Sau những phiên giảm hơn 4%, VN-Index thường đi về đâu?

Thống kê hơn một thập kỷ cho thấy VN-Index đã có 25 lần giảm trên 4% trong một phiên, nhưng phần lớn các trường hợp thị trường đều dần lấy lại đà tăng sau đó.

Phiên sụt giảm kinh hoàng ngày 9/3/2026 đã quét sạch thành quả của nhiều nhà đầu tư, nhưng lịch sử chứng khoán Việt Nam lại kể một câu chuyện khác. Thống kê từ 25 lần VN-Index giảm trên 4% cho thấy: Những cú sốc ngắn hạn thường là khởi đầu cho những đợt hồi phục mạnh mẽ trong trung hạn.

Phiên giao dịch ngày 9/3/2026 ghi nhận một trong những nhịp giảm mạnh nhất của VN-Index trong nhiều năm gần đây. Tuy nhiên, theo thống kê của một công ty chứng khoán, những cú giảm sâu như vậy không phải là hiện tượng hiếm trên thị trường.

Trong giai đoạn 2014–2026, VN-Index đã 25 lần giảm hơn 4% trong một phiên, tương đương trung bình khoảng hai lần mỗi năm. Điều này cho thấy những cú sốc ngắn hạn là một phần quen thuộc của thị trường chứng khoán.

Thị trường thường phục hồi sau cú sốc

Dữ liệu lịch sử cho thấy diễn biến sau các phiên giảm sâu thường tích cực hơn so với tâm lý bi quan ban đầu của nhà đầu tư.

Trong phiên giao dịch kế tiếp (T+1), VN-Index tăng trở lại trong khoảng 2/3 số trường hợp, với mức tăng trung bình khoảng 0,4%. Sau 5 phiên (T+5), chỉ số thường hồi phục nhẹ, tăng khoảng 0,7%, tương đương khoảng 1/5 số điểm đã mất trong phiên giảm mạnh trước đó.

Ở khung thời gian dài hơn, khả năng hồi phục càng rõ rệt. Trong giai đoạn từ 20 đến 60 phiên, xác suất VN-Index tăng trở lại dao động từ 65% đến 78%. Thống kê cũng cho thấy chỉ sau khoảng một tháng, thị trường thường lấy lại phần lớn số điểm đã mất và có thể tăng trung bình khoảng 9% sau ba tháng.

Sau những phiên giảm hơn 4%, VN-Index thường đi về đâu?

Thanh khoản thường cần thời gian hồi phục

Một đặc điểm dễ thấy sau các phiên giảm sâu là thanh khoản thị trường sụt giảm, khi nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn.

Theo dữ liệu thống kê, thị trường thường cần khoảng ba tháng để thanh khoản quay lại mức bình thường sau các cú sốc lớn.

Trong quá khứ, nhiều đợt giảm mạnh của VN-Index xuất phát từ các yếu tố vĩ mô như đại dịch Covid-19, căng thẳng thương mại, chu kỳ tăng lãi suất toàn cầu, biến động giá dầu hoặc các sự kiện tài chính lớn.

Nhà đầu tư nên làm gì sau cú giảm mạnh?

Theo các chuyên gia, đợt biến động lần này có liên quan tới rủi ro địa chính trị và sự tăng vọt của giá dầu.

Có thời điểm giá dầu WTI tăng lên khoảng 118 USD/thùng, trước khi hạ nhiệt về quanh 104 USD/thùng. Đồng thời, chỉ số USD cũng tăng mạnh, phản ánh áp lực của đồng bạc xanh lên các tài sản rủi ro.

Một số thị trường khác như tiền số cũng ghi nhận biến động lớn khi Bitcoin giảm mạnh trước khi hồi phục nhẹ.

Theo đánh giá của giới phân tích, nếu các yếu tố căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt hoặc nguồn cung dầu ổn định trở lại, thị trường chứng khoán có thể phục hồi khá nhanh vì cú giảm lần này chủ yếu xuất phát từ cú sốc bên ngoài.

Trong bối cảnh biến động mạnh, nhà đầu tư được khuyến nghị ưu tiên quản trị rủi ro, đặc biệt với các tài khoản sử dụng đòn bẩy cao. Việc giảm tỷ lệ margin nhằm tránh nguy cơ call margin nên được cân nhắc trước khi nghĩ đến chiến lược bắt đáy.

Theo kinh nghiệm từ các giai đoạn trước, thị trường thường xuất hiện những phiên lực cầu lớn tại vùng giá thấp. Đây có thể là tín hiệu cho thấy dòng tiền đang quay lại, mở ra cơ hội cho những nhà đầu tư còn đủ nguồn lực và kiên nhẫn.