Chứng khoán chờ cú hích tỷ USD

Báo cáo cập nhật kinh tế mới nhất của Ngân hàng Thế giới (World Bank) phát đi tín hiệu lạc quan về đà bứt tốc của thị trường vốn Việt Nam. Tuy nhiên, định chế tài chính này cũng thẳng thắn cảnh báo: Nếu không sớm phát triển theo chiều sâu, thị trường sẽ khó lòng hấp thụ được dòng vốn tỷ USD từ cuộc đua nâng hạng toàn cầu.

Trong bối cảnh khối ngoại duy trì áp lực bán ròng, bệ đỡ từ khối nội và động thái cởi trói cơ chế ký quỹ của cơ quan quản lý đang trở thành đòn bẩy buộc các doanh nghiệp và ngân hàng phải tái định hình cuộc chơi trên cả thị trường nợ lẫn cổ phiếu.

Theo đánh giá mới nhất của World Bank, thị trường vốn Việt Nam đã ghi nhận bước tiến đáng chú ý trong năm 2025 và tiếp tục duy trì triển vọng tích cực sang năm 2026.

Thị trường cổ phiếu được xem là điểm sáng nổi bật khi tăng trưởng vượt nhiều quốc gia trong khu vực, chủ yếu nhờ dòng tiền mạnh từ nhà đầu tư cá nhân trong nước, bất chấp khối ngoại vẫn duy trì trạng thái bán ròng.

Tâm lý thị trường cũng cải thiện rõ rệt sau thông tin FTSE Russell xem xét nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp.

Loạt cải cách gần đây như cho phép nhà đầu tư tổ chức nước ngoài đặt lệnh trực tiếp qua môi giới toàn cầu và gỡ bỏ yêu cầu ký quỹ trước giao dịch được xem là yếu tố quan trọng thúc đẩy quá trình nâng hạng.

World Bank dự báo việc nâng hạng có thể giúp thị trường Việt Nam hút thêm khoảng 3-5 tỷ USD vốn ngoại trong ba năm đầu tiên. Một số tổ chức quốc tế thậm chí đưa ra mức dự báo cao hơn đáng kể.

Dù vậy, World Bank cho rằng quy mô thị trường vốn Việt Nam hiện vẫn còn khá khiêm tốn so với tiềm năng nền kinh tế.

Việt Nam đang đặt mục tiêu nâng quy mô thị trường cổ phiếu lên tương đương 120% GDP vào năm 2028, từ mức khoảng 78% GDP hiện nay. Với thị trường trái phiếu doanh nghiệp, mục tiêu là nâng dư nợ lên ít nhất 25% GDP, cao hơn nhiều so với mức khoảng 10% hiện tại.

Ở mảng trái phiếu doanh nghiệp, thị trường cũng cho thấy dấu hiệu hồi phục sau giai đoạn trầm lắng kéo dài từ năm 2022 đến 2023.

Hoạt động phát hành hiện tập trung chủ yếu ở nhóm ngân hàng và doanh nghiệp bất động sản. Riêng khối ngân hàng đã phát hành gần 332.000 tỷ đồng trái phiếu, tăng khoảng 30% so với cùng kỳ năm trước và chiếm tới 70% tổng giá trị phát hành toàn thị trường.

Áp lực thanh khoản cùng nhu cầu cân đối nguồn vốn đang khiến các ngân hàng phải tăng tốc huy động qua nhiều kênh, trong đó có trái phiếu và phát hành cổ phiếu mới.

Sau FTSE Russell, thị trường hiện tiếp tục hướng sự chú ý tới MSCI – tổ chức xếp hạng có sức ảnh hưởng lớn hơn với dòng vốn toàn cầu.

Theo SSI Research, Việt Nam có khả năng cao được MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng trong kỳ đánh giá tháng 6 tới.

Hiện thị trường đã đáp ứng 10/18 tiêu chí tiếp cận theo chuẩn MSCI và đang tiếp tục cải thiện các điều kiện còn lại.

Rào cản lớn nhất vẫn nằm ở việc tự do hóa thị trường ngoại hối và khả năng phòng ngừa rủi ro tỷ giá cho nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng đây không phải trở ngại không thể vượt qua.

Các cuộc thảo luận gần đây về việc cho phép ngân hàng thương mại cung cấp công cụ phòng hộ tỷ giá được xem là tín hiệu tích cực, góp phần củng cố kỳ vọng nâng hạng cho chứng khoán Việt Nam.

Trong bối cảnh dòng vốn toàn cầu đang tìm kiếm các thị trường tăng trưởng mới tại châu Á, việc mở rộng chiều sâu thị trường và cải thiện tính minh bạch sẽ trở thành yếu tố quyết định khả năng giữ chân dòng tiền dài hạn của Việt Nam.