Thanh khoản tăng vọt giữa biến động, ngành chứng khoán hưởng lợi?

Dòng tiền đầu cơ ngắn hạn đang cuộn chảy mạnh mẽ khi thanh khoản bình quân chạm mốc 42.000 tỷ đồng, tạo ra "lá chắn" lợi nhuận cho các công ty chứng khoán bất chấp sắc đỏ bao trùm.

Xung đột Trung Đông leo thang không chỉ đẩy giá dầu lên cao mà còn tạo ra một "phân kỳ" lạ lùng trên thị trường chứng khoán Việt Nam: Chỉ số sụt giảm mạnh nhưng thanh khoản lại bùng nổ. Trước ngưỡng cửa 1.700 điểm đầy biến động, kịch bản nào cho VN-Index và nhóm cổ phiếu "vua" dịch vụ tài chính?

Thanh khoản tăng vọt giữa biến động, ngành chứng khoán hưởng lợi?

Thị trường chứng khoán gia tăng biến động trong thời gian gần đây.

VN-Index khép lại tuần giao dịch ngày 13/3 với phiên giảm điểm khi áp lực bán gia tăng. Chỉ số mất 13,37 điểm (-0,78%), xuống còn 1.696,24 điểm.

Thanh khoản thị trường đạt hơn 1,02 tỷ cổ phiếu, tương ứng giá trị giao dịch 27.428 tỷ đồng. So với phiên trước, khối lượng tăng gần 7% trong khi giá trị chỉ nhích nhẹ khoảng 1%. Giao dịch thỏa thuận đóng góp hơn 145 triệu cổ phiếu, trị giá gần 2.700 tỷ đồng.

Tính chung cả tuần, VN-Index giảm 71,6 điểm, tương đương 4,05%. Đây là tuần giảm thứ hai liên tiếp của thị trường sau khi chỉ số đã mất hơn 112 điểm trong tuần trước.

Diễn biến này cho thấy mức độ biến động của thị trường đang gia tăng rõ rệt trong bối cảnh rủi ro địa chính trị và biến động giá dầu tác động mạnh tới tâm lý nhà đầu tư.

Thanh khoản tăng mạnh, nhóm chứng khoán hưởng lợi

Dù thị trường điều chỉnh, thanh khoản lại có xu hướng tăng lên. Trong các phiên gần đây, giá trị giao dịch bình quân đạt khoảng 42.000 tỷ đồng mỗi ngày, cao hơn đáng kể so với mức khoảng 29.000 tỷ đồng trong hai tháng đầu năm.

Sự phân kỳ giữa mức giảm của chỉ số và sự gia tăng của thanh khoản cho thấy hoạt động tái cơ cấu danh mục đang diễn ra mạnh mẽ, đồng thời phản ánh sự gia tăng của các giao dịch ngắn hạn.

Theo đánh giá của một số tổ chức phân tích, trong bối cảnh này nhóm công ty chứng khoán có thể hưởng lợi trong ngắn hạn. Khối lượng giao dịch tăng thường kéo theo doanh thu môi giới cải thiện, đồng thời thúc đẩy nhu cầu vay ký quỹ.

Ngoài ra, hoạt động tự doanh và các dịch vụ giao dịch khác cũng có thể mang lại nguồn thu tốt hơn khi thị trường biến động mạnh.

Trong quá khứ, những giai đoạn rung lắc lớn của thị trường thường khiến nhà đầu tư gia tăng tần suất giao dịch và chủ động tái phân bổ danh mục, qua đó hỗ trợ lợi nhuận ngắn hạn cho ngành chứng khoán.

Ba kịch bản cho thị trường theo giá dầu

Trên cơ sở diễn biến của giá dầu và căng thẳng địa chính trị, các chuyên gia đưa ra ba kịch bản chính đối với thị trường.

Kịch bản cơ sở (45%) – Xung đột ngắn hạn

Nếu căng thẳng chỉ kéo dài khoảng 4–6 tuần, giá dầu có thể tăng vượt 100 USD/thùng trong ngắn hạn trước khi dần ổn định trở lại. Khi rủi ro địa chính trị giảm bớt, tâm lý thị trường có thể cải thiện trong khi thanh khoản vẫn duy trì ở mức cao.

Trong kịch bản này, ngành chứng khoán có thể tiếp tục được hưởng lợi nhờ hoạt động giao dịch sôi động. Nhà đầu tư nước ngoài cũng có khả năng chuyển từ bán ròng sang tích lũy có chọn lọc, đặc biệt ở các cổ phiếu tài chính có thanh khoản lớn.

Kịch bản trung bình (40%) – Xung đột kéo dài

Nếu căng thẳng kéo dài từ 2–3 tháng, giá năng lượng duy trì ở mức cao có thể làm gia tăng áp lực lạm phát và thắt chặt điều kiện tài chính.

Sau giai đoạn thanh khoản bùng nổ ban đầu, dòng tiền thị trường có thể dần hạ nhiệt. Tăng trưởng cho vay ký quỹ theo đó cũng chậm lại. Nhà đầu tư nước ngoài có thể duy trì trạng thái thận trọng, với các nhịp bán ròng xen kẽ.

Kịch bản tiêu cực (15%) – Khủng hoảng toàn cầu

Trong trường hợp xung đột leo thang nghiêm trọng và kéo dài hơn ba tháng, thị trường tài chính toàn cầu có thể bước vào chu kỳ điều chỉnh sâu. Nguy cơ đình lạm gia tăng sẽ khiến khẩu vị rủi ro suy giảm mạnh.

Khi đó, dòng vốn có thể chuyển sang các tài sản an toàn, trong khi nhà đầu tư nước ngoài đẩy mạnh bán ròng tại các thị trường mới nổi, bao gồm Việt Nam. Thanh khoản suy giảm sẽ gây sức ép lên triển vọng của ngành chứng khoán.

Động lực dài hạn vẫn còn

Dù rủi ro ngắn hạn gia tăng, nhiều chuyên gia cho rằng triển vọng dài hạn của thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn được hỗ trợ bởi các yếu tố nền tảng.

Trong đó, tiến trình phát triển thị trường vốn và khả năng nâng hạng thị trường của các tổ chức xếp hạng quốc tế như FTSE Russell có thể trở thành động lực quan trọng thu hút dòng vốn nước ngoài trong những năm tới.

Một số ước tính cho thấy nếu được nâng hạng, tổng dòng vốn ngoại vào thị trường chứng khoán Việt Nam trong vòng 5 năm tới có thể đạt khoảng 25 tỷ USD.