nội tại lực cầu của Đồng vẫn đang rất khỏe, bất chấp thông tin tiêu cực từ Trung Quốc và Trung Đông. Góc nhìn của Team về mặt hàng Đồng cần phải được đánh giá lại một cách thận trọng. Do đó, Team đã tạm thời tất toán lệnh và tránh đi các lệnh dài hạn đối với sản phẩm Đồng lúc này.

Cổ phiếu: Nhóm cổ phiếu công nghệ Mỹ (đại diện là chỉ số NASDAQ) tiếp tục dao động trong khung tích lũy. Vào ngày 08/07, giá có một nhịp tạm thời phá vỡ (breakdown) xuống dưới biên dưới của khung tích lũy, tuy nhiên lực cầu bắt đáy đã mau chóng kéo chỉ số quay trở lại bên trong hộp. Điều này cho thấy nhịp tích lũy vẫn đang tiếp diễn. Thị trường chứng khoán khả năng cao sẽ tiếp tục giằng co co cụm trong tuần này để chờ đợi thông tin chính thức từ phiên điều trần và báo cáo CPI.

Thị trường trái phiếu: Lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ bật tăng mạnh mẽ trở lại ngay sau khi tình hình Mỹ - Iran căng thẳng. Điểm đáng chú ý và rủi ro lớn nhất lúc này là việc lợi suất ở các kỳ hạn dài (từ 10 năm trở lên) đã đồng loạt vượt lên trên mốc then chốt 5%. Đây là dấu hiệu cho thấy dòng tiền đang chuẩn bị cho một kịch bản lạm phát quay trở lại và FED sẽ giữ lãi suất ở mức cao trong thời gian dài hơn (Higher for longer).

Thị trường FOREX: Chỉ số DXY vẫn tiếp tục neo cao và đang có dấu hiệu bật tăng trở lại sau khi tích luỹ khoảng 2 tuần. Nếu tình hình Mỹ-Iran không cải thiện sớm khả năng cao DXY sẽ có nhịp tăng mới khi thị trường phản ánh lợi suất trái phiếu tăng.