Mô hình Tập đoàn Tài chính HD: Dư địa tăng trưởng còn rộng mở phía trước

Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM (HOSE: HDB) đang từng bước hoàn thiện một mô hình hoạt động khác biệt so với phần lớn các ngân hàng thương mại cổ phần trong hệ thống, đó là mô hình Tập đoàn Tài chính HD. Thay vì chỉ tập trung vào hoạt động ngân hàng truyền thống, HDB đã mở rộng sự hiện diện sang các lĩnh vực tài chính trọng yếu khác thông qua đầu tư và gia tăng sở hữu tại các công ty thành viên, hình thành một hệ sinh thái tài chính đa dạng và có tính liên kết cao.

Nền móng của mô hình này thực chất đã được xây dựng từ khá sớm, trải qua giai đoạn 2013-2018 với các thương vụ mua lại và góp vốn vào mảng tài chính tiêu dùng cũng như công ty chứng khoán. Đến đầu năm 2025, HDB chính thức công bố thành lập Tập đoàn Tài chính HD với bảy công ty thành viên, phủ rộng trên các mảng ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, tài chính tiêu dùng và quản lý quỹ. Sợi dây liên kết giữa các thành viên chủ yếu dựa trên quan hệ sở hữu vốn, trong đó HDB đóng vai trò ngân hàng mẹ, nắm giữ tỷ lệ chi phối tại phần lớn các đơn vị. Đáng chú ý, HDBank hiện đang tiếp tục củng cố mô hình thông qua việc gia tăng tỷ lệ sở hữu tại các công ty thành viên, đồng thời mở rộng hoạt động kinh doanh và chuẩn bị cho các kế hoạch IPO trong thời gian tới.

Nhìn vào từng mảnh ghép, HD Saison giữ vai trò mở rộng độ phủ sang phân khúc khách hàng chưa đủ điều kiện tiếp cận ngân hàng, hiện đang giữ vị trí thứ tư về thị phần tài chính tiêu dùng. Công ty Chứng khoán HD (HDS) đóng vai trò hoàn thiện chuỗi dịch vụ đầu tư và thị trường vốn, chiếm khoảng một phần tư thị phần tư vấn bảo lãnh phát hành trái phiếu trong năm 2025 và đang có kế hoạch IPO ngay trong nửa cuối năm 2026. Trong khi đó, Vikki Bank là mảnh ghép ngân hàng số hướng đến nhóm khách hàng trẻ, ưu tiên giao dịch trực tuyến, với cơ sở khách hàng đã tăng hơn 23% trong năm 2025, đạt khoảng chín triệu người dùng. Các thành viên khác như HD Insurance, HD Capital hay Kiều hối Đông Á tiếp tục đóng vai trò gia tăng hoạt động bán chéo trong toàn hệ thống.

Một điểm cộng hưởng quan trọng khác đến từ mối liên kết với hệ sinh thái đa lĩnh vực của Tập đoàn Sovico, bao gồm Vietjet Air, Phú Long và Galaxy Holdings. HDB hiện là đối tác ngân hàng chiến lược của Vietjet, cùng phát triển các sản phẩm tài chính đồng thương hiệu, trong khi HD Insurance phân phối các sản phẩm bảo hiểm chuyến bay và hành lý cho hành khách. Với Phú Long, HDB triển khai các chương trình cho vay mua nhà tại nhiều dự án bất động sản, đồng thời là đơn vị tài trợ vốn cho một số dự án trọng điểm. Đặc biệt, nền tảng SkyJoy do Galaxy Joy vận hành hiện đã kết nối hơn 18 triệu người dùng cùng hơn 250 đối tác thông qua cơ chế tích điểm và đổi thưởng, tạo điều kiện để các thành viên trong hệ sinh thái chia sẻ tệp khách hàng, thúc đẩy bán chéo và gia tăng giá trị vòng đời khách hàng.

Quá trình hoàn thiện mô hình tập đoàn tài chính diễn ra song song với sự cải thiện rõ nét về quy mô và hiệu quả hoạt động của HDB trong giai đoạn 2020-2025. Tốc độ tăng trưởng kép của tổng tài sản trong 5 năm gần nhất đạt 24%, trong khi ROE duy trì trên ngưỡng 20%, thuộc nhóm dẫn đầu toàn hệ thống ngân hàng. Việc đẩy mạnh khai thác hệ sinh thái đã giúp cơ cấu thu nhập dịch chuyển theo hướng bền vững hơn, khi tỷ trọng thu nhập ngoài lãi hợp nhất tăng từ 45% năm 2020 lên 48% năm 2025, qua đó giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn thu tín dụng truyền thống. Hiệu quả vận hành cũng được cải thiện đáng kể khi hệ số CIR giảm mạnh từ 45% xuống còn 27% trong cùng giai đoạn, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân của nhóm ngân hàng thương mại cổ phần quy mô lớn.

Dù đã đạt được những kết quả bước đầu tích cực, mô hình Tập đoàn Tài chính HD được đánh giá vẫn còn nhiều dư địa phát triển trong dài hạn, xoay quanh hai động lực chính. Thứ nhất là việc nâng cao vai trò và mức độ đóng góp của các công ty thành viên. Phần lớn các đơn vị này hiện vẫn đang trong giai đoạn đầu của quá trình mở rộng quy mô và gia tăng đóng góp vào lợi nhuận hợp nhất, trong khi việc HDB tiếp tục nâng tỷ lệ sở hữu tại các thành viên, như kế hoạch tăng sở hữu tại HD Saison từ 50% lên 75%, sẽ giúp tăng cường tính liên kết trong tập đoàn, nâng cao khả năng khai thác bán chéo và mở rộng thu nhập ngoài lãi.

Động lực thứ hai nằm ở tiềm năng phát triển SkyJoy thành nền tảng tài chính nhúng. Thay vì chỉ đóng vai trò chương trình khách hàng thân thiết, SkyJoy có cơ hội trở thành nền tảng tích hợp các sản phẩm và dịch vụ tài chính ngay trong hành trình tiêu dùng trên các nền tảng phi tài chính. Tận dụng lợi thế từ hệ sinh thái gồm nhiều doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực hàng không, bán lẻ, tiêu dùng và dịch vụ, HDB có điều kiện thuận lợi để mở rộng các dịch vụ tài chính ngay tại điểm phát sinh nhu cầu của khách hàng, từ đó mở rộng khả năng tiếp cận tệp khách hàng mới và tạo thêm nguồn thu phí bền vững cho toàn hệ thống trong những năm tới.