Cú đảo ngôi lịch sử của dòng tiền nội trên sàn chứng khoán

Tỷ trọng sở hữu ngoại chạm đáy lịch sử ở mức 12% - 13% vô tình cởi trói cho chỉ số. Trận địa chứng khoán giờ đây được định đoạt bằng kho đạn nội lực từ đòn bẩy margin và dòng vốn của hàng triệu nhà đầu tư cá nhân.

Từng được xem là "la bàn" định hướng xu thế thị trường, nhưng ảnh hưởng của khối ngoại trên chứng khoán Việt Nam đang dần suy giảm.

Từ đầu năm 2026 đến nay, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng khoảng 75.000 tỷ đồng. Nếu quy mô bán ròng này xuất hiện vài năm trước, thị trường nhiều khả năng sẽ chịu áp lực rất lớn. Tuy nhiên, thực tế hiện nay hoàn toàn khác.

Bất chấp lực xả kéo dài, VN-Index vẫn duy trì trạng thái tích cực và liên tục tiến gần vùng đỉnh lịch sử. Điều đó phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong cơ cấu dòng tiền trên thị trường.

Sự phát triển mạnh của nhà đầu tư cá nhân cùng sự tham gia ngày càng lớn của các quỹ đầu tư, công ty chứng khoán và doanh nghiệp bảo hiểm trong nước đã tạo nên lớp đệm đủ mạnh để hấp thụ lượng hàng bán ra từ khối ngoại.

Minh chứng rõ nét là trong nhóm 10 cổ phiếu bị khối ngoại bán ròng mạnh nhất từ đầu năm, có tới 6 mã vẫn tăng giá. Nhiều cổ phiếu như VIC, STB hay MSB thậm chí ghi nhận mức tăng hai chữ số dù chịu áp lực bán hàng nghìn tỷ đồng.

Một yếu tố đáng chú ý khác là tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài hiện chỉ còn khoảng 12-13% vốn hóa thị trường, mức thấp nhất trong nhiều năm. Khi quy mô nắm giữ giảm, khả năng chi phối xu hướng thị trường của khối này cũng suy yếu theo.

Trong khi đó, thanh khoản liên tục cải thiện với giá trị giao dịch mỗi phiên lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng đã tạo nền tảng hấp thụ nguồn cung hiệu quả hơn trước. Hoạt động cho vay ký quỹ tại các công ty chứng khoán cũng góp phần bổ sung nguồn lực tài chính, giúp cân bằng cung cầu và hỗ trợ đà tăng của thị trường.

Dù vậy, việc vai trò của khối ngoại giảm dần không đồng nghĩa dòng vốn nước ngoài mất đi ý nghĩa. Đây vẫn là nguồn lực quan trọng giúp nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp, cải thiện thanh khoản và gia tăng sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam trong mắt nhà đầu tư toàn cầu.

Theo giới phân tích, làn sóng bán ròng hiện nay chủ yếu xuất phát từ môi trường lãi suất USD duy trì ở mức cao, khiến nhiều quỹ quốc tế cơ cấu danh mục và ưu tiên tài sản tại Mỹ. Đây là yếu tố mang tính chu kỳ hơn là sự suy giảm niềm tin vào triển vọng kinh tế Việt Nam.

Ở chiều ngược lại, nền kinh tế vẫn duy trì nhiều điểm tựa quan trọng như tăng trưởng GDP ổn định, lạm phát được kiểm soát và chính sách tiền tệ linh hoạt. Những yếu tố này đang tạo nền tảng cho dòng vốn nội tiếp tục đóng vai trò chủ lực.

Triển vọng dài hạn cũng được củng cố bởi kỳ vọng Mỹ sẽ bước vào chu kỳ giảm lãi suất trong tương lai. Khi áp lực hút vốn về các tài sản USD hạ nhiệt, dòng tiền quốc tế có thể quay trở lại các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam.

Song song với đó, tiến trình nâng hạng thị trường, hoàn thiện hệ thống KRX, triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm và cải thiện tính minh bạch được kỳ vọng sẽ mở ra cánh cửa đón thêm dòng vốn toàn cầu.

Dẫu vậy, thị trường vẫn cần thận trọng trước rủi ro đến từ việc sử dụng đòn bẩy tài chính ở mức cao. Nếu xuất hiện các cú sốc vĩ mô hoặc biến động mạnh, áp lực giải chấp có thể khiến biên độ dao động gia tăng.

Về dài hạn, nền tảng bền vững của chứng khoán Việt Nam vẫn phải đến từ tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp, chất lượng quản trị và dòng vốn đầu tư dài hạn. Dòng tiền nội đang lớn mạnh, nhưng để thị trường bước lên tầm cao mới, sự cộng hưởng giữa vốn nội và vốn ngoại vẫn là điều không thể thiếu.