#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Giá dầu leo thang, cổ phiếu vẫn "rơi rụng"

Sau hai tháng đầu năm tăng trưởng "điên cuồng" theo nhịp đập địa chính trị Trung Đông, nhóm cổ phiếu dầu khí đột ngột đảo chiều, cuốn phăng lợi nhuận của những nhà đầu tư mua đuổi. Khi dòng tiền nóng rút đi, thị trường đang buộc phải định giá lại nhóm cổ phiếu này dựa trên thực lực kinh doanh thay vì những kỳ vọng ảo từ giá dầu thế giới.

Nhiều cổ phiếu dầu khí sau khi lập đỉnh đã giảm mạnh, thậm chí quay về vùng giá xuất phát trước đó.

Quý I/2026, cổ phiếu dầu khí trở thành tâm điểm khi dòng tiền đổ mạnh vào toàn ngành. Chỉ trong hai tháng đầu năm, nhiều mã tăng dựng đứng: PLX có thời điểm tăng hơn 100%, PVD, PVS liên tục bứt phá, trong khi BSR, OIL và nhóm vốn hóa nhỏ cũng ghi nhận mức tăng gấp nhiều lần. Một “cơn sóng ngành” hiếm thấy đã hình thành, lan từ cổ phiếu đầu ngành đến các mã mang tính đầu cơ.

Nhưng đà tăng này không kéo dài. Bước sang tháng 3, thị trường đảo chiều nhanh chóng. Hàng loạt mã như PLX, PVD, PVS sau khi lập đỉnh đã giảm sâu, thậm chí quay về vùng giá cũ, đẩy nhiều nhà đầu tư mua đuổi vào thế bị động.

Động lực chính vẫn đến từ giá dầu. Trong quý I, dầu Brent và WTI tăng vọt lên vùng cao trước khi điều chỉnh mạnh, kéo theo nhịp rung lắc tương ứng của cổ phiếu. Những doanh nghiệp như GAS hưởng lợi từ giá khí tăng, BSR phụ thuộc biên lọc dầu, còn PLX, OIL chịu tác động từ cơ chế giá bán lẻ. Khi giá dầu hạ nhiệt, kỳ vọng lợi nhuận cũng nhanh chóng bị điều chỉnh theo.

So với “sóng dầu khí” năm 2022, khác biệt lớn nhất lần này nằm ở tốc độ. Nếu trước đây GAS hay PLX cần nhiều tháng để tăng mạnh, thì đầu năm nay, mức tăng tương tự diễn ra chỉ trong vài tuần. Khi đà tăng bị nén trong thời gian ngắn, áp lực chốt lời gần như là tất yếu, khiến nhịp điều chỉnh đến nhanh và mạnh hơn.

Dù vậy, triển vọng ngành chưa hẳn tiêu cực. Kỳ vọng đầu tư mới trong thăm dò – khai thác, cùng vai trò của các doanh nghiệp đầu ngành như PVD, PVS trong chu kỳ E&P, vẫn là điểm tựa dài hạn. GAS duy trì vị thế ổn định trong chuỗi khí, còn BSR có thể hưởng lợi nếu biên lọc dầu cải thiện.

Vấn đề nằm ở chỗ bức tranh không còn đồng đều. Khi giá dầu ở mức cao, nhóm thượng nguồn và trung nguồn thường hưởng lợi trực tiếp, trong khi hạ nguồn như PLX, OIL lại phụ thuộc nhiều vào cơ chế điều hành và biên lợi nhuận. Sự phân hóa này khiến dòng tiền không còn “đánh cả ngành” như giai đoạn trước.

Sau một nhịp tăng nóng, phần lớn kỳ vọng đã được phản ánh vào giá cổ phiếu. Thị trường vì vậy chuyển sang trạng thái chọn lọc, nơi mỗi mã phải tự chứng minh câu chuyện riêng thay vì đi lên theo sóng chung.

Lịch sử biến động của PLX cho thấy giá cổ phiếu thường tăng rất nhanh khi giá dầu bước vào chu kỳ thuận lợi, nhưng cũng điều chỉnh mạnh không kém khi kỳ vọng hạ nhiệt.

Với nhà đầu tư “đu đỉnh”, cơ hội vẫn còn nhưng không dễ dàng. Nếu giá dầu duy trì ở vùng cao và kết quả kinh doanh cải thiện, các mã như PVD, PVS, GAS có thể hồi phục. Tuy nhiên, kịch bản tăng nóng như đầu năm khó lặp lại. Thay vào đó là quá trình đi lên chậm hơn, phân hóa rõ hơn và đòi hỏi sự kiên nhẫn.

Sau cú tăng – giảm nhanh, nhóm dầu khí đang bước vào giai đoạn “lọc nhà đầu tư”. Khi chu kỳ thay đổi, cách kiếm lợi nhuận cũng buộc phải thay đổi theo.