Trung Quốc hụt hơi vì đầu tư suy yếu, Fitch phát cảnh báo rủi ro tín dụng lan rộng
Fitch Ratings cảnh báo sự suy giảm mạnh mẽ của đầu tư tại Trung Quốc đang làm gia tăng đáng kể rủi ro tín dụng trên toàn nền kinh tế, đặc biệt tại các lĩnh vực bất động sản, xây dựng và ngân hàng. Đà giảm đầu tư không chỉ kéo chậm tăng trưởng mà còn trực tiếp bào mòn năng lực trả nợ của doanh nghiệp và chính quyền địa phương, đặt ra thách thức lớn cho mục tiêu ổn định kinh tế năm 2026.
Lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ, đầu tư Trung Quốc sụt giảm theo năm
Theo số liệu mới nhất, chỉ số đầu tư tài sản cố định (FAI) của Trung Quốc trong năm 2025 đã giảm 3,8%, xuống còn 48,52 nghìn tỷ nhân dân tệ (tương đương khoảng 6,8 nghìn tỷ USD). Đây là lần đầu tiên FAI ghi nhận mức giảm theo năm trong nhiều thập kỷ, phản ánh rõ sự suy thoái sâu sắc của thị trường bất động sản cũng như tác động từ việc Bắc Kinh siết chặt vay nợ của chính quyền địa phương – động lực tăng trưởng quan trọng trước đây.
Fitch cho biết đà lao dốc của đầu tư, đặc biệt trong nửa cuối năm 2025, đã khiến rủi ro tín dụng gia tăng rõ rệt trên nhiều lĩnh vực, bao gồm cả khu vực công. Trước đó, vào tháng 4/2025, Fitch đã hạ xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Trung Quốc từ “A+” xuống “A”, với lý do tình hình tài khóa suy yếu và nợ công gia tăng.
Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới cũng đã mất đà trong quý IV/2025, khi tăng trưởng GDP chỉ đạt 4,5% – mức thấp nhất trong vòng 3 năm.
Bất động sản tiếp tục là “điểm nghẽn” lớn nhất
Trong lĩnh vực bất động sản, đầu tư FAI đã giảm năm thứ 4 liên tiếp, với mức sụt giảm mạnh tới 17,2% so với cùng kỳ. Cuộc khủng hoảng kéo dài của thị trường nhà ở tiếp tục làm tê liệt hoạt động xây dựng, gây hiệu ứng dây chuyền lên các ngành vật liệu, xây lắp và dịch vụ liên quan.
Doanh số bán nhà ở toàn quốc trong năm 2025 chỉ đạt khoảng 7,3 nghìn tỷ nhân dân tệ (xấp xỉ 1.000 tỷ USD), mức thấp nhất kể từ năm 2015. Trong khi đó, giá nhà ở thứ cấp tiếp tục xu hướng giảm, làm xói mòn niềm tin của người mua và nhà đầu tư.
Khủng hoảng bất động sản cũng đẩy nhiều doanh nghiệp lớn vào tình trạng tài chính bấp bênh. Tháng trước, Fitch đã hạ xếp hạng tín nhiệm của China Vanke xuống mức “vỡ nợ có điều kiện” sau khi doanh nghiệp tìm cách gia hạn trái phiếu trong nước. Trước đó, Dalian Wanda Commercial Management Group và Wanda Commercial Properties bị hạ xuống mức “vỡ nợ giới hạn”, còn Jingrui Holdings bị yêu cầu giải thể tại Hồng Kông.
Gánh nặng tài chính đè nặng lên chính quyền địa phương
Theo Fitch, các phương tiện tài chính của chính quyền địa phương (LGFV) vẫn chưa thể tự chủ về khả năng trả nợ. Ông Samuel Kwok, Giám đốc điều hành mảng Tài chính công quốc tế khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Fitch, cho biết các khoản nợ LGFV hiện vẫn được đánh giá dựa trên giả định rằng chính quyền trung ương sẽ can thiệp nếu rủi ro gia tăng.
Trong bối cảnh nguồn thu từ bán đất sụt giảm mạnh, cùng với việc Bắc Kinh siết chặt kiểm soát vay nợ, khả năng đầu tư hạ tầng của chính quyền địa phương bị hạn chế đáng kể. Fitch cảnh báo rằng một gói kích thích tài khóa “mạnh tay”, nếu được tài trợ bằng việc gia tăng nợ công địa phương, có thể khiến hồ sơ tín dụng của các doanh nghiệp nhà nước và LGFV xấu đi, đặc biệt nếu dòng vốn tiếp tục chảy vào các dự án mang tính chính sách nhưng kém hiệu quả tài chính.
Theo bà Erica Tay, Giám đốc nghiên cứu kinh tế vĩ mô tại Maybank, tổng vốn đầu tư tài sản cố định không bao gồm bất động sản đã giảm 0,5% trong năm 2025, khi các địa phương buộc phải ưu tiên trả nợ thay vì mở rộng chi tiêu đầu tư.
Ngân hàng đối mặt áp lực chất lượng tài sản
Fitch cũng cảnh báo rằng việc thúc đẩy tăng trưởng tín dụng quá mạnh trong bối cảnh đầu tư suy yếu có thể gây bất lợi cho hệ thống ngân hàng, khi biên lãi ròng bị thu hẹp hoặc đòn bẩy tài chính gia tăng.
Nếu suy giảm đầu tư kéo dài và thất nghiệp gia tăng, chất lượng tài sản ngân hàng – đặc biệt là các khoản thế chấp nhà ở và chứng khoán bảo đảm bằng tài sản – có nguy cơ bị ảnh hưởng. Tuy vậy, Fitch dự báo mức suy giảm này sẽ ở mức “nhẹ, nếu có”, nhờ chính sách cho vay thận trọng hơn.
Tỷ lệ thất nghiệp toàn quốc của Trung Quốc trong năm 2025 đã tăng nhẹ lên 5,2%, so với 5,1% của năm trước đó.
Triển vọng 2026: tăng trưởng khó giữ mốc 5%
Fitch dự báo GDP Trung Quốc sẽ tăng khoảng 4,1% trong thời gian tới, chủ yếu nhờ cải thiện cán cân thương mại ròng, trong bối cảnh tiêu dùng nội địa vẫn trì trệ. Cơ quan này cảnh báo rằng nếu tình trạng suy giảm hai chữ số của đầu tư bất động sản tiếp diễn, Trung Quốc sẽ khó duy trì mức tăng trưởng 4%–5% trong năm 2026.
Ở chiều ngược lại, Goldman Sachs cho rằng những lo ngại về sự sụt giảm đầu tư có thể đang bị phóng đại, khi một phần nguyên nhân đến từ việc điều chỉnh thống kê đối với các dữ liệu từng bị báo cáo quá mức trong quá khứ.
Về chính sách tiền tệ, Fitch dự báo Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc có thể cắt giảm thêm 20 điểm cơ bản lãi suất repo ngược kỳ hạn 7 ngày, đưa mức này xuống khoảng 1,2%. Tuy nhiên, dư địa nới lỏng mạnh hơn được đánh giá là hạn chế, do lợi nhuận của hệ thống ngân hàng đã chịu áp lực đáng kể.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường