Sốc: VN-Index “bốc hơi” 114 điểm, chuyên gia nói gì về cú rơi lịch sử này?

Áp lực bán tháo lan rộng trên toàn thị trường khiến VN-Index mất hơn 110 điểm chỉ trong buổi sáng 9/3, đánh dấu một trong những phiên giảm mạnh nhất trong lịch sử chứng khoán Việt Nam tính theo điểm số.

Thị trường lao dốc, hàng trăm cổ phiếu giảm sàn

Kết phiên sáng 9/3, VN-Index giảm hơn 114 điểm (-6,4%) xuống còn 1.653 điểm. Áp lực bán áp đảo trên toàn thị trường với 305 mã giảm sàn và gần 454 mã giảm giá, trong khi chỉ có 64 mã tăng.

Đáng chú ý, rổ VN30 – nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn – ghi nhận tới 22/30 mã giảm sàn, cho thấy lực bán không chỉ tập trung ở các cổ phiếu vừa và nhỏ mà lan rộng sang cả nhóm dẫn dắt thị trường.

Xét theo nhóm ngành, viễn thông là ngành giảm mạnh nhất với mức giảm 14,3%. Theo sau là các nhóm công nghiệp (-7,8%), tài chính (-6,85%), công nghệ (-6,8%), bất động sản (-6,7%) và hàng tiêu dùng (-6,6%).

Một trong những phiên giảm mạnh nhất lịch sử

Theo thống kê, mức giảm khoảng 114 điểm (-6,4%) của VN-Index trong ngày 9/3/2026 đã đưa phiên giao dịch này vào nhóm những phiên lao dốc mạnh nhất trong lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam.

Trước đó, thị trường từng ghi nhận nhiều phiên giảm sâu như ngày 20/10/2025 khi VN-Index mất 94,76 điểm (-5,5%) hay ngày 3/4/2025 giảm 88 điểm (-6,68%). Giai đoạn biến động mạnh đầu năm 2021 cũng chứng kiến các phiên giảm đáng chú ý như ngày 28/1/2021 mất 73,2 điểm (-6,67%) và ngày 19/1/2021 giảm 60,9 điểm (-5,11%).

Trong năm 2022, thị trường cũng trải qua nhiều phiên điều chỉnh mạnh như ngày 25/4/2022 giảm 68,3 điểm, ngày 12/5/2022 giảm 62,7 điểm hay ngày 9/5/2022 giảm 59,6 điểm. Xa hơn, trong giai đoạn biến động mạnh của thị trường toàn cầu năm 2020, VN-Index từng giảm 56 điểm (-6,28%) vào ngày 9/3/2020.

Những con số này cho thấy mức độ biến động mạnh của thị trường trong bối cảnh tâm lý nhà đầu tư bị tác động bởi các yếu tố rủi ro bên ngoài.

Căng thẳng Trung Đông là nguyên nhân chính

Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Đức Anh – Giám đốc Kinh tế vĩ mô và Chiến lược thị trường tại Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) – cho rằng nguyên nhân chính khiến thị trường giảm mạnh đến từ căng thẳng leo thang tại Trung Đông giữa Mỹ, Israel và Iran.

Theo ông, diễn biến địa chính trị này đã khiến thị trường tài chính toàn cầu biến động mạnh, kéo theo sự sụt giảm của nhiều thị trường chứng khoán, trong đó có Việt Nam.

Đối với Việt Nam, tác động chủ yếu đến từ việc giá dầu tăng và chỉ số DXY – thước đo sức mạnh của đồng USD – đi lên. Điều này có thể làm gia tăng rủi ro lạm phát và áp lực tỷ giá, từ đó ảnh hưởng đến kỳ vọng về mặt bằng lãi suất.

Bên cạnh đó, nguy cơ thiếu hụt nguồn cung xăng dầu trong nước và khả năng hoạt động xuất khẩu chậm lại cũng được cho là những yếu tố có thể tác động tiêu cực đến triển vọng tăng trưởng kinh tế.

Nhà đầu tư nên thận trọng, hạn chế bắt đáy

Trong bối cảnh thị trường giảm sâu và tâm lý nhà đầu tư hoảng loạn, ông Trần Đức Anh cho rằng triển vọng ngắn hạn của VN-Index hiện phụ thuộc nhiều vào diễn biến của xung đột tại Iran – yếu tố mang tính rủi ro địa chính trị và khó dự đoán.

Theo vị chuyên gia, nhà đầu tư nên ưu tiên quản trị rủi ro danh mục thay vì vội vàng bắt đáy. Dù thị trường có thể xuất hiện các nhịp hồi kỹ thuật trong ngắn hạn, nhưng để hình thành xu hướng phục hồi bền vững vẫn cần thêm các tín hiệu tích cực từ môi trường vĩ mô và địa chính trị.

Ông khuyến nghị nhà đầu tư nên duy trì tỷ trọng tiền mặt cao và theo dõi sát diễn biến tại Trung Đông, đặc biệt là tình hình vận tải qua eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới. Khi căng thẳng hạ nhiệt và giá dầu giảm trở lại, thị trường có thể xuất hiện cơ hội giải ngân an toàn hơn.

Hạ đòn bẩy để tránh rủi ro giải chấp

Đối với các nhà đầu tư đang sử dụng margin, rủi ro call margin có thể gia tăng khi thị trường giảm mạnh.

Theo ông Trần Đức Anh, đòn bẩy tài chính chỉ nên được sử dụng trong những giai đoạn thị trường ổn định, rủi ro thấp và biến động hạn chế. Trong bối cảnh hiện nay, nếu duy trì tỷ trọng margin cao, chỉ một vài phiên giảm mạnh cũng có thể dẫn đến tình trạng bán giải chấp.

Do đó, nhà đầu tư đang sử dụng margin nên chủ động giảm tỷ trọng cổ phiếu để hạ đòn bẩy về mức an toàn, đồng thời theo dõi sát diễn biến địa chính trị toàn cầu. Khi rủi ro hạ nhiệt, nhà đầu tư có thể cân nhắc giải ngân trở lại với chiến lược thận trọng hơn.