Các CTCK đua tăng vốn, ai đang chiếm lợi thế trong cuộc chiến cho vay margin?

Chỉ trong hơn một tháng, vị trí dẫn đầu về vốn điều lệ ngành chứng khoán liên tục đổi chủ giữa SSI và TCBS. Trong khi hai doanh nghiệp đã vượt mốc 30.000 tỷ đồng, VPS, VIX và HSC cũng tăng tốc mở rộng nguồn lực, hướng tới cuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt về cho vay ký quỹ và thị phần môi giới.

SSI và TCBS liên tục đổi ngôi

Cuộc đua vốn điều lệ của ngành chứng khoán nóng trở lại khi hàng loạt doanh nghiệp hoàn tất các đợt phát hành cổ phiếu quy mô lớn. Đáng chú ý, vị trí dẫn đầu liên tục thay đổi giữa hai cái tên SSI và TCBS.

Theo thông tin công bố ngày 5/10, Công ty cổ phần Chứng khoán Kỹ Thương (TCBS) đã hoàn tất phát hành gần 555 triệu cổ phiếu để trả cổ tức, qua đó nâng vốn điều lệ từ khoảng 27.744 tỷ đồng lên 33.293 tỷ đồng. Kết quả này đưa TCBS trở lại vị trí công ty chứng khoán có vốn điều lệ lớn nhất thị trường.

Trước đó, Công ty cổ phần Chứng khoán SSI đã hoàn tất phát hành hơn 500 triệu cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu, nâng vốn điều lệ lên 30.032,94 tỷ đồng và giành lại vị trí dẫn đầu. Hồi đầu năm, SSI cũng chào bán hơn 415 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, đưa vốn điều lệ lên gần 25.000 tỷ đồng.

Như vậy, SSI và TCBS hiện là hai công ty chứng khoán có vốn điều lệ vượt 30.000 tỷ đồng. Thứ hạng giữa hai doanh nghiệp liên tục xáo trộn sau các đợt phát hành, cho thấy cuộc cạnh tranh về quy mô nguồn lực trong ngành đang ngày càng quyết liệt.

Ở nhóm bám đuổi, Công ty cổ phần Chứng khoán VIX có vốn điều lệ gần 26.000 tỷ đồng, trong khi Công ty cổ phần Chứng khoán VPS đạt hơn 24.000 tỷ đồng.

Một cái tên khác đang tăng tốc là Công ty cổ phần Chứng khoán TP.HCM (HSC). Sau khi hoàn tất hai phương án phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu và người lao động, doanh nghiệp nâng vốn điều lệ từ gần 10.808 tỷ đồng lên gần 13.728 tỷ đồng. HSC đặt kế hoạch nâng vốn vượt 15.000 tỷ đồng trong năm nay thông qua ba phương án phát hành.

Cuộc đua vốn không chỉ để mở rộng quy mô

Đằng sau những đợt tăng vốn liên tiếp là nhu cầu mở rộng hoạt động kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực cho vay ký quỹ (margin) - một trong những mảng cạnh tranh quan trọng của các công ty chứng khoán.

Theo quy định, tổng dư nợ cho vay của công ty chứng khoán không được vượt quá hai lần vốn chủ sở hữu. Vì vậy, việc bổ sung nguồn lực vốn có thể giúp doanh nghiệp mở rộng hạn mức cho vay, đáp ứng nhu cầu giao dịch của khách hàng và gia tăng khả năng cạnh tranh.

Tuy nhiên, vốn điều lệ tăng không đồng nghĩa dư địa cho vay sẽ tự động tăng tương ứng. Khả năng mở rộng margin còn phụ thuộc vào vốn chủ sở hữu, dư nợ hiện tại, chất lượng tài sản, yêu cầu an toàn tài chính và năng lực quản trị rủi ro của từng doanh nghiệp.

Đến hết quý II/2026, dư nợ cho vay ký quỹ trên toàn thị trường chứng khoán ước đạt 435.000 tỷ đồng. Thị phần cho vay tập trung chủ yếu ở nhóm doanh nghiệp dẫn đầu như TCBS, SSI, VPS, VPBankS và HSC.

Quy mô vốn lớn tạo điều kiện để các công ty chứng khoán tăng khả năng cung cấp dịch vụ, nhưng đồng thời cũng đòi hỏi kiểm soát chặt chẽ chất lượng tài sản bảo đảm và rủi ro khi thị trường biến động.

Thị phần môi giới vẫn là cuộc chiến quyết liệt

Không chỉ cạnh tranh về vốn và dư nợ margin, các công ty chứng khoán còn phải giành thị phần môi giới – lĩnh vực có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu hút khách hàng và tạo nguồn thu từ hoạt động giao dịch.

Theo số liệu từ HoSE, trong quý III/2026, VPS dẫn đầu thị phần môi giới cổ phiếu với 11,54%. SSI đứng thứ hai với 11,09%, trong khi TCBS đạt 10,03%.

Khoảng cách thị phần giữa ba doanh nghiệp không quá lớn, cho thấy cuộc cạnh tranh thu hút nhà đầu tư vẫn diễn ra gay gắt. Mỗi công ty đều cần kết hợp năng lực tài chính, chất lượng dịch vụ, chính sách phí, công nghệ giao dịch và khả năng phát triển khách hàng để củng cố vị thế.

Trong bối cảnh đó, tăng vốn có thể tạo thêm nguồn lực cho hoạt động kinh doanh, nhưng chưa đủ để bảo đảm lợi thế bền vững. Hiệu quả sử dụng vốn, chi phí huy động, chất lượng tài sản và khả năng kiểm soát rủi ro mới là những yếu tố quyết định doanh nghiệp có thể chuyển quy mô tài chính thành lợi nhuận hay không.

Cuộc đua giữa SSI, TCBS, VPS, VIX và HSC vì thế không chỉ nằm ở con số vốn điều lệ. Vấn đề đáng chú ý hơn là doanh nghiệp nào có thể tận dụng nguồn lực mới để mở rộng cho vay, gia tăng thị phần và duy trì hiệu quả kinh doanh trong dài hạn.