Thị trường chứng khoán đang “ăn” tiền từ những nguồn nào?

Phiên 29/7, VN-Index lao dốc kỷ lục hơn 64 điểm, vốn hóa "bốc hơi" gần 280.000 tỉ đồng khiến thị trường chao đảo. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định đây chỉ là nhịp điều chỉnh kỹ thuật sau chuỗi tăng nóng, không phản ánh sự rút lui của dòng tiền hay bất ổn vĩ mô.

Sau chuỗi tăng nóng kéo dài, cú điều chỉnh mạnh ngày 29/7 đang đặt ra câu hỏi lớn: Liệu đây chỉ là một cú “nghỉ chân chiến lược” để thị trường lấy đà bứt phá, hay là tín hiệu cảnh báo cho một giai đoạn rủi ro đang tới gần?

Ngày 29/7, thị trường chứng khoán Việt Nam chứng kiến một phiên lao dốc lịch sử khi VN-Index sụt tới 64 điểm – tương đương hơn 4,1%, mức giảm sâu nhất châu Á trong ngày. Gần 280.000 tỉ đồng vốn hóa bốc hơi khỏi sàn HoSE chỉ sau vài tiếng giao dịch. Cùng với đó, giá trị khớp lệnh xô đổ kỷ lục, lên đến gần 76.000 tỉ đồng, tương đương hơn 2,5 tỉ USD.

Diễn biến tiêu cực này được kích hoạt bởi thông tin một công ty chứng khoán lớn bất ngờ siết margin đồng loạt trên nhiều cổ phiếu, kéo theo làn sóng bán tháo hoảng loạn của nhà đầu tư cá nhân. Tuy nhiên, giới chuyên môn cho rằng đây có thể chỉ là một nhịp điều chỉnh kỹ thuật mang tính thanh lọc, hơn là dấu hiệu mở đầu cho một chu kỳ suy giảm dài hạn.

Siết margin: Cảnh báo cần thiết sau chuỗi tăng nóng

Theo TS. Nguyễn Anh Vũ – Trưởng Khoa Tài chính, Trường Đại học Ngân hàng TP.HCM, việc siết margin thực chất là động thái cần thiết nhằm cảnh báo rủi ro đầu cơ sau chuỗi tăng nóng của thị trường. Ông cho rằng, nếu nhìn vào triển vọng nâng hạng thị trường mới nổi – điều từng mang lại cú hích mạnh cho nhiều nước trong khu vực – thì Việt Nam đang đứng trước cơ hội hút dòng vốn dài hạn, vượt qua nhiễu động ngắn hạn.

Ông Vũ cũng chỉ ra rằng mức định giá thị trường vẫn đang ở vùng hợp lý, đặc biệt khi đà tăng gần đây chủ yếu đến từ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn (bluechips), chứ không phải làn sóng đầu cơ lan tỏa thiếu kiểm soát.

Dòng tiền vào thị trường không bất thường

Đồng quan điểm, ông Huỳnh Anh Tuấn – CEO Chứng khoán Vikki – nhận định dòng tiền ồ ạt đổ vào thị trường thời gian qua thực chất đã được dự báo từ trước. Đó là tiền nhàn rỗi sau khi rút khỏi kênh tiết kiệm, tiền chốt lời tạm nghỉ quay trở lại, cùng lực mua từ những nhà đầu tư giàu kinh nghiệm – hoàn toàn khác với làn sóng F0 thiếu nền tảng như giai đoạn 2020–2021.

Không chỉ nhà đầu tư cá nhân, một số doanh nghiệp cũng tận dụng môi trường lãi suất thấp để dịch chuyển dòng vốn sang kênh chứng khoán nhằm tìm kiếm lợi suất tốt hơn. Đây là dấu hiệu cho thấy niềm tin dài hạn vào nền kinh tế và thị trường vốn vẫn được duy trì mạnh mẽ.

Chốt lời – động thái lành mạnh, không phải tín hiệu rút lui

Trên thực tế, nhiều nhà đầu tư đã đạt được lợi nhuận 20–30% chỉ trong vài tuần và chốt lời không phải là hành vi tiêu cực. Ông Phương – một nhà đầu tư kỳ cựu tại TP.HCM – chia sẻ rằng ông đã chốt lời ngay phiên trước do mức sinh lời vượt kỳ vọng, và đang chờ nhịp giảm để mua lại. Với ông, "thị trường không thể tăng mãi" và việc điều chỉnh là điều hiển nhiên.

Một giám đốc môi giới tại VPS nhận định rằng tâm lý thị trường đã bị ảnh hưởng quá mức bởi thông tin siết margin, trong khi con số thực tế chỉ là vài nghìn tỉ đồng – rất nhỏ so với tổng dư nợ margin toàn thị trường. Quan trọng hơn, nền tảng vĩ mô và triển vọng kinh doanh của nhiều doanh nghiệp vẫn vững vàng, không có dấu hiệu bất ổn đáng kể.

Luân chuyển dòng tiền và cơ hội tái tích lũy

Chuyên gia này cũng nhấn mạnh rằng chốt lời là cơ chế luân chuyển dòng tiền tự nhiên, khi tiền cũ rút ra sẽ mở đường cho dòng tiền mới gia nhập thị trường. Với thanh khoản cao kỷ lục, thị trường hoàn toàn có thể hấp thụ lực bán ngắn hạn và sớm tái cân bằng để bước vào chu kỳ tích lũy mới.

Lịch sử cũng cho thấy thị trường chứng khoán Việt Nam từng nhiều lần có phiên giảm sâu đột ngột, rồi bật tăng mạnh mẽ chỉ sau một ngày, chứng minh yếu tố hành vi vẫn đóng vai trò quyết định trong những pha “rũ bỏ” ngắn hạn.