"Đãi cát tìm vàng" giữa cơn lốc giá dầu

Dù triển vọng rực sáng, các chuyên gia vẫn cảnh báo rủi ro "vượt định giá" khi dòng tiền đầu cơ đang đẩy nhiều mã cổ phiếu vào vùng quá mua.

Cổ phiếu dầu khí cùng các nhóm liên quan như phân bón và vận tải biển đang phản ứng mạnh trước diễn biến leo thang của xung đột tại Trung Đông. Những biến động này làm gia tăng lo ngại về khả năng gián đoạn nguồn cung năng lượng khi khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu được vận chuyển qua eo biển Hormuz.

Bên cạnh yếu tố địa chính trị, triển vọng ngành dầu khí trong năm 2026 cũng được đánh giá tích cực khi nhiều dự án lớn như Lô B - Ô Môn hay Lạc Đà Vàng chuẩn bị triển khai. Cùng với đó, các chính sách mới đang tạo khung pháp lý thuận lợi hơn cho hoạt động thăm dò và khai thác, qua đó củng cố vai trò của ngành năng lượng trong nền kinh tế.

Theo ông Trần Anh Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phân tích của Chứng khoán Dầu khí (PSI), thị trường đã phần nào phản ánh rủi ro địa chính trị vào giá cổ phiếu khi căng thẳng tại Trung Đông kéo dài trong thời gian qua. Tuy nhiên, các cuộc không kích nhằm vào Iran cuối tháng 2 đã khiến rủi ro này chuyển từ dự báo sang thực tế, làm gia tăng mạnh biến động trên thị trường năng lượng và thúc đẩy đà tăng của cổ phiếu dầu khí.

Một số kịch bản cho thấy giá dầu có thể tiến sát hoặc vượt mốc 100 USD/thùng nếu nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn nghiêm trọng. Tuy nhiên, xu hướng của nhóm cổ phiếu dầu khí trong thời gian tới vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến của xung đột và mức độ ảnh hưởng thực tế tới chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.

Cơ hội và rủi ro với nhà đầu tư

Từ giữa năm 2025 đến nay, nhiều cổ phiếu dầu khí đã tăng 30–50%, thậm chí một số mã tăng bằng lần. Diễn biến này phản ánh kỳ vọng của thị trường vào chu kỳ phục hồi của ngành năng lượng cũng như rủi ro nguồn cung trên thị trường dầu mỏ.

Trong bối cảnh giá dầu duy trì ở mức cao, một số doanh nghiệp trong chuỗi giá trị dầu khí được đánh giá có thể hưởng lợi rõ rệt.

Ở mảng vận tải dầu khí, các doanh nghiệp như PVT được hỗ trợ bởi mặt bằng giá cước tàu tăng trên cả thị trường giao ngay và hợp đồng dài hạn, cho thấy nhu cầu vận chuyển năng lượng đang được định giá lại trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng.

Ở lĩnh vực lọc hóa dầu, các doanh nghiệp như BSR có thể hưởng lợi trong ngắn hạn khi biến động mạnh của giá dầu giúp cải thiện biên lợi nhuận lọc dầu.

Trong khi đó, các doanh nghiệp ở khâu thượng nguồn như GAS, PVD hay PVS thường được hưởng lợi khi giá dầu duy trì ở mức cao, do hoạt động thăm dò và khai thác được thúc đẩy, kéo theo nhu cầu dịch vụ kỹ thuật gia tăng.

Không phải cổ phiếu nào cũng còn hấp dẫn

Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng cơ hội đầu tư vào nhóm dầu khí ở thời điểm hiện tại không còn quá rõ ràng do nhiều cổ phiếu đã tăng mạnh.

 

Theo ông Nguyễn Thành Trung, Tổng giám đốc KimGroup, các doanh nghiệp dịch vụ và thượng nguồn như PVD hay PVS có doanh thu chủ yếu từ hợp đồng dài hạn nên ít chịu tác động trực tiếp từ biến động giá dầu từng ngày. Ngược lại, các doanh nghiệp hạ nguồn như BSR hay OIL thường nhạy cảm hơn với biến động của giá dầu và có biên độ dao động lớn.

Trong bối cảnh xung đột Trung Đông vẫn chưa rõ kéo dài bao lâu, nhà đầu tư cần theo dõi sát diễn biến thị trường năng lượng. Giá dầu có thể đảo chiều giảm mạnh nếu căng thẳng hạ nhiệt, trong khi nhiều cổ phiếu dầu khí đã tăng nhanh và vượt mức định giá hợp lý.

Các chuyên gia cũng khuyến nghị theo dõi sát diễn biến tại eo biển Hormuz – mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Bất kỳ biến động nào tại khu vực này đều có thể nhanh chóng tác động đến giá dầu và tâm lý thị trường.

Trong trường hợp thị trường chung bước vào giai đoạn điều chỉnh mạnh, ngay cả nhóm cổ phiếu đang hưởng lợi từ giá hàng hóa như dầu khí cũng khó tránh khỏi áp lực bán.