Nợ xấu chồng chất, lợi nhuận bấp bênh – Bầu Thụy liệu có cứu được Sacombank?

Những ngày cuối năm 2025, thị trường tài chính Việt Nam xôn xao trước thông tin Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank – STB) có “tổng giám đốc mới”: ông Nguyễn Đức Thụy (Bầu Thụy), cựu Chủ tịch HĐQT LPBank. Sự xuất hiện của ông được giới chuyên gia nhận định là bước ngoặt quan trọng trong giai đoạn cuối cùng của quá trình tái cấu trúc kéo dài gần một thập kỷ của Sacombank.

Áp lực nợ xấu: Núi nợ kéo dài gần 10 năm

Sacombank đang trong quá trình tái cấu trúc toàn diện, bắt đầu từ sau sáp nhập Ngân hàng Phương Nam, tiếp nhận khối nợ xấu lên tới 93.000 tỷ đồng, trong đó gồm 35.000 tỷ dư nợ gốc và 58.000 tỷ lãi và các khoản phải thu.

Các khoản nợ lớn liên quan đến nhóm ông Trầm Bê, Khu công nghiệp Phong Phú, cùng những khoản nợ đã bán cho VAMC, khiến ngân hàng phải đối mặt với áp lực xử lý nợ kéo dài. Trong năm 2025, Sacombank đã ghi nhận thanh lý thành công Khu công nghiệp Phong Phú với giá gần 8.000 tỷ đồng, giúp hạch toán khoản thu hồi vào báo cáo tài chính quý III.

Tuy nhiên, 32,5% cổ phần Sacombank do nhóm Trầm Bê sở hữu, hiện được VAMC đứng tên, vẫn chưa thể thoái vốn do vướng pháp lý. Giới chuyên gia dự báo việc xử lý cổ phần này sẽ kéo dài đến nửa cuối năm 2026, và đây là bước then chốt để Sacombank trút bỏ gánh nặng nợ xấu lâu năm.

Bầu Thụy và kỳ vọng “cú hích”

Việc bổ nhiệm Bầu Thụy làm Quyền Tổng Giám đốc Sacombank được coi là bước đi chiến lược. Ông mang theo kinh nghiệm tái cấu trúc và chuyển đổi số từ LPBank, cùng bà Nguyễn Thị Kiều Anh làm Phó Tổng Giám đốc – cũng là cựu lãnh đạo LPBank.

Sacombank cũng tiến hành tái định vị thương hiệu, cập nhật logo mới với màu vàng chủ đạo, gợi nhắc phong cách và dấu ấn của Bầu Thụy, đồng thời cho thấy ngân hàng sẵn sàng bước sang trang mới trong chiến lược phát triển.

Ngày 15/1/2026, Sacombank sẽ bầu bổ sung 4 thành viên HĐQT, nâng tổng số thành viên lên 10 người. Cổ đông đang chờ đợi những gương mặt mới sẽ góp phần giải quyết nút thắt nợ xấu, thúc đẩy tăng trưởng và tái cơ cấu hiệu quả.

Sacombank trước khi Bầu Thụy xuất hiện

Trong gần 10 năm tái cấu trúc, vai trò của bà Nguyễn Đức Thạch Diễm cùng nhóm ông Dương Công Minh được ghi nhận khi giữ lợi nhuận ổn định. Chỉ riêng 9 tháng đầu năm 2025, Sacombank đạt lợi nhuận trước thuế 10.988 tỷ đồng, tăng 36% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối vượt 34.000 tỷ đồng, tạo nền tảng quan trọng để ngân hàng chia cổ tức trở lại.

Tuy nhiên, nợ xấu vẫn là thách thức lớn, với gần 13.000 tỷ đồng tại quý III/2025, đứng thứ 7 trong số các ngân hàng niêm yết. Nhóm nợ có khả năng mất vốn (nhóm 5) tăng mạnh từ 4.900 tỷ đồng năm 2023 lên 11.511 tỷ đồng quý III/2025. Phần lớn nợ xấu đến từ doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), đặc biệt là nhóm xuất nhập khẩu.

Áp lực chi phí dự phòng tín dụng dự kiến duy trì cao trong năm 2026, khoảng 6.100 tỷ đồng, khiến ngân hàng vẫn phải duy trì trạng thái phòng thủ, ưu tiên xử lý nợ xấu.

Triển vọng năm 2026

Với nỗ lực xử lý nợ xấu và cổ phần VAMC, Sacombank dự kiến lợi nhuận trước thuế đạt 14.000 tỷ đồng, tăng 9% so với năm 2025. Biên lãi ròng (NIM) dự kiến giảm nhẹ xuống 3,59%, nhưng ngân hàng kỳ vọng tăng tỷ trọng thu nhập ngoài lãi, số hóa dịch vụ, cải thiện CASA sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng tài sản.

Giới đầu tư và cổ đông đang đặt kỳ vọng lớn vào Bầu Thụy – liệu ông có thể giải quyết các nút thắt nợ xấu, tái cấu trúc nhân sự và vận hành, đưa Sacombank từ giai đoạn tái cấu trúc kéo dài sang một ngân hàng bán lẻ tăng trưởng bền vững? Đây vẫn là câu hỏi mà thị trường tài chính đang chờ câu trả lời trong năm 2026.