TTCK Phiên 24/3/2026: Bẫy bulltrap hay khủng hoảng đình lạm?

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã chứng kiến 3 tuần điều chỉnh giảm liên tiếp do tác động từ chiến sự tại khu vực Trung Đông. Bên cạnh đó, phân tích sâu xa nền kinh tế của Việt Nam cũng lộ rõ những điểm yếu. Tôi sẽ nêu những luận điểm chi tiết như sau:

- Chiến sự tại Iran kéo dài và chưa có hồi kết: chiến sự đã bước sang tuần thứ tư, phạm vi mục tiêu bị các bên tập kích đã mở rộng từ quân sự sang hạ tầng năng lượng. Iran cho thấy họ sẵn sàng quyết đấu đến cùng, đã phong tỏa eo biển Hormuz và tấn công vào các nước vùng Vịnh để gây sức ép ngược lại => Giá dầu đã tăng kha mạnh và từ từ sẽ lan dần sang những lĩnh vực khác của nền kinh tế thế giới, khiến lạm phát tăng, tăng trưởng toàn cầu chững lại.

TTCK Phiên 24/3/2026: Bẫy bulltrap hay khủng hoảng đình lạm?

- Nợ công Mỹ tăng mạnh: 1/3 số trái phiếu Chính phủ Mỹ do công chúng nắm giữ sẽ đáo hạn trong năm 2026, tạo ra áp lực nới lỏng tiền tệ để đảo nợ và tài trợ thâm hụt ngân sách tại Washington. Hệ quả của chính sách này sẽ tác động tới nhiều loại tài sản trên khắp thế giới.

Thông tin đáng chú ý: Hiện nợ công của Mỹ chính thức vượt mốc kỷ lục 39 nghìn tỷ USD vào ngày 18/3 (tương ứng khoảng 125% GDP), chỉ vài tuần sau khi nổ ra xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran. Tính đến nay, cuộc chiến tại Iran đã khiến Mỹ tiêu tốn hơn 12 tỷ USD, tuy vậy thời điểm kết thúc xung đột vẫn chưa thể xác định => chi phí vay mua nhà và xe cộ tăng cao, tiền lương suy giảm do doanh nghiệp hạn chế đầu tư, cũng như giá cả hàng hóa và dịch vụ leo thang. Mỹ sẽ phải dùng các biện pháp thắt chặt chính sách tiền tệ hoặc đối mặt với lạm phát đình trệ khi chi phí trả lãi quá cao. Rủi ro bán tháo trái phiếu Chính phủ Mỹ --> gây ảnh hưởng đến các kênh đầu tư khác trên thị trường.

Chiến tranh càng kéo dài, càng bất lợi cho Mỹ, không chỉ nợ công ngày càng tăng cao. Mà giá dầu leo thang gây áp lực lên lạm phát, buộc Mỹ phải thực hiện các biện pháp thắt chặt. Dầu là đầu vào của gần như toàn bộ nền kinh tế – từ vận tải, sản xuất đến điện năng. Khi giá dầu tăng thì chi phí logistics tăng, giá thành sản xuất đội lên, giá hàng hóa tiêu dùng leo thang. Điều này tạo ra hiệu ứng domino, khiến lạm phát lan rộng trên toàn cầu. Nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài, thế giới có thể rơi vào tình trạng lạm phát cao (do chi phí tăng); tăng trưởng thấp (do tiêu dùng và đầu tư suy giảm) => Kinh tế thế giới sẽ rơi vào trạng thái "Khủng hoảng đình lạm (stagflation)" - “đình trệ trong lạm phát” là hiện tượng kinh tế hiếm gặp nhưng nghiêm trọng, đặc trưng bởi lạm phát cao, tăng trưởng kinh tế đình trệ (GDP thấp) và tỷ lệ thất nghiệp cao diễn ra đồng thời.

=> Chính sách thắt chặt tiền tệ của Mỹ khiến đồng USD mạnh lên, gây áp lực lên tỷ giá và nợ công của nhiều quốc gia khác. (ngoài ra có thể dẫn đến một cuộc KHỦNG HOẢNG NỢ - giống như Anh và Pháp trước đây).

- Đối với Việt Nam: Nếu Mỹ khủng hoảng nợ vào năm 2026, kinh tế Việt Nam sẽ đối mặt với rủi ro lớn từ sụt giảm xuất khẩu, biến động tỷ giá USD/VND và áp lực lạm phát.

+ Năm 2026, dự báo dự trữ ngoại hối của Việt Nam dự kiến tương đương khoảng 80 tỷ USD, tương đương với 2,5 tháng nhập khẩu. Tỷ giá USD/VND chịu áp lực lớn, dự báo có thể tăng lãi suất huy động tới 1% trong các kịch bản.

+ Căng thẳng tại Trung Đông có thể tác động đến kinh tế Việt Nam chủ yếu thông qua ba kênh: Giá năng lượng tăng, lạm phát nhập khẩu và áp lực tỷ giá. Chi phí nhiên liệu tăng cao sẽ lan tỏa sang hoạt động vận tải, sản xuất công nghiệp và phát điện, từ đó làm tăng lạm phát do chi phí đẩy và gây áp lực lên biên lợi nhuận của các ngành tiêu thụ nhiều nhiên liệu.

+ Trạng thái điều tiết tỷ giá của NHNN Việt Nam: hiện vẫn đang trong tầm kiểm soát tuy nhiên nếu chiến tranh kéo dài, tác động đến giá dầu, gây ảnh hưởng đến tỷ giá và lạm phát, NHNN sẽ phải dùng các biện pháp thắt chặt chính sách tiền tệ.

Chúng ta đã thấy 1 số dấu hiệu của việc thắt chặt: NHNN điều tiết thanh khoản VND qua kênh thị trường mở (OMO) và phát hành tín phiếu để duy trì chênh lệch lãi suất hợp lý, hạn chế các hoạt động đầu cơ tỷ giá. Trong tuần 09-16/03, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã hút ròng gần 121 ngàn tỷ đồng trên thị trường mở, đánh dấu mức hút ròng theo tuần cao nhất trong hơn 2 năm, kể từ đầu tháng 2/2023. (mục đích hút ròng thông qua OMO để nhằm: Tránh dư thừa thanh khoản, Hạn chế dòng tiền đầu cơ (chứng khoán, BĐS tăng nóng), Giữ sức hấp dẫn của VND, kìm chế đà tăng của USD) --> có dấu hiệu của THẮT CHẶT CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ.

+ Ở Việt Nam còn có yếu tố tâm lý, khi có biến động, nhiều người có xu hướng giữ ngoại tệ và vàng, khiến áp lực tỷ giá lớn hơn.

+ Vấn đề tỷ giá trong thời gian tới sẽ phụ thuộc lớn vào thời điểm và tốc độ hạ lãi suất của Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) cũng như quy mô của các cuộc xung đột tại Trung Đông. Nếu căng thẳng kéo dài, đẩy giá dầu cao hơn 110 USD/thùng trong thời gian dài, áp lực lên lạm phát chi phí đẩy sẽ lớn hơn.

- Khối ngoại rút ròng: Tại TTCK Việt Nam, thời gian gần đây, khối ngoại liên tục rút ròng? Nguyên nhân rút ròng: yếu tố địa chính trị, đặc biệt là lo ngại về chính sách thuế quan từ Mỹ; điều kiện tài chính toàn cầu khi đồng USD mạnh và lãi suất Mỹ ở mức cao; và sự thay đổi khẩu vị đầu tư khi dòng tiền ưu tiên các lĩnh vực công nghệ cao như AI tại các thị trường phát triển. Chúng ta phải đặt câu hỏi: tại sao khối ngoại rút ròng trong bối cảnh cận nâng hạng thị trường, là do tỷ giá tăng cao hay do lý do khác? Liệu có phải lo ngại về "khủng hoảng đình trệ" hay không?

- Về phân tích cơ bản, hiện PE của thị trường loanh quanh ở mức 13.15 - đây là một mức tương đối thấp, tuy vậy PE vùng đáy quanh 10-11.5 mới là vùng hấp dẫn để đầu tư trung, dài hạn. Mặt bằng các CP đang về vùng thấp, đặc biệt là Bank, BĐS, sản xuất. Ngược lại, nhóm CP Bán lẻ, Cảng biển, Dầu khí, Phân bón đang được định giá cao (do tác động của giá dầu).

- Về phân tích kỹ thuật, VNINDEX tạo đỉnh quanh vùng giá 1918 điểm vào tháng 1/2026. Nhóm CP vốn hóa Nhà nước, nhóm CP "họ VIN", Bank, BĐS giảm sâu. Nguyên nhân trực tiếp do: căng thẳng tại Trung Đông, giá dầu tăng mạnh, áp lực thanh khoản trên thị trường tiền tệ trong nước gia tăng khi lãi suất liên ngân hàng tăng mạnh. VNINDEX liên tục đánh mất các đường hỗ trợ ngắn, trung và dài hạn MA20, MA50, MA100, MA200. Tại phiên 23/3, VNINDEX gãy hỗ trợ dài hạn, nến kết phiên dạng Marubozu - tiêu cực, thanh khoản cao, RSI phân kỳ âm, MACD vẫn tiếp tục đi xuống cho thấy xu hướng giảm ngắn - trung hạn. Bên cạnh đó, dòng tiền liên tục mất hút, khối ngoại bán ròng mạnh, áp lực call margin chéo giữa các CTCK khiến TT giảm sâu. Chart tuần của VNINDEX có mẫu hình dạng Vai- Đầu - Vai thuận (tức điểm hồi phục quanh 1700 và điểm cuối vai tương ứng khu vực 1200-1238 điểm - đồng nhất với hình ảnh trend kẻ từ T3/2020 với 4 điểm đảo chiều: T3/2020, T11/2022, T4/2025, khả năng khoảng T7/2026), nến hiện tại chart tuần đang tạo nến Hanging man - người treo cổ, ngay trước MA50 tuần, dòng tiền vẫn cực kỳ yếu khi chỉ đạt Tb phiên 15-20K tỷ. Đan xen những cú giảm sẽ có những đợt phục hồi ngắn 3-5 tuần, AC nên nhanh tay xử lý canh bán vùng giá tốt nhất.

AC có thể theo dõi qua các phần hình ảnh em gửi xen kẽ các luận điểm. Hiện tại từ đầu tháng 3/2026 em đã lo ngại kịch bản này xảy ra, tuy nhiên em để ngỏ mức giảm quanh 1500, nhưng với thực tế 2 phiên vừa qua với mức giảm mạnh hơn 50đ, em lo lắng về diễn biến tồi tệ của thị trường khi đối mặt với nhiều áp lực từ bên ngoài. Mặc dù bức tranh tổng quan, yếu tố nội tại của VN, được đánh giá là tốt trong dài hạn. Hy vọng kịch bản này không xảy ra, tuy vậy để đề phòng tình huống xấu, khuyên anh chị Nhà đầu tư nên co gọn tối đa danh mục hiện có, để dành phần tiền mặt cao hơn cổ phiếu, trong trường hợp thị trường có những cú đạp sâu - chúng ta sẽ có tiền mua vào những CP tốt với giá chiết khấu hấp dẫn.