Giá urê tăng vọt vì xung đột Iran, DPM và DCM hưởng lợi nhờ tồn kho lớn?

Trong bối cảnh giá urê tăng mạnh do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, hai doanh nghiệp sản xuất phân đạm lớn là DPM và DCM được đánh giá hưởng lợi nhờ lượng tồn kho lớn. Đồng thời, nguồn cung khí – nguyên liệu đầu vào quan trọng cho sản xuất urê – được đảm bảo thông qua các hợp đồng dài hạn, gần như không có rủi ro gián đoạn.

Cổ phiếu phân đạm bứt phá giữa thị trường biến động

Trong hai phiên giao dịch gần đây, thị trường chứng khoán chung diễn biến giằng co khi VN-Index giảm hơn 30 điểm do lo ngại trước những diễn biến khó lường của xung đột tại Iran.

Tuy nhiên, nhóm cổ phiếu phân đạm lại đi ngược xu hướng. Cổ phiếu DPM tăng từ 29.950 đồng/cp lên 35.250 đồng/cp, riêng phiên 12/3 tăng kịch trần. Trong khi đó, cổ phiếu DCM cũng tăng từ 48.150 đồng/cp lên khoảng 52.000 đồng/cp.

Theo các đơn vị phân tích, đà tăng này chủ yếu đến từ kỳ vọng lợi nhuận cải thiện khi giá urê trên thị trường quốc tế tăng mạnh. Giá urê kỳ hạn tại Chicago Mercantile Exchange đã tiến gần mốc 600 USD/tấn, tăng mạnh so với khoảng 460 USD/tấn trước thời điểm Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Iran.

Tại thị trường trong nước, giá phân urê đã tăng hơn 20% trong vòng một tháng, lên mức 620.000 – 700.000 đồng/bao tùy khu vực và chủng loại. Nhiều nơi ghi nhận giá tăng liên tục theo giờ và xuất hiện tình trạng khan hàng.

Lượng tồn kho lớn giúp doanh nghiệp hưởng lợi

Với lượng tồn kho tích lũy từ cuối năm trước, hai nhà sản xuất urê lớn nhất Việt Nam là PetroVietnam Fertilizer and Chemicals Corporation (DPM) và PetroVietnam Ca Mau Fertilizer JSC (DCM) được dự báo có thể ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực.

Theo báo cáo tài chính năm 2025, tồn kho của Đạm Cà Mau đạt khoảng 4.809 tỷ đồng, tăng 63% so với đầu năm và cao hơn đáng kể so với mức khoảng 2.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2021–2024. Trong đó, giá trị thành phẩm tăng từ 1.490 tỷ đồng lên 1.758 tỷ đồng, còn hàng hóa tăng mạnh từ 548 tỷ đồng lên 1.866 tỷ đồng.

Tương tự, tồn kho của Đạm Phú Mỹ cũng tăng gấp đôi từ 1.731 tỷ đồng lên 3.434 tỷ đồng. Cụ thể, nguyên vật liệu tăng từ 450 tỷ đồng lên 863 tỷ đồng, thành phẩm từ 942 tỷ đồng lên 1.373 tỷ đồng và hàng hóa từ 176 tỷ đồng lên 1.043 tỷ đồng.

Nguồn khí đầu vào được đảm bảo

Nguyên liệu chính để sản xuất phân đạm là khí thiên nhiên. Theo đánh giá của Vietcap Securities, các chuyên gia trong ngành xác nhận hiện không có nguy cơ gián đoạn nguồn cung khí đối với DPM và DCM.

Vietcap cho biết trong lịch sử vận hành hệ thống khí – điện – đạm tại Việt Nam chưa từng có tiền lệ cắt giảm nguồn khí cung cấp cho các nhà máy đạm để chuyển sang phát điện, kể cả trong những giai đoạn hệ thống năng lượng gặp khó khăn như khủng hoảng năng lượng 2021–2022, thời kỳ giá khí tăng mạnh hay tình trạng thiếu điện vào mùa khô năm 2023.

Ngoài ra, việc cắt giảm nguồn khí cho các nhà máy đạm có thể gây tác động lớn đến chuỗi giá trị phân bón và nông nghiệp, vì vậy trên thực tế đây luôn là giải pháp được tránh thực hiện.

Bên cạnh đó, nguồn khí của hai doanh nghiệp được đảm bảo thông qua các hợp đồng cung cấp dài hạn với sản lượng ổn định. Hệ thống phân bổ khí tại Việt Nam cũng được quy hoạch theo từng nhóm khách hàng – điện, đạm và công nghiệp – nên không có cơ chế điều chuyển tùy ý giữa các nhóm.

Cơ hội giao dịch trong chu kỳ giá urê tăng

Theo nhận định của Maybank Securities Vietnam, trong bối cảnh giá urê tăng mạnh do căng thẳng địa chính trị, DCM và DPM đang nổi lên như những cơ hội giao dịch chiến thuật nhờ mức độ đòn bẩy lợi nhuận cao trước biến động giá.

Nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung toàn cầu kéo dài, ngành phân bón có thể bước vào chu kỳ định giá lại tương tự giai đoạn bùng nổ năm 2021 – khi các doanh nghiệp trong ngành ghi nhận tăng trưởng mạnh cả về lợi nhuận lẫn định giá cổ phiếu.

Trong kịch bản nguồn cung tiếp tục thắt chặt, DCM và DPM có thể hưởng lợi kép từ việc gia tăng sản lượng xuất khẩu và duy trì mặt bằng giá bán ở mức cao. Riêng DPM còn có khả năng mở rộng biên lợi nhuận nếu tiếp cận được các nguồn khí đầu vào mới với chi phí cạnh tranh hơn.