VN-Index tăng, 64% quỹ cổ phiếu vẫn thua lỗ

Sự phụ thuộc quá lớn của chỉ số vào một vài cổ phiếu trụ khiến các quy tắc quản trị rủi ro truyền thống của ngành quỹ hụt hơi, châm ngòi cho làn sóng rút ròng gần 20.200 tỷ đồng.

Nửa đầu năm 2026 chứng kiến một nghịch lý đáng chú ý trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Dù VN-Index tăng hơn 4%, có tới 56/88 quỹ cổ phiếu, tương đương 64%, ghi nhận hiệu suất âm theo thống kê của FiinGroup.

Trong đó, 37/53 quỹ mở cổ phiếu, 16/27 quỹ ETF và 3/6 quỹ đóng đều giảm giá trị tài sản ròng (NAV). Điều này cho thấy diễn biến tích cực của chỉ số không đồng nghĩa phần lớn nhà đầu tư hay các tổ chức quản lý quỹ đều có lợi nhuận.

Chỉ số tăng nhờ số ít cổ phiếu

Theo giới phân tích, nguyên nhân lớn nhất nằm ở cấu trúc tăng điểm của thị trường. Đà tăng của VN-Index trong 6 tháng đầu năm chủ yếu đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, nổi bật là VIC và VHM.

Nếu loại bỏ tác động của hai cổ phiếu này, VN-Index thực tế giảm khoảng 2%, phản ánh bức tranh kém tích cực hơn nhiều so với mức tăng của chỉ số.

Độ rộng thị trường cũng cho thấy số lượng cổ phiếu giảm giá vượt xa số mã tăng. Điều này khiến nhiều quỹ đầu tư gặp bất lợi khi phải tuân thủ các nguyên tắc đa dạng hóa danh mục, giới hạn tỷ trọng và quản trị rủi ro, thay vì tập trung vốn vào một vài cổ phiếu dẫn dắt.

Ngay cả khi duy trì tỷ trọng cổ phiếu trên 90%, nhiều quỹ vẫn không thể theo kịp chỉ số do không nắm giữ hoặc chỉ phân bổ tỷ trọng thấp ở nhóm cổ phiếu kéo điểm số.

Quỹ ngoại cũng không tránh khỏi áp lực

Trong nhóm quỹ chủ động, chỉ một số ít sản phẩm vượt được VN-Index, như VNDAF với mức tăng khoảng 6,3%.

Ngược lại, nhiều quỹ ngoại quy mô lớn đầu tư vào Việt Nam đều ghi nhận hiệu suất âm. VEIL và VOF giảm trên 3%, trong khi VEF và PYN Elite giảm hơn 6%.

Diễn biến này cho thấy ngay cả các tổ chức đầu tư chuyên nghiệp cũng chịu ảnh hưởng từ sự phân hóa mạnh của thị trường, thay vì đơn thuần do chiến lược phân bổ vốn kém hiệu quả.

Đối với các doanh nghiệp niêm yết, hiện tượng dòng tiền tập trung vào nhóm vốn hóa lớn có thể tiếp tục tạo lợi thế cho các doanh nghiệp đầu ngành, trong khi nhóm vốn hóa vừa và nhỏ sẽ gặp nhiều khó khăn hơn trong việc thu hút dòng vốn.

Dòng tiền tiếp tục rút khỏi các quỹ

Áp lực không chỉ đến từ hiệu suất đầu tư mà còn từ dòng vốn rút ra.

Đến cuối tháng 6/2026, tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ đầu tư chứng khoán còn khoảng 263.700 tỷ đồng, giảm gần 20.000 tỷ đồng (7%) so với cuối năm 2025. So với đỉnh tháng 8/2025, quy mô tài sản toàn ngành đã thu hẹp hơn 37.000 tỷ đồng.

Lũy kế 6 tháng đầu năm, các quỹ bị rút ròng khoảng 20.200 tỷ đồng, tăng hơn 47% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, quỹ cổ phiếu bị rút khoảng 13.300 tỷ đồng, còn các ETF đầu tư cổ phiếu Việt Nam ghi nhận dòng vốn âm gần 5.000 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, nhóm quỹ trái phiếu vẫn đạt mức sinh lời bình quân khoảng 3,1%, song cũng bị rút ròng khoảng 7.300 tỷ đồng, phản ánh xu hướng thận trọng của dòng tiền khi lãi suất tiền gửi trở nên hấp dẫn hơn.

Đáng chú ý, bức tranh của các công ty quản lý quỹ lại không hoàn toàn tiêu cực. Chẳng hạn, Dragon Capital Việt Nam vẫn ghi nhận doanh thu nghiệp vụ khoảng 553 tỷ đồng, tăng 15%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 172 tỷ đồng, gấp hơn ba lần cùng kỳ nhờ nguồn thu từ phí quản lý tài sản và dịch vụ đầu tư.

Diễn biến này cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa hiệu suất của thị trường, kết quả đầu tư của các quỹ và hoạt động kinh doanh của các công ty quản lý quỹ trong bối cảnh dòng tiền vẫn đang phân hóa mạnh.