IPO 2025: Doanh nghiệp lớn ồ ạt "chạy đua" trước giờ G?

Trong bối cảnh IPO 2025 hứa hẹn bùng nổ, hàng loạt ‘ông lớn’ đang ráo riết triển khai kế hoạch niêm yết, với quy mô hoành tráng và tham vọng dẫn đầu thị trường.

IPO – Chìa khóa xác định giá trị doanh nghiệp

Giai đoạn 2025 – 2030 dự báo là thời kỳ bùng nổ huy động vốn qua thị trường chứng khoán, khi những tên tuổi đình đám như Highlands Coffee, Long Châu, Bách hóa Xanh, Viettel IDC, Meey Group, EST Việt Nam… đồng loạt khởi động kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).

CTCP Đầu tư Thế giới Di động (HoSE: MWG) vừa công bố chiến lược dài hạn, trong đó hai chuỗi bán lẻ Thegioididong.com và Điện máy Xanh sẽ được tách thành công ty niêm yết riêng với tên MW, dự kiến IPO vào năm 2030. Bước đi này không chỉ tái cấu trúc doanh nghiệp mà còn đánh dấu giai đoạn tái định hình lớn nhất kể từ khi Thế giới Di động ra đời.

Các chuyên gia IPO quốc tế nhận định, nếu Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi, tổng quy mô IPO trong 3–5 năm tới có thể đạt hàng chục tỷ USD. Chiến lược MW giai đoạn 2026–2030 chuyển trọng tâm từ tăng trưởng bằng số lượng sang tăng trưởng bằng chất lượng: tối ưu nền tảng hiện hữu, cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng, tích hợp dịch vụ và mở rộng ra khu vực. IPO MW không nhằm huy động vốn mà để “định giá đúng giá trị và vị thế” của chuỗi bán lẻ điện máy lớn nhất Việt Nam. Mục tiêu đến năm 2030 là tăng gấp đôi lợi nhuận MW so với năm 2025, duy trì tốc độ tăng trưởng trên 15%/năm, nhờ chuyển từ bán lẻ sản phẩm sang cung cấp giải pháp trọn vòng đời và phát triển Super App dựa trên nền tảng khách hàng trung thành.

Ở thị trường quốc tế, MW đã nhân bản mô hình sang Indonesia với chuỗi EraBlue, hiện dẫn đầu về doanh thu và số lượng cửa hàng. EraBlue đã hòa vốn, đặt mục tiêu mở 500 cửa hàng và hướng đến IPO theo lộ trình liên doanh – minh chứng cho khả năng xuất khẩu mô hình kinh doanh.

Bách hóa Xanh cũng tăng tốc với mục tiêu niêm yết trước năm 2030, xoay quanh ba trọng tâm: mở rộng đồng thời kênh offline – online, đảm bảo chất lượng hàng hóa với nhà cung cấp uy tín và tối ưu vận hành, lan tỏa văn hóa “Familyship”. Năm 2025, Bách hóa Xanh đặt mục tiêu doanh thu 51.500 tỷ đồng (tăng 25,2%), lợi nhuận sau thuế 570 tỷ đồng (tăng 455%). Tính đến hết tháng 6/2025, đã mở mới 414 cửa hàng, hơn 50% ở miền Trung, với tất cả cửa hàng mới đạt lợi nhuận dương.

Kết thúc quý II/2025, Thế giới Di động đạt doanh thu 37.300 tỷ đồng – mức cao nhất lịch sử, tăng 9,3% so với cùng kỳ. Doanh thu lũy kế của Thegioididong.com và Điện máy Xanh đạt 49.400 tỷ đồng (tăng 12%), dù giảm hơn 200 cửa hàng so với năm 2024. Các nhóm điện thoại, tablet, laptop tăng trưởng 20–50%; hàng gia dụng và tivi tăng một đến hai chữ số. Bách hóa Xanh đạt gần 22.600 tỷ đồng (tăng 16%), tuy tốc độ tăng trưởng đang chậm lại. Nhà thuốc An Khang đạt doanh thu bình quân/cửa hàng tăng 30%, lũy kế 6 tháng đạt 1.000 tỷ đồng. EraBlue tại Indonesia, với 115 cửa hàng, doanh thu 1.600 tỷ đồng (tăng 70%) đã có lãi ở cấp độ công ty.

Nếu hoàn tất IPO MW và Bách hóa Xanh, Thế giới Di động sẽ vận hành theo cấu trúc “kiềng ba chân”: MW gắn với bán lẻ điện máy và công nghệ, cung cấp giải pháp trọn vòng đời, mở rộng quốc tế; Bách hóa Xanh gắn với thực phẩm tiêu dùng, đa kênh, dẫn đầu thị trường; An Khang, Avakids và đầu tư quốc tế theo chiến lược “chậm và chắc”. Chiến lược này vừa tách bạch giá trị từng mảng, vừa tạo cơ chế huy động vốn riêng, đồng thời duy trì sức mạnh tổng hợp của tập đoàn.

Nhịp chững vì rủi ro thuế quan

Trên bình diện Đông Nam Á, thị trường IPO nửa đầu 2025 chững lại do lo ngại thuế quan Mỹ. Số lượng IPO giảm 31%, tổng vốn huy động giảm 11%, đảo ngược đà tăng của nửa cuối 2024. Những doanh nghiệp IPO thành công chủ yếu phục vụ nhu cầu nội địa, ít chịu tác động từ chính sách thuế quan.

Chuyên gia EY Chan Yew Kiang nhận định, các ngành tiêu dùng nội địa, ít chịu biến động vĩ mô hay rủi ro địa chính trị, đang hút dòng vốn mạnh. Malaysia bùng nổ với 28 thương vụ IPO, tổng vốn huy động 900 triệu USD, trong khi Indonesia và Thái Lan sụt giảm, Việt Nam chưa ghi nhận thương vụ mới.

Dự báo nửa cuối 2025 vẫn ảm đạm do lo ngại thuế quan Mỹ, thanh khoản hạn chế và cơ cấu nhà đầu tư chưa đa dạng. Nhiều startup hoãn IPO, tìm hướng M&A xuyên biên giới. Các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp xoay trục sang thị trường nội địa, giảm phụ thuộc vào thị trường chịu thuế.

Nếu Việt Nam nâng hạng từ “cận biên” lên “mới nổi”, tổng quy mô IPO 3–5 năm tới có thể đạt hàng chục tỷ USD, trong đó tiêu dùng dẫn đầu với 12,8 tỷ USD, quy tụ nhiều tên tuổi như Thaco Auto, Bách hóa Xanh, Golden Gate, Highlands Coffee. Các lĩnh vực khác như tài chính, công nghệ và chuyển sàn UPCoM lên HoSE cũng kỳ vọng đáng kể.

Điều này không chỉ khơi thông dòng vốn cho doanh nghiệp mà còn nâng tầm thị trường chứng khoán Việt Nam, cả về quy mô, chất lượng và độ sâu thanh khoản. Yếu tố tiền rẻ, niềm tin nhà đầu tư cải thiện khi Fed giảm lãi suất và NHNN duy trì chính sách tiền tệ nới lỏng, lãi suất tiết kiệm 5–6%/năm, càng hỗ trợ huy động vốn bùng nổ.

Tuy nhiên, IPO vẫn gặp rào cản về sự ổn định, minh bạch mục đích sử dụng vốn, giá phát hành hấp dẫn và tâm lý thận trọng của nhà đầu tư sau các vụ việc trái phiếu. Tổng kết, hoạt động IPO Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn nhờ tiến trình nâng hạng thị trường và dòng tiền dồi dào, là thời điểm vàng để doanh nghiệp tối ưu định giá cổ phiếu.