Nghịch lý của vàng: Lạm phát cao, toàn cầu bất ổn nhưng vẫn không dừng bán tháo

Giá vàng giảm gần 4% trong tuần, rơi xuống dưới 3.900 USD/ounce dù lợi suất trái phiếu Mỹ và đồng USD cùng suy yếu. Kỳ vọng Fed duy trì lãi suất cao, áp lực thanh lý trên thị trường tài chính và những lo ngại về lạm phát đang khiến triển vọng kim loại quý trở nên kém tích cực.

Vàng mất sức hút trước áp lực lãi suất và làn sóng bán tháo

Diễn biến giá vàng trong tuần qua đi ngược với những yếu tố vốn được xem là động lực hỗ trợ kim loại quý. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ giảm mạnh, đồng USD suy yếu so với mức cao gần đây và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất. Tuy nhiên, thay vì tăng giá, vàng lại trải qua một đợt bán tháo mạnh, đánh mất ngưỡng 3.900 USD/ounce.

Theo dữ liệu thị trường, giá vàng giao ngay mở đầu tuần ở mức 3.909,95 USD/ounce. Kim loại quý ban đầu phục hồi khi nhà đầu tư tranh thủ mua vào sau đợt giảm xuống dưới 4.000 USD/ounce trong tuần trước đó.

Đà tăng được củng cố vào ngày 27/10, khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ giảm và đồng USD suy yếu. Giá vàng có thời điểm vượt 4.050 USD/ounce, trước khi tiến lên mức cao nhất tuần là 4.082,50 USD/ounce vào ngày 28/10.

Tuy nhiên, xu hướng nhanh chóng đảo chiều sau cuộc họp chính sách tiền tệ của Fed. Ngân hàng trung ương Mỹ quyết định giữ nguyên lãi suất trong phạm vi 3,75% đến 4% với tỷ lệ biểu quyết 10 phiếu thuận và 2 phiếu chống. 

Áp lực tiếp tục gia tăng trong ngày 29/10 sau khi Mỹ công bố các số liệu kinh tế tích cực hơn dự kiến. Tăng trưởng GDP quý III đạt 3,4%, trong khi lạm phát chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE) lõi vẫn ở mức cao. Những dữ liệu này củng cố nhận định nền kinh tế Mỹ chưa suy yếu đủ để buộc Fed phải sớm chuyển sang chính sách tiền tệ nới lỏng.

Đến ngày 30/10, đợt bán tháo tăng tốc khi cổ phiếu công nghệ Mỹ giảm mạnh do lo ngại về khả năng sinh lời từ các khoản đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI). Áp lực trên thị trường chứng khoán lan sang hàng hóa và kim loại quý, khiến nhà đầu tư phải bán tài sản để thu hẹp vị thế và đáp ứng nhu cầu thanh khoản.

Giá vàng giao ngay có thời điểm xuống 3.870,25 USD/ounce, mức thấp nhất trong hơn một năm. Tại thời điểm được ghi nhận trong báo cáo của Kitco News, kim loại quý giao dịch quanh 3.875,05 USD/ounce, giảm 3,74% so với tuần trước và giảm 3,62% trong phiên.

Điểm đáng chú ý là đợt giảm này diễn ra ngay cả khi một số yếu tố kinh tế vĩ mô thường có lợi cho vàng đang xuất hiện. Theo truyền thống, lợi suất trái phiếu giảm làm giảm chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng, bởi kim loại quý không tạo ra thu nhập định kỳ. Đồng USD suy yếu cũng khiến vàng trở nên rẻ hơn đối với người mua sử dụng các đồng tiền khác.

Tuy nhiên, những yếu tố này hiện không đủ sức đảo ngược xu hướng. Thị trường đang quan tâm nhiều hơn đến triển vọng chính sách tiền tệ trong những tháng tới thay vì chỉ phản ứng với diễn biến lợi suất và tỷ giá trong ngắn hạn.

Áp lực lạm phát cũng là một nguyên nhân quan trọng. Cuộc xung đột với Iran tiếp tục gây gián đoạn thị trường năng lượng, khiến giá dầu duy trì ở mức cao. Chi phí năng lượng tăng có nguy cơ đẩy mặt bằng giá lên, qua đó khiến Fed khó sớm hạ lãi suất.

Điều này tạo ra một nghịch lý đối với vàng. Lạm phát và bất ổn địa chính trị vốn được xem là những yếu tố thúc đẩy nhu cầu trú ẩn, nhưng nếu chúng khiến ngân hàng trung ương phải duy trì lãi suất cao, vàng lại chịu sức ép từ chi phí cơ hội và kỳ vọng chính sách tiền tệ.

Một yếu tố khác là sự thay đổi trong hành vi của nhà đầu tư. Khi thị trường chứng khoán giảm sâu, vàng không nhất thiết tăng giá để bù đắp rủi ro. Trong những đợt bán tháo diện rộng, nhà đầu tư có thể bán cả những tài sản vốn được xem là nơi trú ẩn để thu tiền mặt hoặc đáp ứng yêu cầu ký quỹ.

Đợt bán tháo đã khiến quan điểm của giới phân tích Phố Wall thay đổi đáng kể. Khảo sát vàng hàng tuần mới nhất của Kitco News cho thấy phần lớn chuyên gia không còn kỳ vọng giá kim loại quý sớm phục hồi.

Trong số 16 nhà phân tích tham gia khảo sát, chỉ một người, tương đương 6%, dự báo giá vàng tăng trong tuần tới. Có 10 người, chiếm 63%, cho rằng giá sẽ tiếp tục giảm, trong khi 5 người còn lại, tương đương 31%, dự báo thị trường đi ngang hoặc chưa xác định được xu hướng rõ ràng.

Khảo sát giá vàng tuần này của Kitco News chi ra, 63% chuyên gia Phố Wall dự báo giá vàng tiếp tục giảm, trong khi 53% nhà đầu tư cá nhân kỳ vọng giá phục hồi.

Trái ngược với giới chuyên nghiệp, nhà đầu tư cá nhân vẫn giữ quan điểm lạc quan hơn. Trong cuộc thăm dò trực tuyến với 184 người tham gia, có 98 người, tương đương 53%, kỳ vọng giá vàng tăng. Trong khi đó, 56 người, chiếm 30%, dự báo giá giảm và 30 người còn lại cho rằng giá sẽ ổn định.

Ông Marc Chandler, Giám đốc điều hành Bannockburn Global Forex, nhận định sức hấp dẫn của vàng đang suy giảm sau đợt điều chỉnh mạnh. Ông cho rằng nếu giá tiếp tục lập mức thấp mới trong năm, vùng 3.750 đến 3.850 USD/ounce có thể trở thành khu vực cần theo dõi.

Trong khi đó, ông Adam Button, người đứng đầu bộ phận chiến lược tiền tệ tại investingLive, cũng nghiêng về khả năng giá vàng tiếp tục đi xuống. Ông cho rằng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ và nguy cơ xung đột với Iran leo thang có thể khiến tâm lý né tránh rủi ro gia tăng, kéo theo những biến động bất lợi trên thị trường.

Ông Colin Cieszynski, chiến lược gia trưởng thị trường tại SIA Wealth Management, cũng có quan điểm tiêu cực đối với vàng trong tuần tới. Theo ông, việc giá kim loại quý đánh mất mốc 4.000 USD/ounce là tín hiệu kỹ thuật quan trọng.

Đáng chú ý, ông Daniel Pavilonis, nhà môi giới hàng hóa cấp cao tại StoneX Group, cảnh báo vàng và bạc có thể bước vào một đợt điều chỉnh sâu và kéo dài hơn sau khi phá vỡ các vùng hỗ trợ ngắn hạn.

Bên cạnh dữ liệu kinh tế, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ và diễn biến xung đột với Iran cũng có thể tác động đến tâm lý thị trường.

Dù triển vọng ngắn hạn đang kém tích cực, một số chuyên gia vẫn cho rằng đợt giảm hiện tại chưa đủ để phủ nhận các yếu tố hỗ trợ dài hạn của vàng. Rich Checkan, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Asset Strategies International, cho rằng những nhịp điều chỉnh có thể tạo cơ hội mua vào đối với nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn.

Tuy nhiên, điều kiện để vàng lấy lại đà tăng sẽ phụ thuộc nhiều vào sự thay đổi trong chính sách tiền tệ. Việc Fed tạm dừng tăng lãi suất chưa đủ tạo ra động lực mới. Thị trường cần những dấu hiệu rõ ràng hơn về khả năng giảm lãi suất và hạ nhiệt áp lực lạm phát. Trong thời gian chờ đợi, vàng vẫn có nguy cơ chịu sức ép từ hoạt động chốt lời, thanh lý vị thế và nhu cầu nắm giữ tiền mặt của nhà đầu tư.