Sau nâng hạng: Thận trọng chi phối thị trường chứng khoán

Thận trọng không phải là yếu, mà là bản lĩnh của một thị trường trưởng thành. Việt Nam đã bước qua ngưỡng cửa mới – và giờ là lúc chứng khoán Việt học cách tăng trưởng trong tư thế của một nền kinh tế mới nổi thực thụ.

Niềm vui nâng hạng chưa kịp lan tỏa, thị trường chứng khoán đã chững lại khi dòng tiền vẫn dè dặt. VN-Index bật lên rồi hạ nhiệt, phản ánh tâm thế thận trọng của nhà đầu tư trước một cột mốc được kỳ vọng tạo sóng.

Ngay sau khi FTSE Russell công bố chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam từ “cận biên” lên “mới nổi thứ cấp”, VN-Index mở cửa trong sắc xanh rực rỡ, phản ánh kỳ vọng lớn lao của giới đầu tư. Tuy nhiên, đà tăng nhanh chóng hạ nhiệt: chỉ sau 10 phút, chỉ số từ vùng 1.700 điểm thu hẹp dần và kết phiên sáng trong sắc đỏ.

Diễn biến này cho thấy phản ứng của thị trường tuy tích cực nhưng vẫn thận trọng. Dòng tiền vẫn chưa thực sự nhập cuộc, nhà đầu tư có xu hướng giải ngân cầm chừng, quan sát phản ứng của nhóm cổ phiếu trụ trước khi quyết định “xuống tiền”.

Kỳ vọng lớn – tâm lý dè chừng

Giới phân tích từ sớm đã nhận định việc Việt Nam được nâng hạng sẽ là động lực dài hạn cho dòng vốn ngoại, củng cố niềm tin thị trường sau giai đoạn trầm lắng. Nhưng trên thực tế, tâm lý “tin ra là bán” vẫn lấn át. Nhiều nhà đầu tư cá nhân chọn đứng ngoài quan sát, một bộ phận khác tranh thủ nhịp FOMO để chốt lời, bảo toàn lợi nhuận.

Theo chuyên gia KBSV, các đợt điều chỉnh ngắn hạn sau khi công bố nâng hạng là diễn biến thường thấy, bởi “dòng tiền đầu cơ thường đi trước kỳ vọng, và khi thông tin chính thức xuất hiện, xu hướng chốt lời sẽ chiếm ưu thế”. Mức độ điều chỉnh phụ thuộc vào diễn biến vĩ mô và sức hấp thụ của thị trường trong thời gian tới.

VNDirect cũng khuyến nghị nhà đầu tư duy trì sự thận trọng trong 1–2 quý đầu sau nâng hạng, bởi thị trường có thể trải qua giai đoạn biến động mạnh trước khi bước vào chu kỳ tăng trưởng bền vững. Đặc biệt, định giá P/E trượt của VN-Index hiện đạt 15,7 lần – cao hơn mức trung bình 10 năm – cho thấy dư địa tăng giá ngắn hạn đã thu hẹp.

Tín hiệu tích cực trong trung và dài hạn

Dù phản ứng ngắn hạn còn thận trọng, giới chuyên môn vẫn đồng thuận rằng triển vọng dài hạn của TTCK Việt Nam là tích cực. Báo cáo của HSBC ước tính dòng vốn ngoại có thể đạt 3,4–10,4 tỷ USD sau nâng hạng; trong khi VPBankS dự báo khoảng 3–7 tỷ USD, bao gồm 1,5 tỷ USD từ các quỹ ETF.

Thanh khoản thị trường cũng được kỳ vọng tăng mạnh: từ mức trung bình 860 triệu USD mỗi phiên hiện nay, có thể đạt 1,5–2 tỷ USD giai đoạn 2025–2026, và xa hơn là 3–5 tỷ USD mỗi phiên vào 2030 – nhờ sự cộng hưởng của hệ thống giao dịch KRX, dòng vốn ngoại mới, cùng sự gia tăng số doanh nghiệp niêm yết và sản phẩm đầu tư.

Bên cạnh đó, thị trường Việt Nam được đánh giá đang mở ra nhiều cơ hội đầu tư theo ngành, đặc biệt là ngân hàng, chứng khoán, hàng tiêu dùng, bán lẻ, công nghệ và bất động sản – các lĩnh vực được dự báo sẽ dẫn dắt đà tăng trưởng 2025–2030.

Cổ phiếu hưởng lợi và triển vọng phía trước

Theo các chuyên gia, nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, thanh khoản cao như VCB, VHM, VNM, HPG, STB, FPT, SSI… sẽ là những cái tên hưởng lợi trực tiếp từ nâng hạng, nhờ nằm trong tầm ngắm của các quỹ đầu tư chủ động toàn cầu.

Ông Trương Hiền Phương (KIS Việt Nam) cho rằng “nâng hạng” không chỉ là cú hích tâm lý, mà còn là động lực tái định giá toàn thị trường. Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Hằng Nga (VCBF) nhận định nhóm ngân hàng vẫn là “xương sống” dẫn dắt, với lợi nhuận dự báo tăng gần 20% trong giai đoạn 2025–2026.

Theo dự kiến, quyết định nâng hạng sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Khoảng thời gian gần một năm tới được xem là “giai đoạn chuẩn bị”, khi dòng vốn ngoại dần định vị danh mục và nhà đầu tư nội có cơ hội lựa chọn những cổ phiếu hưởng lợi dài hạn.