Chờ sóng nâng hạng hay chờ lợi nhuận?

Sự kiện nâng hạng FTSE Russell hứa hẹn kích hoạt từ 2,2 đến 4,28 tỷ USD dòng vốn thụ động vào Việt Nam. Tuy nhiên, đà tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp dự báo chậm lại trong nửa cuối năm 2026 biến tháng 9 thành giai đoạn tích lũy và chốt lời ngắn hạn hơn là khởi đầu chu kỳ mới.

Nâng hạng FTSE Russell dự kiến hút khoảng 2,2 tỷ USD dòng vốn thụ động, nhưng tháng 9 chỉ là giai đoạn tích lũy khi tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp chậm lại.

Việt Nam chính thức nâng hạng trong rổ chỉ số FTSE Emerging All Cap với 27 mã cổ phiếu, tăng tỷ trọng từ 0,35% lên 0,49-0,50%. Theo SSI Research, kịch bản dung lượng tĩnh tạo ra khoảng 2,2 tỷ USD dòng vốn thụ động lũy kế qua các đợt triển khai. Mở rộng dung lượng đòi hỏi free-float lớn hơn, cải thiện thanh khoản, quản trị công ty và nền tảng nhà đầu tư định chế sâu hơn. Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế đơn thuần không tự động mở rộng dung lượng chỉ số nếu giá trị đó không được đại diện thông qua các chứng khoán niêm yết đủ lớn và dễ tiếp cận.

Tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp dự báo chậm lại từ 30% nửa đầu năm 2026 xuống khoảng 15% nửa cuối năm. Thị trường hiện giao dịch ở mức P/E 2026 khoảng 12,9 lần (hoặc 9,6 lần nếu loại trừ Vingroup). Mức định giá này có thể kéo dài cho đến khi xuất hiện dấu hiệu rõ ràng rằng hoạt động kinh tế đang chuyển hóa thành chu kỳ lợi nhuận có chiều sâu và bền vững hơn. Đợt giải ngân vốn thụ động đầu tiên trong tháng 9 sẽ hỗ trợ các cổ phiếu thành phần FTSE, nhưng khi lực đỡ này suy giảm, thị trường dự kiến chịu áp lực bán mạnh hơn trong nửa cuối tháng.

Các ngành chủ yếu được kỳ vọng hưởng lợi bao gồm thép và khoáng sản, ngân hàng, công nghệ thông tin, vận tải biển, bất động sản, điện lực, nông sản và bán lẻ. Theo phân tích SSI, ngân hàng như VCB dự báo tăng trưởng lợi nhuận trước thuế trên 20% năm 2026, trong khi HPG được kỳ vọng tăng trưởng mạnh nhờ các dự án mới và nhu cầu xây dựng cao. Các công ty có tiền mặt ròng cao, tỷ suất cổ tức hấp dẫn và cổ phiếu phòng thủ như điện lực được xem là những lựa chọn có tính bảo vệ cao.

Mặc dù tháng 9 là giai đoạn tích lũy, các chuyên gia vẫn giữ quan điểm tích cực về triển vọng trung và dài hạn khi bước sang cuối năm 2026 và đầu năm 2027. Đợt giải ngân tiếp theo của quá trình nâng hạng cùng với hồi phục chu kỳ lợi nhuận sẽ phản ánh quá trình chuyển đổi từ tăng trưởng về lượng sang tăng trưởng về chất. Điều này đòi hỏi nhà đầu tư cân nhắc kỹ lưỡng giữa cơ hội ngắn hạn từ dòng vốn FTSE và tiềm năng tăng trưởng bền vững ở trung dài hạn.