Tỷ giá ổn định, lãi suất khó sớm hạ nhiệt: Thị trường chứng khoán bước vào giai đoạn tích lũy trước chu kỳ tái định giá mới

Nửa cuối năm 2026 đang mở ra với một bức tranh chính sách tiền tệ nhiều gam màu đan xen. Sau sáu tháng đầu năm giữ được sự ổn định tương đối cho tỷ giá USD/VND, thách thức lớn nhất đặt ra cho nhà điều hành trong giai đoạn tới là làm sao vừa duy trì được sự ổn định đó, vừa tạo dư địa để hạ nhiệt mặt bằng lãi suất vốn đã neo cao trong thời gian dài.

Về lãi suất, xu hướng chung được nhận định là khó có bước giảm mạnh trong ngắn hạn. Nguyên nhân cốt lõi nằm ở việc chênh lệch giữa số dư huy động và dư nợ tín dụng trong hệ thống ngân hàng vẫn đang ở mức cao, khiến thanh khoản VND tiếp tục khan hiếm. Các giải pháp kỹ thuật như tính thêm tiền gửi Kho bạc vào tỷ lệ cho vay trên huy động, hay nới tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn, có thể giúp giảm bớt áp lực cục bộ nhưng chưa đủ sức giải quyết triệt để vấn đề mang tính cấu trúc. Bên cạnh đó, trong bối cảnh các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới vẫn duy trì lập trường thận trọng, mục tiêu ổn định tỷ giá nhiều khả năng sẽ được ưu tiên hơn so với mục tiêu hạ lãi suất, đòi hỏi chênh lệch lãi suất giữa VND và USD phải được giữ ở mức đủ hấp dẫn để hạn chế dòng ngoại tệ rời khỏi hệ thống.

Dù vậy, vẫn có những yếu tố hỗ trợ cho kỳ vọng lãi suất dần hạ nhiệt về cuối năm. Tốc độ giải ngân đầu tư công đã cải thiện rõ rệt trong tháng 6, đưa lượng tiền từ ngân sách quay trở lại nền kinh tế và hệ thống ngân hàng, qua đó góp phần cải thiện thanh khoản trên thị trường 1. Nếu tiến độ chi tiêu công tiếp tục được đẩy nhanh trong nửa cuối năm, áp lực cạnh tranh huy động vốn giữa các ngân hàng có thể giảm bớt, tạo điều kiện để mặt bằng lãi suất dịch chuyển xuống một cách từ tốn và có độ trễ nhất định.

Đối với tỷ giá, kịch bản cơ sở cho rằng USD/VND sẽ dao động trong biên độ hẹp nếu chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền tiếp tục được duy trì ở mức đủ lớn để hỗ trợ dòng vốn VND. Dư địa điều hành cho phép VND mất giá khoảng 2-3% trong nửa cuối năm, một mức được xem là hợp lý nếu môi trường kinh tế và địa chính trị toàn cầu diễn biến thuận lợi hơn so với nửa đầu năm. Yếu tố cần theo dõi sát là sức mạnh của đồng USD trên thị trường quốc tế cũng như tốc độ giải ngân đầu tư công trong nước, bởi cả hai đều có thể tạo áp lực đáng kể lên tỷ giá nếu diễn biến theo chiều hướng bất lợi.

Về mặt hàm ý chính sách, nhà điều hành nhiều khả năng sẽ tiếp tục sử dụng linh hoạt các công cụ như nghiệp vụ thị trường mở, hoán đổi ngoại tệ, điều tiết lượng tiền gửi Kho bạc sang hệ thống ngân hàng, hoặc tái cấp vốn có kiểm soát nhằm cung ứng thanh khoản khi cần thiết mà không ảnh hưởng đến mục tiêu ổn định vĩ mô tổng thể. Song song đó, các biện pháp tài khóa như đẩy mạnh giải ngân đầu tư công hay nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế của hộ kinh doanh cũng được kỳ vọng đóng vai trò hỗ trợ dài hạn cho hệ thống ngân hàng. Điểm cần lưu ý là cả chính sách tài khóa lẫn tiền tệ đều có độ trễ nhất định trong việc tác động đến mặt bằng lãi suất và tỷ giá, nên hiệu quả thực tế sẽ chỉ bộc lộ rõ dần trong những tháng cuối năm.

Trên nền tảng vĩ mô đó, triển vọng thị trường chứng khoán nửa cuối năm 2026 được đánh giá là giai đoạn tích lũy trước một chu kỳ tái định giá mới, hơn là một đợt bứt phá ngay lập tức. Chỉ số VN-Index được dự báo có thể dao động trong vùng khoảng 1.638 đến 1.999 điểm trong 6 đến 8 tháng tới, dựa trên mức tăng trưởng lợi nhuận bình quân của thị trường ước đạt khoảng 20% so với cùng kỳ và vùng định giá mục tiêu tương ứng. Ba phương pháp tiếp cận độc lập, gồm góc nhìn vĩ mô tổng thể, danh mục phân tích chuyên sâu và tổng hợp dự phóng từ toàn thị trường, đều cho kết quả khá tương đồng, củng cố thêm độ tin cậy cho kịch bản tăng trưởng lợi nhuận này.

Động lực chính cho thị trường trong nửa cuối năm đến từ hai yếu tố. Thứ nhất là đà tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết tiếp tục được duy trì, với ngân hàng, bất động sản và nhóm phục vụ nhu cầu nội địa vẫn đóng vai trò chi phối cấu trúc lợi nhuận toàn thị trường. Thứ hai là câu chuyện nâng hạng thị trường lên nhóm mới nổi thứ cấp theo tiêu chí FTSE Russell, chính thức có hiệu lực vào tháng 9, được xem là chất xúc tác đáng chú ý trong ngắn hạn khi dòng vốn thụ động bắt đầu được phân bổ theo lộ trình bốn đợt kéo dài đến cuối năm sau.

Tuy nhiên, những yếu tố tích cực này chưa đủ để tạo ra một chu kỳ tái định giá toàn diện, bởi thị trường vẫn phải đối mặt với một số cơn gió ngược. Mặt bằng lãi suất neo cao khiến tỷ suất chiết khấu đối với cổ phiếu duy trì ở mức bất lợi, đồng thời làm giảm sức hấp dẫn tương đối của kênh chứng khoán so với tiền gửi tiết kiệm. Bên cạnh đó, khối ngoại vẫn chưa cho thấy tín hiệu đảo chiều rõ rệt trong xu hướng bán ròng kéo dài nhiều năm qua, dù tỷ lệ sở hữu nước ngoài đã về vùng thấp nhất trong một thập kỷ, mở ra dư địa tái tích lũy đáng kể một khi các điều kiện hội tụ. Ngoài ra, rủi ro liên quan đến chính sách thương mại của Mỹ, đặc biệt là các cuộc điều tra thuế quan đang diễn ra, cũng như khả năng giá dầu biến động theo diễn biến địa chính trị, vẫn là những biến số cần được theo dõi sát trong thời gian tới.

Nhìn chung, quan điểm đầu tư phù hợp cho giai đoạn này là duy trì tỷ trọng cổ phiếu ở mức chủ động nhưng có kỷ luật, ưu tiên tích lũy dần trong các nhịp điều chỉnh thay vì mua đuổi theo đà tăng của chỉ số. Nhóm doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận được xác nhận rõ ràng, bảng cân đối tài chính lành mạnh và định giá còn dư địa hấp dẫn sẽ là lựa chọn hợp lý hơn so với việc đặt cược vào những cổ phiếu đã phản ánh đầy đủ câu chuyện nâng hạng trong khi dòng vốn ngoại chưa thực sự đảo chiều.