Phép thử 1.900 điểm và nỗi lo "căng cứng" margin

Dòng tiền nóng và dư nợ ký quỹ ở mức cao đang đẩy thị trường vào trạng thái nhạy cảm, buộc nhà đầu tư phải cân nhắc lại vị thế trước khi bước vào "tháng 5 trống thông tin".

Thị trường chứng khoán khép lại tháng 4 trong bối cảnh doanh nghiệp đồng loạt công bố kết quả kinh doanh quý I và kế hoạch năm 2026. Đây cũng là giai đoạn giới đầu tư bắt đầu đánh giá lại mặt bằng định giá sau nhịp tăng nóng kéo dài nhiều tuần liên tiếp.

Theo báo cáo mới công bố của SHS, VN-Index đang đứng trước nguy cơ hình thành đỉnh ngắn hạn sau khi tăng mạnh từ vùng 1.600 điểm lên sát 1.900 điểm chỉ trong vòng 5 tuần.

Động lực chính của nhịp tăng vừa qua đến từ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm VinGroup. Sự bứt phá của nhóm này đã kéo chỉ số nhanh chóng quay lại vùng điểm số trước thời điểm thị trường lao dốc vì căng thẳng Trung Đông.

Tính đến cuối tháng 4/2026, tổng vốn hóa toàn thị trường đạt khoảng 419 tỷ USD, tương đương gần 82% GDP năm 2025. Trong đó, riêng nhóm VN30 chiếm khoảng 59% vốn hóa toàn thị trường.

Đáng chú ý, nhóm VinGroup hiện chiếm gần 40% vốn hóa VN30 và khoảng 23,6% tổng vốn hóa sàn chứng khoán. Điều này cho thấy mức độ ảnh hưởng rất lớn của nhóm cổ phiếu này tới diễn biến chung của chỉ số.

Theo SHS, nếu loại bỏ tác động từ VinGroup, phần còn lại của thị trường đang có định giá tương đối hợp lý sau giai đoạn điều chỉnh mạnh trước đó.

Cụ thể, P/E của thị trường hiện quanh mức 15,2 lần. Tuy nhiên, nếu loại trừ nhóm VinGroup, P/E giảm xuống còn khoảng 12,96 lần — mức được đánh giá phù hợp với triển vọng tăng trưởng dài hạn của doanh nghiệp niêm yết.

Dù vậy, công ty chứng khoán này cho rằng mặt bằng định giá hiện tại của VN-Index chưa đủ hấp dẫn để tạo ra dư địa tăng mạnh mới, đặc biệt khi nhiều rủi ro vẫn hiện hữu.

Trong tháng 5, thị trường dự kiến sẽ chịu tác động đồng thời từ hàng loạt yếu tố vĩ mô như lạm phát, PMI, xuất nhập khẩu và diễn biến giá năng lượng toàn cầu.

SHS cảnh báo 4 áp lực lớn đang phủ bóng lên thị trường gồm căng thẳng địa chính trị kéo dài, tăng trưởng tín dụng chậm lại, áp lực lạm phát gia tăng và dư nợ margin ở mức cao.

Theo đánh giá của giới phân tích, việc dòng tiền vay ký quỹ tăng mạnh trong bối cảnh thị trường leo dốc nhanh có thể khiến áp lực chốt lời xuất hiện mạnh hơn nếu chỉ số rung lắc.

Ở chiều tích cực, nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng khá tốt và kết quả kinh doanh quý I của nhiều doanh nghiệp nhìn chung vượt kỳ vọng. Đây được xem là yếu tố hỗ trợ quan trọng giúp thị trường chưa rơi vào trạng thái bi quan.

Tuy nhiên, sau chuỗi tăng kéo dài, tâm lý thận trọng đang dần quay trở lại khi VN-Index tiến sát vùng kháng cự mạnh quanh 1.900 điểm.

Giới phân tích cho rằng giai đoạn hiện tại phù hợp hơn với chiến lược chọn lọc cổ phiếu có nền tảng cơ bản tốt thay vì mua đuổi theo tâm lý hưng phấn ngắn hạn.