#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Tiền mặt - Vùng đệm lý tưởng giữa biến động lãi suất

Bối cảnh kinh tế vĩ mô toàn cầu trong những tháng đầu năm 2026 đang chứng kiến sự đảo chiều đầy bất ngờ về kỳ vọng chính sách tiền tệ.

Theo biên bản cuộc họp tháng 3 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), cơ quan này đã chuyển sang thái độ thận trọng hơn khi để ngỏ khả năng tăng lãi suất trở lại nếu lạm phát không hạ nhiệt. Sự thay đổi này xuất phát từ những rủi ro địa chính trị tại Trung Đông khiến giá năng lượng leo thang, buộc các ngân hàng trung ương lớn từ ECB đến BoJ đều phải điều chỉnh ưu tiên từ hỗ trợ tăng trưởng sang kiểm soát giá cả. Tại Việt Nam, tác động này đã lan tỏa nhanh chóng vào thị trường tiền tệ khi lãi suất liên ngân hàng biến động mạnh và lãi suất tiền gửi thực tế đã tăng từ 2 đến 2,5 điểm phần trăm so với cuối năm 2025. Theo phân tích từ Công ty Chứng khoán VNDirect, áp lực này đến từ việc tăng trưởng tín dụng vượt xa tốc độ huy động vốn cùng với những biến động khó lường của tỷ giá và lạm phát nhập khẩu.

Trong môi trường chi phí vốn đắt đỏ, sự phân hóa giữa các nhóm doanh nghiệp trở nên rõ nét hơn bao giờ hết. Những đơn vị sở hữu lượng tiền mặt dồi dào và duy trì tỷ lệ đòn bẩy thấp đang tạo ra một "vùng đệm" tài chính an toàn, giúp họ gần như miễn nhiễm trước các đợt biến động lãi suất. Việc ít phụ thuộc vào vốn vay không chỉ giúp bảo toàn biên lợi nhuận mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động quản trị dòng tiền mà không bị áp lực đáo hạn nợ bủa vây. Chuyên gia từ Công ty Chứng khoán SHS nhận định rằng, trong khi khu vực doanh nghiệp thâm dụng vốn vay sẽ bắt đầu thấm đòn lãi suất trong những quý tới, thì nhóm "giàu" tiền mặt lại có cơ hội gia tăng thu nhập tài chính từ chính tiền gửi ngân hàng, từ đó củng cố thêm sức mạnh nội lực.

Minh chứng điển hình cho lợi thế phòng thủ này là trường hợp của Sabeco với tỷ lệ tiền mặt và tiền gửi ngắn hạn chiếm tới 58% tổng tài sản vào cuối năm 2025. Với cấu trúc tài chính lành mạnh khi nợ phải trả chiếm chưa tới 30% nguồn vốn, doanh nghiệp này không chỉ bảo vệ được lợi nhuận mà còn có thể hưởng lợi trực tiếp khi mặt bằng lãi suất huy động tăng cao. Tương tự, Công ty cổ phần Vĩnh Hoàn cũng tận dụng vị thế tiền mặt ổn định để thực hiện các chiến lược tối ưu hóa cấu trúc vốn, điển hình là kế hoạch mua lại 15 triệu cổ phiếu quỹ vào tháng 4/2026. Những bước đi này cho thấy tiền mặt không chỉ là công cụ phòng vệ mà còn là vũ khí để doanh nghiệp thực hiện các thương vụ M&A hoặc thâu tóm tài sản giá rẻ trong giai đoạn thị trường điều chỉnh.

Tuy nhiên, thị trường trong quý II/2026 vẫn tiềm ẩn nhiều thách thức khi SSI Research dự báo tăng trưởng lợi nhuận chung có thể chậm lại do chi phí đầu vào và chi phí vốn gây áp lực lớn. Dù Ngân hàng Nhà nước đang nỗ lực điều tiết để ổn định mặt bằng lãi suất, nhưng sự sàng lọc tự nhiên sẽ diễn ra gay gắt. Nhóm doanh nghiệp thâm dụng đòn bẩy cao có thể buộc phải tái cơ cấu hoặc bán bớt tài sản để duy trì thanh khoản. Ngược lại, những doanh nghiệp sở hữu vị thế tiền mặt ròng cao sẽ nắm giữ lợi thế tuyệt đối, vừa có khả năng chịu đựng va đập từ các cú sốc bên ngoài, vừa sẵn sàng bứt phá khi các cơ hội mở rộng xuất hiện trong bối cảnh thị trường biến động.