Tỷ giá và Chứng khoán: Vì sao đồng USD mạnh thường tác động tiêu cực lên thị trường?

Trong năm 2022, khi chỉ số USD Index (DXY) vọt lên mức cao nhất trong 20 năm, VN-Index đã giảm gần 30% do áp lực tỷ giá, dòng vốn ngoại rút ròng mạnh và tâm lý tiêu cực trên thị trường. Hiện tại, tỷ giá USD/VND đã vượt 26.400 - mức cao kỷ lục chưa từng có, đang tạo áp lực lớn cho thị trường chứng khoán Việt Nam. Liệu kịch bản cũ có lặp lại?

Khi USD mạnh, đồng tiền này tăng giá so với các ngoại tệ khác. USD đồng thời được xem là tài sản trú ẩn an toàn (safe-haven asset). Trong giai đoạn bất ổn toàn cầu, dòng vốn có xu hướng quay về Mỹ để giữ giá trị tài sản và hạn chế rủi ro, làm các thị trường mới nổi như Việt Nam chịu áp lực rút vốn.

💡 Một số yếu tố chính khiến thị trường sụt giảm khi đồng USD mạnh lên

1. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và vay nợ ngoại tệ

- Các doanh nghiệp nhập khẩu (xăng dầu, điện, dược phẩm) phải trả nhiều chi phí hơn đầu vào hơn. EVN từng chịu áp lực lớn khi giá LNG nhập khẩu tăng cùng USD, khiến chi phí đầu vào đội lên.

- Ngành xuất khẩu (dệt may, thủy sản) có thể hưởng lợi ngắn hạn nhờ doanh thu quy đổi sang VND cao hơn. Tuy nhiên, về dài hạn đơn hàng suy giảm khi sức mua toàn cầu yếu đi, như trường hợp nhiều DN dệt may mất đơn hàng Mỹ - EU năm 2023.

- Các doanh nghiệp vay nợ USD (nhập khẩu, hàng không, vận tải biển, năng lượng) phải trả lãi và gốc đắt đỏ hơn, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận.

2. Dòng vốn ngoại rút khỏi thị trường

Khi USD mạnh, lợi tức trái phiếu Mỹ trở nên hấp dẫn, khối ngoại thường bán ròng ở thị trường kém hấp dẫn để chuyển sang tài sản bằng USD nhằm hạn chế rủi ro và bảo toàn giá trị.

3. Áp lực lạm phát và lãi suất trong nước

- VND mất giá làm giá hàng nhập khẩu tăng, kéo chi phí sản xuất và vận chuyển lên cao.

- Để kiềm chế lạm phát, Ngân hàng Nhà nước có thể nâng lãi suất, khiến chi phí vốn tăng.

→ Đây là yếu tố làm doanh nghiệp chịu thêm áp lực và NĐT hạn chế xuống tiền và sử dụng margin.

Đồng USD tăng giá không phải lúc nào cũng gây tác động ngay lên giá cổ phiếu, nhưng về dài hạn chắc chắn tạo ra nhiều sức ép từ kinh tế vĩ mô đến hoạt động của doanh nghiệp và thị trường.

Với các NĐT, đây không phải thời điểm để vội vàng theo đuổi kỳ vọng ngắn hạn, mà là lúc cần quan sát kỹ các biến động tỷ giá, chính sách lãi suất toàn cầu và dòng vốn ngoại.

👉Điều tiên quyết là giữ tư duy dài hạn mới là kim chỉ nam giúp bạn đi qua những biến động trước mắt mà vẫn vững vàng trên hành trình đầu tư.

#Tygia #Chungkhoan #Dautu #USD #VND