Thực Hiện Quyền Mua SSI: Khi Nào Nên Mua, Khi Nào Nên Giữ Tiền?

Việc SSI công bố phát hành thêm cổ phiếu kèm quyền mua đang trở thành tâm điểm chú ý trên thị trường chứng khoán.

Với nhiều nhà đầu tư, thông tin này không chỉ mang lại cơ hội mua cổ phiếu giá ưu đãi mà còn tiềm ẩn rủi ro giảm giá ngay trong ngày Giao dịch không hưởng quyền (GDKHQ). Vậy thực chất quyền mua hoạt động thế nào, và trong bối cảnh thị trường hiện nay, nhà đầu tư nên thực hiện quyền mua hay giữ tiền để tránh “lỗ oan”? Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết, giúp bạn đưa ra quyết định đầu tư thông minh.

Nắm giữ qua ngày GDKHQ: Doanh nghiệp mặc định bạn sẽ tham gia quyền mua

Trong cơ chế phát hành thêm có quyền mua, chỉ cần nhà đầu tư giữ cổ phiếu qua ngày GDKHQ, doanh nghiệp mặc định rằng bạn đồng ý tham gia đợt phát hành.

Ngay trong ngày GDKHQ, thị giá SSI sẽ điều chỉnh giảm để phản ánh lượng cổ phiếu mới được phát hành với mức giá thấp hơn. Điều này là quy tắc chung của thị trường và không phụ thuộc vào việc bạn có nộp tiền mua hay không.

➡️ Tóm lại, giữ qua ngày GDKHQ = bị điều chỉnh giá bắt buộc.

Thực hiện quyền mua giúp giữ nguyên tỷ lệ sở hữu

Nếu bạn quyết định bỏ tiền ra mua cổ phiếu theo tỷ lệ được phân bổ:

=> Chính vì vậy, các cổ đông lớn hoặc nhà đầu tư mục tiêu lâu dài thường sẽ ưu tiên thực hiện quyền mua để duy trì vị thế.

Không thực hiện quyền mua: Giá vốn không đổi nhưng tài khoản lập tức âm

Nhiều nhà đầu tư nghĩ rằng “không mua thì không ảnh hưởng”, nhưng thực tế lại hoàn toàn khác.

Khi bạn không thực hiện quyền mua:

Nhưng thị giá đã điều chỉnh giảm ngay trong ngày GDKHQ, khiến khoản đầu tư của bạn lập tức chuyển sang lỗ.

Ví dụ minh họa: Vì sao bạn không thực hiện quyền mua vẫn bị lỗ ngay trong ngày GDKHQ?

Giả sử bạn đang nắm giữ 1.000 cổ phiếu SSI với giá mua 33.000 đồng/cp.

Giá vốn của bạn là:

👉 33.000 đồng x 1.000 cp = 33.000.000 đồng

SSI thông báo phát hành thêm tỷ lệ 5:1, giá mua 15.000 đồng/cp.

Bước 1: Thị giá bị điều chỉnh ngay trong ngày GDKHQ

Do phát hành thêm với giá thấp, thị trường phải điều chỉnh lại giá để phản ánh lượng cổ phiếu mới sẽ được bổ sung.

Công thức điều chỉnh như sau:

Giá điều chỉnh = (Giá trước GDKHQ × 5 + Giá phát hành × 1) / 6

→ = (33 × 5 + 15 × 1) / 6

→ = (165 + 15) / 6

→ = 30.000 đồng/cp

Như vậy, dù bạn không làm gì, giá trên sàn đã từ 33 → 30.

Bước 2: Vì bạn KHÔNG thực hiện quyền mua → giá vốn KHÔNG thay đổi

Trong tài khoản, giá vốn vẫn giữ nguyên 33.000 đồng/cp, vì bạn không mua thêm cổ phiếu phát hành mới để bình quân giá.

Nhưng thị giá hiện tại chỉ còn 30.000 đồng/cp.

Bước 3: Danh mục chuyển sang lỗ ngay lập tức

Lỗ tạm tính:

= (Giá vốn – Giá thị trường) × Số lượng

= (33.000 – 30.000) × 1.000

= 3.000.000 đồng

➡️ Bạn lỗ 3 triệu ngay tại thời điểm mở cửa phiên GDKHQ.

➡️ Và điều này xảy ra hoàn toàn tự động dù bạn không bán – không mua – không thao tác gì.

Đây chính là rủi ro pha loãng mà nhiều người bỏ qua.

Kết luận: Quyền mua là con dao hai lưỡi – cần cân nhắc kỹ trước khi quyết định

1. Không phải lúc nào cũng nên thực hiện quyền mua

Nếu doanh nghiệp dùng vốn hiệu quả, thị trường thuận lợi, thanh khoản cải thiện… quyền mua có thể là cơ hội.

Ngược lại, nếu thị trường yếu, áp lực pha loãng lớn và kế hoạch sử dụng vốn không rõ ràng, nhà đầu tư nên thận trọng.

2. Đối với ngành chứng khoán: Chỉ cân nhắc thực hiện quyền khi thị trường đi lên

Cổ phiếu chứng khoán như SSI có tính chu kỳ rất rõ. Thị trường tăng, thanh khoản bùng nổ → doanh thu môi giới, cho vay margin, tự doanh… đều cải thiện.

Trong bối cảnh đó, thực hiện quyền mua mới thật sự đáng giá.

Nếu thị trường đi ngang, kém tích cực, hoặc đang điều chỉnh, việc bỏ thêm tiền có thể khiến bạn chịu rủi ro “kép”: vừa pha loãng, vừa giảm giá trị tài sản.