#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Bóng ma 2022 có lặp lại vào 2026? bóc tách cấu trúc vĩ mô và định giá thị trường

Gần đây, nỗi lo sợ về một kịch bản 2022 thứ hai đang râm ran trên các diễn đàn đầu tư. Lý do rất dễ hiểu: Thế giới lúc này đang xuất hiện những cơn gió ngược khá quen thuộc – căng thẳng địa chính trị leo thang ở Trung Đông, giá dầu giật cục và rủi ro lạm phát chực chờ quay lại.

Tuy nhiên, nếu cởi bỏ lăng kính cảm xúc để nhìn sâu vào cấu trúc vĩ mô và nội tại thị trường, bối cảnh năm 2026 mang một hình hài hoàn toàn khác biệt so với 2022. Dưới đây là 4 lý do chứng minh vì sao một cú sập gãy diện rộng khó có khả năng lặp lại.

Năm 2022 là một năm lịch sử khi Fed tung ra chu kỳ tăng lãi suất khốc liệt nhất trong hơn 4 thập kỷ. Chỉ trong một năm, lãi suất điều hành của Mỹ bị giật cục từ mức 0% lên vượt mốc 4%, kích hoạt làn sóng rút vốn tháo chạy khỏi các thị trường rủi ro trên toàn cầu.

Đối với Việt Nam, cú sốc ngoại biên đó lại cộng hưởng với chuỗi khủng hoảng nội tại:

- Đổ vỡ niềm tin từ thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

- Siết chặt đột ngột dòng vốn tín dụng vào bất động sản.

- Hiệu ứng domino giải chấp (margin call) chéo trên diện rộng.

Chỉ báo vốn hóa thị trường trên GDP (Buffett Indicator) là một thước đo tuyệt vời để xem xét thị trường đang rẻ hay đắt trong dài hạn.

=> Con số này khẳng định: Chứng khoán Việt Nam chưa hề bước vào trạng thái định giá quá mức (overvalued). Dư địa để thị trường hấp thụ các cú sốc ngắn hạn là khá lớn.

Thị trường chứng khoán về dài hạn luôn là chiếc cân đo lường lợi nhuận của doanh nghiệp. Sau giai đoạn tạo đáy lợi nhuận vào 2022–2023, nền kinh tế đang chứng kiến sự phục hồi có tính chu kỳ ở các nhóm ngành trụ cột:

Khi lợi nhuận cốt lõi tăng trưởng (Earning Growth), mức định giá P/E của thị trường sẽ tự động được kéo giãn về vùng hấp dẫn, tạo lớp đệm đỡ cực tốt cho chỉ số.

Dù xác suất lặp lại cú sập lịch sử là rất thấp, nhưng điều này không đồng nghĩa với việc mua gì cũng thắng. Dòng tiền hiện tại thông minh hơn, thận trọng hơn và bị chi phối bởi các biến số địa chính trị (Israel – Iran, giá dầu).

Thị trường năm 2026 sẽ không đi lên theo chiều thẳng đứng mà vận động theo kịch bản: Tích cực trong trung hạn, đan xen các nhịp giũ bỏ chốt lời ngắn hạn, và đặc biệt là sự phân hóa vô cùng gay gắt.

Dòng tiền sẽ không có sự khoan nhượng với những cổ phiếu "bơm thổi", mà sẽ chảy vào vùng trũng của:

- Doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận (EPS) được chứng minh qua từng quý.

- Ngành nghề hưởng lợi trực tiếp từ chu kỳ kinh tế mới.

- Cơ cấu tài chính lành mạnh, không chịu áp lực nợ vay tỷ giá quá lớn.