Chu kỳ thép 2026: Cơ hội chọn lọc, nội địa lên ngôi

Sau một năm 2025 gần như đi ngang, ngành thép đang cho thấy dấu hiệu bước vào chu kỳ mới khi cả sản lượng và giá bán cùng phục hồi. Tuy nhiên, khác với các giai đoạn trước, đà tăng lần này không lan tỏa đồng đều mà tạo ra sự phân hóa rõ rệt giữa các doanh nghiệp, phản ánh sự thay đổi trong cấu trúc thị trường.

Theo Hiệp hội Thép Việt Nam, sản lượng tiêu thụ toàn ngành năm 2026 được dự báo tăng khoảng 10%, nhờ nhu cầu từ xây dựng dân dụng và đầu tư công. Dữ liệu từ MBS Research cho thấy ngay trong quý I/2026, thép xây dựng tăng trưởng khoảng 12%, thép cuộn cán nóng (HRC) tăng mạnh tới 30%, trong khi tôn mạ chỉ tăng khoảng 5%. Xu hướng này nhiều khả năng sẽ duy trì trong cả năm, với HRC tiếp tục là động lực chính.

Chu kỳ thép 2026: Cơ hội chọn lọc, nội địa lên ngôi

Không chỉ sản lượng, giá thép cũng bước vào pha phục hồi. Trong quý đầu năm, giá thép xây dựng tăng khoảng 4%, HRC tăng 3%. Dự báo cả năm 2026, giá thép xây dựng có thể tăng khoảng 6%, HRC tăng 5%, trong khi tôn mạ phục hồi chậm hơn, khoảng 4%. Động lực chính đến từ nhu cầu nội địa cải thiện và áp lực cạnh tranh từ thép Trung Quốc giảm dần do chính sách cắt giảm sản lượng.

Tuy nhiên, bức tranh kinh doanh giữa các doanh nghiệp lại không đồng nhất. Hòa Phát (HPG) được đánh giá hưởng lợi rõ rệt nhờ thị trường nội địa. Việc nhà máy Dung Quất 2 vận hành tối đa công suất giúp sản lượng quý I tăng khoảng 20%. Dù chịu áp lực khấu hao, biên lợi nhuận gộp vẫn duy trì quanh 14,2% nhờ giá bán cải thiện. Lợi nhuận ròng quý I ước đạt khoảng 3.800 tỷ đồng, tăng 14%.

Ở chiều ngược lại, nhóm tôn mạ đối mặt nhiều thách thức hơn. Hoa Sen (HSG) ghi nhận tăng trưởng nhẹ, với lợi nhuận quý I ước khoảng 170 tỷ đồng, chủ yếu nhờ thị trường nội địa. Trong khi đó, Nam Kim (NKG) chịu tác động mạnh từ suy yếu xuất khẩu, sản lượng giảm 17%, trong đó xuất khẩu giảm tới 30%, khiến lợi nhuận ròng chỉ còn khoảng 40 tỷ đồng, giảm 38% so với cùng kỳ.

Diễn biến này cho thấy một thay đổi quan trọng: trong chu kỳ hiện tại, yếu tố quyết định không còn là “ngành thép tăng” mà là “doanh nghiệp nào gắn với thị trường nào”. Năm 2026, thị trường nội địa trở thành trục xoay chính, trong khi xuất khẩu chịu áp lực từ các biện pháp phòng vệ thương mại và chi phí tài chính cao.

Theo dự báo của MBS, Hòa Phát có thể đạt doanh thu khoảng 209.700 tỷ đồng và lợi nhuận ròng 22.200 tỷ đồng trong năm 2026, tiếp tục tăng trưởng trong năm 2027. Hoa Sen cũng được kỳ vọng cải thiện với lợi nhuận tăng lên khoảng 830 tỷ đồng. Ngược lại, Nam Kim dự kiến chỉ đạt khoảng 197 tỷ đồng lợi nhuận, gần như đi ngang, trước khi có thể hồi phục nhẹ vào năm 2027.

Trong bối cảnh đó, chiến lược đầu tư cũng thay đổi. Thay vì “mua theo chu kỳ” như trước, dòng tiền đang ưu tiên các doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp từ nhu cầu nội địa. Hòa Phát tiếp tục là cái tên nổi bật với dư địa tăng giá đáng kể, trong khi Hoa Sen được đánh giá thận trọng hơn. Nam Kim vẫn phụ thuộc vào diễn biến thị trường xuất khẩu, khiến triển vọng ngắn hạn kém hấp dẫn hơn.