SGI Capital chờ "mưa" vốn ngoại

SGI Capital cho rằng nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực, song áp lực về thanh khoản, lãi suất và đòn bẩy tài chính đang gia tăng. Theo quỹ đầu tư này, nếu lãi suất tiếp tục đi lên, thị trường có thể xuất hiện giai đoạn điều chỉnh sâu hơn, mở ra cơ hội định giá hấp dẫn đối với nhiều tài sản chất lượng.

SGI Capital cảnh báo thanh khoản hệ thống ngân hàng đang căng thẳng với tỷ lệ cho vay trên huy động vượt 115%, tạo áp lực lên lãi suất và mở ra cơ hội đầu tư trong tương lai.

Kinh tế Việt Nam vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực với GDP 6 tháng đầu năm tăng 8,18%, hỗ trợ bởi công nghiệp, xây dựng và dịch vụ. Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số cả năm, nền kinh tế cần tăng khoảng 11,9% trong nửa cuối năm. Dòng vốn FDI tiếp tục là điểm sáng với tổng vốn đăng ký 6 tháng đạt 34,65 tỷ USD, tăng 61% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, phía sau bức tranh tăng trưởng ẩn chứa những áp lực ngày càng rõ nét về thanh khoản, lãi suất và đòn bẩy tài chính.

Thanh khoản hệ thống ngân hàng đang căng thẳng

Áp lực đáng chú ý nhất nằm ở thanh khoản hệ thống ngân hàng. Trong nửa đầu năm, tín dụng tăng 7,7%, trong khi huy động vốn chỉ tăng hơn 5%. SGI Capital ước tính tỷ lệ cho vay trên huy động của hệ thống đã chạm 115%, tương đương vùng cao nhất của chu kỳ trước vào cuối năm 2010. Khoảng cách ngày càng lớn giữa tín dụng và huy động gây sức ép lên lãi suất tiền gửi và cho vay, đồng thời nhu cầu vốn cho đầu tư công và các dự án hạ tầng lớn khiến cạnh tranh vốn gia tăng.

Tác động lan tỏa trên thị trường tài sản

Tác động của áp lực thanh khoản đã bắt đầu phản ánh rõ trên các thị trường tài sản. Thanh khoản chứng khoán giảm khoảng 70%, xuống dưới 15.000 tỷ đồng mỗi phiên so với giai đoạn cao trào một năm trước. Giao dịch bất động sản cũng suy yếu, với giá tại nhiều khu vực và dự án giảm khoảng 10–15%. Tốc độ tiêu thụ ô tô tại nhiều đại lý bắt đầu chậm lại từ tháng 5 và tiếp tục giảm trong tháng 6. Nếu lãi suất tiếp tục tăng, tác động có thể lan sang tín dụng tiêu dùng và sức mua các mặt hàng không thiết yếu.

Đòn bẩy cao tạo nguy cơ bán tài sản ép buộc

Trên thị trường chứng khoán, dòng vốn ngoại vẫn là điểm trừ lớn khi bán ròng hơn 80.000 tỷ đồng kể từ đầu năm. Nhà đầu tư trong nước sử dụng tiền mặt và vốn vay ký quỹ để hấp thụ hơn 60.000 tỷ đồng phát hành cổ phiếu và IPO, khiến số dư tiền mặt tại các công ty chứng khoán giảm mạnh. Theo ước tính của SGI Capital, tổng dư nợ margin đã vượt 14% lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng, mức rất cao so với các thị trường lớn trong khu vực. Sự kết hợp giữa khối ngoại rút vốn, lãi suất tăng và đòn bẩy cao tạo ra trạng thái cân bằng thiếu bền vững, có thể buộc nhà đầu tư phải bán tài sản để thu hồi tiền mặt khi lãi suất tiếp tục đi lên.

Cơ hội mua tài sản chất lượng giá rẻ sắp tới

Định giá thị trường chứng khoán Việt Nam đã trở về vùng khá thấp, đặc biệt ở nhóm ngân hàng và một số cổ phiếu vốn hóa lớn. Tuy nhiên, SGI Capital lưu ý cổ phiếu chu kỳ thường có vẻ rẻ sau khi tăng trưởng đã qua đỉnh. Với ngân hàng, chu kỳ tăng trưởng nhanh kéo dài hơn 10 năm đang đứng trước những thách thức mới. Ở góc độ dòng vốn, khối ngoại vẫn tiếp tục giảm tỷ trọng tại Việt Nam, tỷ lệ sở hữu nước ngoài giảm từ hơn 20% năm 2021 xuống dưới 13%. SGI Capital kỳ vọng khi Việt Nam gia nhập nhóm thị trường mới nổi của FTSE, dòng vốn ngoại quay trở lại có thể "như một cơn mưa" trong giai đoạn thanh khoản khó khăn.

Chiến lược đợi chờ và bảo vệ thanh khoản

Từ bài học của các chu kỳ lãi suất tăng trước đây, SGI Capital nhận định cơ hội mua những tài sản chất lượng với mức giá rẻ hơn đang dần tới gần. Tuy nhiên, đây chưa phải thời điểm để vội vàng giải ngân quy mô lớn. Quỹ ưu tiên quản trị thanh khoản, giảm nợ vay và kiên nhẫn chờ đợi những điều kiện phù hợp hơn. Lãi suất tiền gửi hiện tại vẫn được xem là lựa chọn đủ hấp dẫn để nhà đầu tư duy trì trạng thái phòng thủ trong giai đoạn này.