#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Thị trường đang chờ Trung Quốc bơm kích thích lớn — Tuy nhiên điều đó sẽ không xảy ra!

Trung Quốc đang tiến đến mốc hoàn tất một trong những chương trình tái cơ cấu tài chính lớn nhất trong lịch sử hiện đại: chuyển đổi nợ ẩn của chính quyền địa phương thành trái phiếu chính phủ chính thức. Tính đến cuối tháng 6, họ đã sử dụng 94% hạn ngạch 6.000 tỷ nhân dân tệ ($883 tỷ) cho chương trình ba năm, theo dữ liệu Bloomberg tổng hợp.

Nghe có vẻ tích cực. Nhưng thị trường cần hiểu rõ điều này thực sự có ý nghĩa gì — và quan trọng hơn, điều gì sẽ không xảy ra tiếp theo.

Nợ ẩn là gì — và tại sao việc xử lý lại quan trọng

Nợ ẩn (hidden debt) là khoản vay của các công ty tài chính địa phương (Local Government Financing Vehicles — LGFV, còn gọi là "thành đầu" trong tiếng Trung) để tài trợ cho các dự án như đường, cầu, khu công nghiệp. Các chính quyền địa phương thường ngầm đảm bảo hoàn trả, nhưng khoản vay không xuất hiện trong sổ sách chính thức.

Chi phí cao hơn trái phiếu chính phủ, rủi ro không minh bạch, và quy mô ngày càng phình to — đây là vấn đề mà Bắc Kinh đã nhiều năm muốn giải quyết. Chương trình phát hành 6.000 tỷ tệ trái phiếu địa phương để thay thế nợ LGFV nhằm đưa các khoản nợ này "ra ánh sáng" — minh bạch hóa, hạ lãi suất và giảm rủi ro vỡ nợ.

Kết quả trực tiếp đã rõ: lãi suất coupon trung bình của trái phiếu LGFV kỳ hạn 5 năm giảm xuống gần 2% trong nửa đầu năm 2026 — giảm 210 điểm cơ bản (bps) so với đỉnh. Chương trình dự kiến tiết kiệm khoảng 600 tỷ tệ tiền lãi cho các chính quyền địa phương trong 5 năm tới.

Vậy sau khi xử lý — điều gì xảy ra tiếp theo?

Đây là câu hỏi thị trường đang hỏi, và câu trả lời chia thành hai phần.

Tổng nợ của trung ương và địa phương hiện ở mức khoảng 69% GDP cuối năm ngoái — và Bloomberg Economics dự báo con số này sẽ vượt 100% GDP vào cuối năm 2035. Chính austerity (thắt chặt tài khóa) đang kéo tăng trưởng xuống: chi tiêu chính phủ giảm 0,3% so với cùng kỳ trong 5 tháng đầu năm dù thu ngân sách tăng 0,8%; Bloomberg Economics ước tính điều này đã làm GDP Trung Quốc thấp hơn khoảng 0,2 điểm phần trăm so với nếu không có cắt giảm.

Khoảng cách 62.000 tỷ tệ không ai muốn nhắc đến

Đây là con số đáng lo ngại nhất trong toàn bộ câu chuyện.

Khi công bố chương trình dọn nợ vào năm 2024, Bộ Tài chính Trung Quốc thừa nhận 14.300 tỷ tệ nợ ẩn địa phương tính đến cuối năm 2023. Nhưng IMF, sử dụng phương pháp tính rộng hơn, dự báo các LGFV sẽ có dư nợ vượt 76.000 tỷ tệ vào cuối năm 2026.

Khoảng cách 62.000 tỷ tệ đó không phải sai số thống kê. Đó là phần nợ mà Bắc Kinh chưa chính thức công nhận — và cũng là lý do chính quyền trung ương tiếp tục thận trọng với bất kỳ làn sóng chi tiêu mới nào ở địa phương.

Tại sao sẽ không có làn sóng kích thích mới

Ba lý do cụ thể ngăn cản kịch bản "dọn xong nợ → bơm tiền đầu tư ồ ạt":

Xia Le của BBVA nhận định: "Để giảm thiểu rủi ro, chính quyền trung ương đang áp đặt giám sát nghiêm ngặt đối với các dự án hạ tầng địa phương. Kết quả là chính quyền địa phương trở nên thận trọng hơn, từ bỏ phương pháp đầu tư hung hãn, gấp gáp trước đây."

Góc nhìn cho nhà đầu tư Việt

Câu chuyện nợ địa phương Trung Quốc ảnh hưởng đến Việt Nam theo ba kênh.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.