Doanh nghiệp thép ai thắng ai thua?

Nhờ tốc độ giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh và các biện pháp phòng vệ thương mại phát huy hiệu quả, kết quả kinh doanh ngành thép nửa đầu năm 2026 ghi nhận nhiều tín hiệu phục hồi tích cực. Tuy nhiên, sự tăng trưởng đang diễn ra không đồng đều khi nhóm thép xây dựng và HRC bứt phá mạnh, còn các doanh nghiệp phụ thuộc vào xuất khẩu tôn mạ lại chịu sức ép lớn từ rào cản thương mại và tình trạng dư cung.

Bức tranh lợi nhuận ngành thép đang sáng dần trong nửa đầu năm 2026 khi nhiều doanh nghiệp ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực. Động lực chủ yếu đến từ sự phục hồi của thị trường xây dựng trong nước, tiến độ giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh cùng các biện pháp phòng vệ thương mại giúp thép nội địa gia tăng sức cạnh tranh trước hàng nhập khẩu.

Điển hình, Tập đoàn Hoa Sen (HSG) ước đạt sản lượng hợp nhất khoảng 1,32 triệu tấn sau 9 tháng niên độ tài chính 2025-2026, doanh thu 27.358 tỷ đồng, hoàn thành 78% kế hoạch năm. Đáng chú ý, lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 568 tỷ đồng, vượt 14% mục tiêu cả niên độ dù vẫn còn một quý kinh doanh. Riêng quý III, lợi nhuận ước đạt 382 tỷ đồng, tăng gần 40% so với cùng kỳ.

Trong hệ thống VNSTEEL (TVN), sản lượng tiêu thụ thép thành phẩm nửa đầu năm đạt 2,26 triệu tấn, tăng 8,3%. Thép cán dài tăng tới 15,4%, giúp doanh nghiệp giữ khoảng 22% thị phần thép xây dựng. Doanh thu hợp nhất ước tăng 30,4%, lợi nhuận trước thuế tăng 32,1%, tương ứng khoảng 28.700 tỷ đồng doanh thu và gần 550 tỷ đồng lợi nhuận.

Một thành viên khác là HMC cũng ghi nhận tăng trưởng mạnh khi sản lượng kinh doanh đạt gần 344.000 tấn, tăng 74%; doanh thu đạt 4.819 tỷ đồng, tăng 84%; lợi nhuận trước thuế khoảng 36,8 tỷ đồng, vượt kế hoạch cả năm.

Hòa Phát tiếp tục là đầu tàu của ngành

Trong nhóm doanh nghiệp đầu ngành, Hòa Phát (HPG) tiếp tục ghi nhận tốc độ tăng trưởng nổi bật.

Nửa đầu năm, sản lượng thép thô đạt gần 7 triệu tấn, tăng 36%; riêng quý II vượt 3,6 triệu tấn, tăng tới 48%. Sản lượng tiêu thụ HRC, thép xây dựng và phôi thép đạt 6,5 triệu tấn, tăng 32%, trong đó HRC tăng tới 57%, với khoảng 80% sản lượng tiêu thụ trong nước.

Theo dự báo của VCBS, HPG có thể ghi nhận khoảng 59.600 tỷ đồng doanh thu và hơn 5.300 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong quý II. Cả năm 2026, doanh thu dự kiến đạt gần 194.300 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế vượt 18.000 tỷ đồng, tăng gần 17% so với năm trước.

Việc thị trường nội địa phục hồi cùng hàng loạt dự án hạ tầng lớn triển khai được xem là nền tảng giúp các doanh nghiệp có thị phần thép xây dựng và HRC duy trì tăng trưởng tốt.

Nhóm tôn mạ vẫn đối mặt nhiều sức ép

Trái ngược với nhóm thép xây dựng, các doanh nghiệp tôn mạ vẫn chưa thoát khỏi áp lực cạnh tranh.

Theo VNSTEEL và VCBS, thị trường tôn mạ đang chịu tác động kép từ tình trạng dư cung trong nước và các rào cản thương mại tại nhiều thị trường xuất khẩu.

Nam Kim (NKG) được đánh giá là doanh nghiệp chịu ảnh hưởng rõ nét nhất. VCBS dự báo sản lượng tiêu thụ quý II chỉ đạt khoảng 170.000 tấn, giảm 16%; doanh thu tăng lên 4.268 tỷ đồng nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ còn khoảng 23 tỷ đồng, giảm tới 75% do biên lợi nhuận thu hẹp.

Trong khi đó, số liệu hải quan cho thấy 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 5,54 triệu tấn thép, đạt 3,7 tỷ USD, giảm 1,8% về lượng. Điều này phản ánh nhu cầu quốc tế vẫn phục hồi chậm, trong khi xu hướng bảo hộ thương mại ngày càng gia tăng.

Theo VDSC, đà tăng lợi nhuận của ngành thép có thể chậm lại trong nửa cuối năm khi giá thép và HRC hạ nhiệt, song triển vọng cả năm vẫn tích cực nhờ ba động lực chính gồm đầu tư công, sự phục hồi của bất động sản và các biện pháp phòng vệ thương mại. Dù vậy, mức độ hưởng lợi sẽ tiếp tục phân hóa giữa các doanh nghiệp có thị trường nội địa lớn và nhóm phụ thuộc vào xuất khẩu.