Nợ xấu tăng giữa lúc bất động sản trầm lắng, ngân hàng đang đối mặt áp lực gì?

Làn sóng phát mại tài sản bảo đảm đang xuất hiện dày đặc tại nhiều ngân hàng, từ nhà đất, khách sạn đến nhà máy và cổ phần doanh nghiệp. Động thái này diễn ra trong bối cảnh nợ xấu toàn hệ thống đã vượt 292.000 tỷ đồng và áp lực vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Áp lực nợ xấu trong hệ thống ngân hàng đang gia tăng khi lãi suất duy trì ở mức cao và thị trường bất động sản phục hồi chậm, buộc nhiều nhà băng đẩy mạnh đấu giá tài sản bảo đảm, bán các khoản nợ và tăng trích lập dự phòng rủi ro.

Hàng loạt ngân hàng như VietinBank, Agribank, BIDV, Vietcombank, LPBank, Sacombank, SHB, MSB, Nam A Bank... liên tục xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ. Danh mục tài sản phát mại không chỉ là nhà đất mà còn mở rộng sang khách sạn, khu nghỉ dưỡng, nhà máy, dây chuyền sản xuất, cổ phần doanh nghiệp và các khoản vay tiêu dùng.

Nhiều ngân hàng cũng tăng mạnh chi phí dự phòng rủi ro để củng cố "bộ đệm" tài chính. Trong quý I/2026, Sacombank trích lập hơn 22.082 tỷ đồng (tăng 109% so với cùng kỳ), VPBank gần 7.700 tỷ đồng, còn BIDV gần 5.500 tỷ đồng. Trong khi đó, ABBank giảm nợ xấu nội bảng xuống 963 tỷ đồng, chỉ bằng 1/4 so với cùng kỳ năm trước.

Theo thống kê, tổng nợ xấu của 28 ngân hàng đã tăng lên hơn 292.000 tỷ đồng trong quý I/2026, tương đương 1,99% tổng dư nợ, cao hơn mức 1,85% cuối năm 2025.

Các chuyên gia cảnh báo rủi ro nợ xấu sẽ còn gia tăng do doanh nghiệp vẫn gặp khó về dòng tiền, chi phí vốn cao và bất động sản, đặc biệt là phân khúc cao cấp, chưa phục hồi. Tuy nhiên, khả năng xử lý nợ xấu sẽ phân hóa rõ rệt, khi các ngân hàng lớn có lợi thế về nguồn lực tài chính, quản trị rủi ro và kinh nghiệm, trong khi các ngân hàng nhỏ sẽ chịu nhiều áp lực hơn. Các quy định pháp luật mới về xử lý tài sản bảo đảm được kỳ vọng sẽ hỗ trợ quá trình xử lý nợ xấu trong thời gian tới.