IPO tiền tỷ vẫn ế vì một chữ “giá”

Nhiều thương vụ IPO chưa đạt kỳ vọng do định giá cao, thanh khoản hạn chế và thời điểm phát hành chưa phù hợp. Triển vọng năm 2027 có thể tích cực hơn nếu lãi suất giảm, dòng tiền phục hồi và doanh nghiệp đưa ra mức giá hợp lý.

Theo ông Nguyễn Hoàng Việt, Phó Tổng giám đốc phụ trách Khối Thị trường vốn CTCP Chứng khoán DNSE, nhiều thương vụ IPO từ cuối năm 2025 đến nay chưa đạt kỳ vọng.

Bốn yếu tố quyết định khả năng thành công gồm giá chào bán, tỷ lệ cổ phần phát hành, thời điểm IPO và mức độ nhận diện thương hiệu.

Trong đó, định giá là rào cản lớn nhất. Nhiều doanh nghiệp sử dụng phương pháp chiết khấu dòng tiền (DCF), đưa kỳ vọng tăng trưởng tương lai vào giá phát hành.

Tuy nhiên, doanh nghiệp tăng trưởng tốt không đồng nghĩa cổ phiếu sẽ mang lại lợi nhuận hấp dẫn nếu giá mua ban đầu quá cao.

Thực tế, nhà đầu tư cá nhân có thể ưu tiên những cổ phiếu ngân hàng đã niêm yết như VCB hay CTG, thay vì tham gia IPO với mức giá tương đương nhưng thiếu lịch sử giao dịch.

Cổ phiếu ít, thanh khoản cũng thành điểm nghẽn

Bên cạnh giá bán, tỷ lệ cổ phiếu đưa ra công chúng cũng ảnh hưởng đáng kể đến sức hấp dẫn của thương vụ.

Khi lượng cổ phiếu phát hành hạn chế và phần lớn được nắm giữ dài hạn, thanh khoản sau niêm yết có thể suy giảm, khiến các quỹ đầu tư khó thực hiện giao dịch quy mô lớn.

Điều này đặt ra thách thức cho doanh nghiệp muốn huy động vốn nhưng vẫn duy trì cơ cấu sở hữu tập trung.

Ngoài ra, mức độ nhận diện thương hiệu cũng quyết định khả năng tiếp cận dòng tiền. Một doanh nghiệp sản xuất hoặc xây lắp có vị thế lớn trong ngành chưa chắc được cộng đồng đầu tư biết đến rộng rãi.

IPO 2027 chờ dòng tiền trở lại

Triển vọng thị trường IPO năm 2027 được kỳ vọng cải thiện nếu mặt bằng lãi suất giảm và thanh khoản chứng khoán phục hồi.

Theo lãnh đạo DNSE, giá trị giao dịch hiện dao động khoảng 10.000–20.000 tỷ đồng mỗi phiên. Nếu dòng tiền quay trở lại mạnh hơn trong nửa cuối năm 2027, hoạt động huy động vốn có thể sôi động trở lại.

Những thương vụ tiềm năng như Highlands Coffee hay khả năng doanh nghiệp FDI quy mô lớn tham gia niêm yết được xem là yếu tố có thể mở rộng nguồn cung cổ phiếu.

Đối với ngành chứng khoán, làn sóng IPO có thể gia tăng doanh thu tư vấn phát hành, bảo lãnh và môi giới. Tuy nhiên, hiệu quả vẫn phụ thuộc vào khả năng phân phối cổ phiếu và diễn biến thị trường.

Điểm mấu chốt là IPO không thiếu doanh nghiệp tiềm năng, nhưng một mức định giá thiếu hấp dẫn có thể khiến cơ hội huy động vốn trở thành bài toán khó.