Chứng khoán "hụt hơi" trước cuộc đua tăng lãi suất huy động

Khi lãi suất qua đêm liên ngân hàng chạm ngưỡng 10,8%/năm và khối ngoại liên tục tháo chạy, bức tranh lợi nhuận doanh nghiệp chững lại đang biến chứng khoán thành sân chơi đầy rủi ro trong mắt nhà đầu tư ngắn hạn.

Thị trường chứng khoán đang rơi vào thế "gọng kìm" khi lãi suất tiền gửi lội ngược dòng tăng mạnh, đẩy chi phí vốn lên cao ngất ngưỡng. Dù hàng loạt doanh nghiệp đầu ngành tung chiêu bài cổ tức hấp dẫn tới 10-14%, dòng tiền vẫn chọn thái độ "thủ thế", ưu tiên sự an toàn của kênh tiết kiệm trước áp lực thanh khoản căng như dây đàn.

Chứng khoán "hụt hơi" trước cuộc đua tăng lãi suất huy động

Đà tăng của lãi suất đang tạo lực cản rõ rệt lên thị trường chứng khoán. Khi lợi suất tiền gửi cải thiện, lợi thế tương đối của cổ phiếu suy giảm, đặc biệt trong bối cảnh tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp chưa có dấu hiệu bứt phá.

Mặt bằng lãi suất huy động tiếp tục đi lên, với kỳ hạn 6 tháng phổ biến quanh mức 6,4%/năm và có thể cao hơn trên thực tế. Ở các sản phẩm linh hoạt hơn, mức sinh lời còn hấp dẫn hơn, trong khi trái phiếu doanh nghiệp có bảo đảm thanh khoản cũng ghi nhận lợi suất vượt trội. Diễn biến này phản ánh áp lực huy động vốn gia tăng trong hệ thống ngân hàng.

Dữ liệu thị trường cho thấy thanh khoản đang chịu sức ép. Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn suy giảm, lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh, kéo theo chi phí vốn leo thang. Trong bối cảnh đó, các ngân hàng – đặc biệt là nhóm quy mô vừa – buộc phải nâng lãi suất để giữ chân dòng tiền và duy trì tăng trưởng tín dụng.

Không chỉ nội tại hệ thống, dòng vốn ngoại cũng tạo thêm áp lực khi chuyển sang trạng thái bán ròng trên thị trường trái phiếu chính phủ, làm gia tăng căng thẳng nguồn vốn trong ngắn hạn.

Ở phía thị trường cổ phiếu, ngay cả nhóm doanh nghiệp trả cổ tức cao cũng không đủ sức tạo lực hút mạnh. Dù nhiều mã duy trì tỷ suất cổ tức hấp dẫn, phản ứng giá vẫn khá mờ nhạt, thậm chí suy yếu sau khi thông tin được công bố. Điều này cho thấy tâm lý thận trọng đang lấn át kỳ vọng lợi nhuận.

Một số cổ phiếu ghi nhận nhịp hồi khi xuất hiện thông tin chia cổ tức hoặc thưởng cổ phiếu, nhưng dòng tiền không duy trì được lâu. Nguyên nhân nằm ở triển vọng lợi nhuận kém tích cực khi nhiều doanh nghiệp chủ động đặt kế hoạch thận trọng, phản ánh áp lực chi phí lãi vay và vận hành gia tăng.

Ngay cả nhóm ngân hàng – vốn có định giá tương đối hấp dẫn – cũng không tạo được đột phá về giá. Các phương án chia cổ tức, dù ở mức khá, vẫn chưa đủ hấp dẫn khi một phần được trả bằng cổ phiếu, làm gia tăng lo ngại pha loãng và kéo dài thời gian nắm giữ.

Bức tranh chung cho thấy dòng tiền đang đứng ngoài quan sát. Hạn mức tín dụng sớm cạn ngay từ đầu năm khiến khả năng mở rộng cho vay bị gián đoạn, trong khi lãi suất chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Trong kịch bản thị trường tiếp tục suy yếu, áp lực bán có thể gia tăng sau các mốc chốt quyền khi hiệu ứng thông tin không còn. Những cổ phiếu có kế hoạch tăng vốn hoặc chia thưởng lớn cũng đối mặt rủi ro bị “xả” trước thời điểm nhận quyền, khi nhà đầu tư ưu tiên tính linh hoạt của dòng tiền.

Chu kỳ này một lần nữa lặp lại quy luật quen thuộc: khi vốn trở nên đắt đỏ, thị trường tài sản rủi ro sẽ co hẹp. Và trong bối cảnh hiện tại, hướng đi của lãi suất vẫn là biến số quyết định – liệu áp lực có sớm hạ nhiệt, hay tiếp tục “đè” lên chứng khoán trong các quý tới.