ĐHĐCĐ bất thường PNJ: Lỗ 258 tỷ đồng quý 3, dự kiến chuyển sang thu đổi kim cương theo giá thị trường

Sáng ngày 21/10, ĐHĐCĐ bất thường năm 2026 của CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (HOSE: PNJ) đã được tổ chức.

Tính đến 8h30, có 1,128 cổ đông tham dự trực tiếp và ủy quyền tham dự, tương ứng với hơn 315.7 triệu cp, chiếm tỷ lệ 61.7% số cổ phần có quyền biểu quyết.

ĐHĐCĐ bất thường năm 2026 của PNJ ngày 21/10 - Ảnh: Thừa Vân

Quá trình tái thiết PNJ và khôi phục niềm tin cần thời gian 

Phát biểu mở đầu đại hội, Chủ tịch HĐQT - bà Cao Thị Ngọc Dung cho biết: "Một thời điểm khó khăn nhất trong gần 40 năm hình thành và phát triển của PNJ. Suốt những tháng qua, điều khiến tôi và ban lãnh đạo trăn trở nhất là tương lai của PNJ.

Tôi hiểu lo lắng thất vọng của quý vị khi giá cổ phiếu giảm, khi kế hoạch lợi nhuận chuyển từ lãi sang lỗ, cũng như những biến động chưa từng có diễn ra trên thị trường trang sức. Thay mặt ban lãnh đạo, tôi xin gửi lời xin lỗi cổ đông".

Hiện nay, hành vi khách hàng đang tác động sâu sắc đến hoạt động và tình hình tài chính của PNJ.

Theo đó, HĐQT trình cổ đông xem xét phương án huy động vốn nhằm củng cố nguồn lực tài chính nhằm có nguồn lực tái thiết PNJ trong giai đoạn mới.

"Thưa quý vị, sự việc liên quan giám đốc công ty P-Lab đã gây hoang mang cho khách hàng và thị trường. Theo cơ quan điều tra, toàn bộ kim cương đó không đi vào hệ thống kinh doanh của PNJ. Tuy nhiên, lượng tin đồn trôi nổi lại khiến cho thị trường hoang mang về PNJ.

Những tháng qua, PNJ đã nỗ lực kinh doanh, ứng phó biến động nhưng chúng tôi thừa nhận những nỗ lực đó chưa đủ để ngăn chặn tác động nghiêm trọng lên lên kết quả kinh doanh và giá trị doanh nghiệp,

Sắp tới, PNJ dự kiến trích lập dự phòng lớn theo nguyên tắc thận trọng của kế toán… Chúng tôi lựa chọn nhìn thẳng vào thực tế, từ đó hành động để tạo nền tảng cho phát triển càng sớm càng tốt".

Bà Dung giải bày, trong 40 năm phát triển, PNJ nhiều lần vượt qua thử thách lớn… nhưng thành công trong quá khứ không đảm bảo cho tương lai. PNJ hiện nay vẫn có nền tảng thương hiệu mạnh, mạng lưới bán lẻ rộng khắp, năng lực thiết kế sản xuất và đội ngũ nhân sự tâm huyết, tuy nhiên PNJ cũng phải thay đổi để thích ứng với thị trường bởi thị trường đã khác trước.

Chủ tịch Dung cho biết năm 2026 sẽ là giai đoạn để tái cấu trúc và năm 2027 thì Công ty sẽ đặt mục tiêu từng bước phục hồi. "Chúng tôi hiểu quá trình này cần thời gian và phụ thuộc nhiều yếu tố. Tái thiết PNJ không phải là vượt qua 1 năm kinh doanh khó khăn… Hôm nay tôi cũng không mong khôi phục niềm tin chỉ qua lời phát biểu tại đại hội, bởi niềm tin tin cần thời gian… Chúng tôi hiểu rằng niềm tin không phải điều hiển nhiên mà chúng tôi sẽ nỗ lực quyết tâm để xứng đáng với niềm tin đó", lời Chủ tịch PNJ Cao Thị Ngọc Dung.

“Thiên nga đen” của thị trường kim cương

Làn sóng bán lại kim cương sau vụ việc tại P-Lab khiến PNJ cạn tiền mặt chỉ trong tháng 7, đẩy tồn kho kim cương lên 52% và kéo quý 3 về mức lỗ 258 tỷ đồng. Chia sẻ tại đại hội, Tổng Giám đốc Phan Quốc Công cho biết nghĩa vụ thu đổi kim cương tích lũy 21,000 tỷ đồng là áp lực lớn nhất của PNJ hiện nay.

Theo ông Phan Quốc Công, từ hàng chục năm nay, các doanh nghiệp ngành trang sức đều có thông lệ hứa mua lại sản phẩm đã bán theo một tỷ lệ trên hóa đơn gốc, và PNJ cũng tham gia thông lệ này. Trong điều kiện bình thường, chính sách được kiểm soát tốt: khách hàng bán lại rải rác theo nhu cầu cá nhân, thường trong 3-5 năm đầu sau khi mua. Trước tháng 7, mỗi năm chỉ khoảng 30% giá trị thu đổi được khách hàng sử dụng để bán lại.

Đầu tháng 7, thông tin của cơ quan công an về vụ việc tại P-Lab tạo ra làn sóng lo ngại, khách hàng hoang mang đồng loạt bán lại. Trong tháng 7, lượng bán lại mỗi ngày gấp 10 lần lúc bình thường; riêng tháng này, khách hàng đã bán lại gần 6,000 tỷ đồng, gần bằng cả năm 2025.

“Đây là khủng hoảng kép không đoán định, bởi hai yếu tố là pháp lý và thị trường kim cương bị ảnh hưởng tâm lý do drama truyền thông. Trước sự cố, PNJ có bộ đệm tài chính đáng kể, tại ngày 30/06 công ty có hàng ngàn tỷ đồng tiền mặt và tiền gửi. Nhưng những gì xảy ra trên thị trường, tôi coi như một sự kiện thiên nga đen: bất ngờ, sâu rộng và làm thay đổi hoàn toàn thị trường kim cương”, ông Công nói.

Đến cuối tháng 7, công ty cạn tiền, phần lớn tiền mặt đã chuyển thành hàng tồn kho mua lại từ khách hàng; kim cương hiện chiếm 52% tồn kho. Ban điều hành đã rà soát, công bố thông tin và trình HĐQT phương án xử lý. “Đến cuối quý 3, giá trị tích lũy từ lời hứa về chính sách thu đổi kim cương là 21,000 tỷ đồng. Lời hứa này không có thời hạn, và đây là áp lực lớn nhất đối với hoạt động của công ty hiện nay”, ông Công cho biết.

Khi mất thanh khoản vào cuối tháng 7, PNJ quyết định điều chỉnh chính sách thu đổi. Biện pháp này giúp giá trị hàng bán lại giảm đáng kể, cải thiện dòng tiền, nhưng cái giá phải trả là doanh thu. “Khi chính sách thay đổi thì niềm tin khách hàng bị ảnh hưởng và sức mua giảm mạnh. Doanh thu bán lẻ hiện chưa bằng một nửa mức bình thường trước khi sự kiện xảy ra”, ông Công nói.

Biên lợi nhuận giảm sâu khiến lãi gộp quý 3 giảm 62% so với cùng kỳ, dù công ty đã cắt giảm chi phí bán hàng và quản lý. Quý 3, PNJ lỗ 258 tỷ đồng, con số chưa bao gồm khoản dự phòng được trình đại hội lần này.

Phát hành riêng lẻ là “con đường duy nhất”

Theo lãnh đạo PNJ, với tình trạng thiếu vốn hiện nay, công ty không thể hồi phục và hoạt động sẽ không bền vững nếu kéo dài trong trung hạn. Khi các ngân hàng siết hạn mức tín dụng và điều kiện cho vay, Chủ tịch PNJ đã cho công ty vay cá nhân 700 tỷ đồng. Các khoản phải trả, bao gồm vay ngân hàng, ở mức khoảng 3,000 tỷ đồng, trong đó có 125 tỷ đồng phải trả khách hàng và đối tác theo lộ trình 120 ngày. Mỗi tháng, công ty vẫn cần 100-150 tỷ đồng để tài trợ hoạt động, trong khi nhu cầu vốn sắp tới rất lớn.

Phương án bán bớt tồn kho để tạo tiền mặt, kể cả thanh lý, cũng đã được xem xét. “Nhưng 52% tồn kho là kim cương, phần lớn do khách hàng bán lại, đây là nhóm hàng khó bán nhất. Bán trong thời gian ngắn thì đòi hỏi chiết khấu sâu khi thị trường kim cương đang không thuận lợi, và ngay cả như vậy, thị trường vẫn cần nhiều năm để hấp thụ lượng hàng này”, ông Công giải thích.

Đáng chú ý, PNJ dự kiến áp dụng chính sách thu đổi mới, theo đó thu lại sản phẩm theo giá thị trường thay cho tỷ lệ trên giá hóa đơn như trước đây. Công ty nhận định thay đổi này sẽ tác động đến tâm lý khách hàng và khiến lượng sản phẩm mang đi bán lại tăng lên, nên giả định 80% khách hàng sẽ đem sản phẩm ra thu đổi. Với giả định mới, tổn thất ước tính sẽ tăng mạnh.

Về phương án huy động vốn, ông Công cho biết nguyện vọng ban đầu là chào bán cho cổ đông hiện hữu, nhưng Luật Chứng khoán yêu cầu năm liền trước đợt chào bán phải có lãi và không có lỗ lũy kế. Với khoản lỗ dự kiến trong năm 2026, PNJ không đáp ứng điều kiện này. “Sau khi tham khảo nhiều cơ quan, tổ chức liên quan, chúng tôi thấy phát hành riêng lẻ không phải lựa chọn mong muốn, nhưng là con đường duy nhất mà quy định cho phép trong khung thời gian hiện nay”, ông nói.

Lãnh đạo PNJ cho rằng với tình hình tài chính hiện tại, gánh thêm nợ vay sẽ làm rủi ro tăng lên, nên công ty quyết định không tăng vay nợ và lựa chọn phát hành cổ phần riêng lẻ. “PNJ tổ chức đại hội để báo cáo đầy đủ tình hình với cổ đông và mong tiếp tục nhận được sự đồng hành của cổ đông để công ty duy trì sự phát triển”, ông Công chia sẻ.