Từ 1/1/2026: “Đệm” kho bạc biến mất – ldr ngân hàng bước vào bài test thanh khoản thật sự

Từ ngày 01/01/2026, một thay đổi tưởng như mang tính kỹ thuật trong quy định an toàn ngân hàng lại có thể tạo ra tác động dây chuyền đáng kể lên thanh khoản, lãi suất và chiến lược tín dụng của toàn hệ thống.

Cụ thể, tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước (KBNN) sẽ chính thức bị loại khỏi công thức tính tỷ lệ cho vay/huy động (LDR) theo lộ trình tại Thông tư 26/2022/TT-NHNN – khép lại giai đoạn “nới lỏng có điều kiện” sau Covid-19.

1. Quy định mới: Không còn ngoại lệ cho tiền gửi Kho bạc

Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, kể từ 1/1/2026:

- 100% tiền gửi có kỳ hạn của KBNN không được tính vào mẫu số LDR

Lộ trình đã được báo trước:

- 2023: tính 50%

- 2024: 40%

- 2025: 20%

- 2026: 0%

Về bản chất, đây là sự quay lại chuẩn mực thanh khoản thận trọng hơn, phản ánh đúng đặc tính của tiền gửi Kho bạc:

- Quy mô lớn

- Chi phí thấp

Nhưng mang tính thời vụ cao, phụ thuộc chu kỳ thu – chi ngân sách

Không phải nguồn vốn ổn định dài hạn để “neo” cho tăng trưởng tín dụng.

2. Tác động cơ học: LDR tăng – dư địa cho vay bị bó hẹp

Khi tiền gửi KBNN bị loại khỏi LDR:

- Dư nợ cho vay (L) không đổi

- Tổng tiền gửi hợp lệ (D) giảm

→ LDR tăng lên một cách cơ học

Theo ước tính của Yuanta Việt Nam:

LDR toàn hệ thống có thể tăng thêm ~1 điểm %

Áp lực tập trung mạnh nhất ở nhóm ngân hàng quốc doanh, nơi tiền gửi KBNN chiếm tỷ trọng lớn

Quy mô tiền gửi KBNN tại các ngân hàng lớn

- BIDV: ~152 nghìn tỷ (≈5,2% nợ phải trả)

- VietinBank: ~152 nghìn tỷ (≈5,8%)

- Vietcombank: ~157 nghìn tỷ (≈7,3%)

Đây đều là những ngân hàng đóng vai trò thanh toán ngân sách trọng yếu, nên tác động là không thể xem nhẹ.

3. Áp lực kép: LDR tăng & huy động thị trường 1 nóng lên

Khi “đệm” Kho bạc không còn, ngân hàng chỉ còn hai lựa chọn chiến lược:

🔹 (1) Kìm tốc độ giải ngân tín dụng

- Thận trọng hơn với tín dụng mới

- Ưu tiên khách hàng chất lượng cao

- Giữ LDR trong ngưỡng an toàn

🔹 (2) Đẩy mạnh huy động thị trường 1

- Tiền gửi dân cư

- Tiền gửi tổ chức kinh tế

Hệ quả:

- Cạnh tranh lãi suất huy động gia tăng

- Áp lực rõ nhất ở kỳ hạn trung – dài

- Biên lãi ròng (NIM) có nguy cơ bị nén trong ngắn hạn

Điều này lý giải vì sao giai đoạn cuối 2025, nhiều ngân hàng đã chủ động nâng lãi suất huy động, dù tín dụng chưa bùng nổ.

4. Thời điểm nhạy cảm: Thanh khoản liên ngân hàng đang “nóng”

Sự thay đổi LDR diễn ra trong bối cảnh:

- Lãi suất qua đêm liên ngân hàng có thời điểm vọt lên ~8,7%

Điều này cho thấy:

Ở chiều ngược lại, việc KBNN nâng trần tiền gửi nhàn rỗi từ 50% lên 60% cũng cho thấy các bên đã có sự chuẩn bị, nhằm giảm sốc cho hệ thống.

5. Góc nhìn chính sách: NHNN không nới thêm – vì sao?

Tại cuộc họp tháng 8/2025, một số ngân hàng quốc doanh từng đề xuất:

- Xem xét tiếp tục tính tiền gửi KBNN vào LDR để hỗ trợ vốn

Tuy nhiên, đại diện NHNN khẳng định:

- LDR là chỉ số an toàn cốt lõi

Công thức hiện tại đã tương đối “mềm”:

- Tử số chỉ tính dư nợ cho vay

- Mẫu số cho phép tính cả tiền gửi & vốn liên ngân hàng

Thông điệp chính sách rất rõ: Ưu tiên an toàn hệ thống hơn là nới lỏng chỉ tiêu để chạy theo tăng trưởng ngắn hạn.

6. Hàm ý đầu tư: Nên nhìn quy định này như thế nào?

Từ góc độ nhà đầu tư:

- Không nên hiểu đây là “tin xấu tuyệt đối” cho ngân hàng

- Nên nhìn như một phép thử chất lượng thanh khoản & cấu trúc vốn

Những ngân hàng:

- CASA cao

- Huy động dân cư ổn định

- Quản trị LDR chủ động

sẽ chịu tác động ít hơn và thậm chí có lợi thế cạnh tranh trong 2026.

Ngược lại, ngân hàng phụ thuộc nhiều vào:

- Tiền gửi KBNN

- Nguồn vốn ngắn hạn chi phí thấp

sẽ cần điều chỉnh chiến lược sớm.

Kết luận

Việc loại tiền gửi KBNN khỏi LDR từ 1/1/2026 không phải cú sốc chính sách bất ngờ, mà là bước đi đã được báo trước nhằm đưa hệ thống ngân hàng quay lại chuẩn thanh khoản thực chất hơn.

💬 Theo bạn, quy định này sẽ chỉ tạo “gợn sóng ngắn hạn”, hay mở ra một chu kỳ cạnh tranh huy động gay gắt hơn trong 2026?

Hãy để lại góc nhìn và theo dõi Quốc Việt để tiếp tục cập nhật những phân tích sâu hơn về ngân hàng & thị trường tiền tệ nhé!