Ngành ô tô quý 1: Thị trường ấm lên nhưng doanh nghiệp vẫn chật vật

Áp lực cạnh tranh, chi phí lãi vay và cuộc đua giảm giá khiến lợi nhuận nhiều doanh nghiệp ô tô du lịch trên sàn chưa cải thiện tương xứng với đà tăng doanh thu.

Theo thống kê từ VietstockFinance, 8 doanh nghiệp ô tô trên sàn chứng khoán đạt tổng doanh thu quý 1/2026 hơn 14.1 ngàn tỷ đồng, tăng gần 25% so với cùng kỳ. Lãi ròng đạt gần 238 tỷ đồng, gấp 2.3 lần. Phần lớn mức tăng đến từ nhóm xe thương mại, trong khi mảng bán lẻ ô tô du lịch vẫn chịu áp lực cạnh tranh kéo biên lợi nhuận xuống thấp.

Nhóm phân phối xe du lịch tiếp tục phân hóa. Ảm đạm nhất là Sản xuất Thương mại và Dịch vụ Ô tô PTM (UPCoM: PTM) chỉ lãi 372 triệu đồng, rơi sâu so với con số hơn 14 tỷ đồng cùng kỳ. Doanh thu cũng giảm gần 38%, còn 185 tỷ đồng.

Diễn biến trên phần nào kéo lợi nhuận của công ty mẹ PTM là Haxaco (HOSE: HAX) đi xuống với lợi nhuận ròng giảm 6% còn gần 4.8 tỷ đồng. Ở mảng Mercedes-Benz, HAX cho biết, doanh thu tăng 11% nhờ phân khúc xe sang dần phục hồi. Tuy nhiên, giá vốn tăng nhanh hơn doanh thu khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp.

PTM lẫn HAX đều cho rằng sức mua thị trường vẫn yếu khi người dân tiếp tục thắt chặt chi tiêu. Cuộc đua giảm giá giữa các hãng xe và đại lý ngày càng gay gắt buộc doanh nghiệp phải tăng ưu đãi để giữ thị phần, khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp. Chi phí lãi vay tăng cao tiếp tục bào mòn lợi nhuận.

G-Automobile (HNX: GMA) trong tình trạng tương tự. Doanh thu tăng 70% lên hơn 1 ngàn tỷ đồng nhờ hợp nhất thêm đơn vị phân phối xe Ford, nhưng lãi ròng chỉ 836 triệu đồng, giảm 83% và xuống mức thấp nhất nhiều năm gần đây.

City Auto (HOSE: CTF) cho rằng, thị trường ô tô chưa phục hồi rõ nét khi sức mua còn yếu. Lợi nhuận của CTF tăng 31% chủ yếu nhờ thu nhập khác, trong khi hoạt động kinh doanh chính vẫn lỗ thuần.

Ở chiều tích cực hơn, Dịch vụ Tổng hợp Sài Gòn (Savico, HOSE: SVC) có quý 1 tốt nhất nhiều năm trở lại đây với doanh thu hơn 6.4 ngàn tỷ đồng, tăng 16%; lãi ròng đạt 24 tỷ đồng, gấp 2.2 lần cùng kỳ.

Xe thương mại tiếp tục dẫn sóng

Trái với xe du lịch, nhóm xe thương mại tiếp tục tăng trưởng mạnh nhờ hưởng lợi từ đầu tư công và nhu cầu vận tải hàng hóa. Đầu tư phát triển máy Việt Nam (HOSE: VVS) dẫn đầu khi doanh thu đạt 2.75 ngàn tỷ đồng, tăng 142%; lãi ròng 166 tỷ đồng, gấp 6.3 lần cùng kỳ. Cả doanh thu và lợi nhuận đều lên mức cao nhất lịch sử.

Công ty cho biết, nhu cầu đầu tư phương tiện vận tải tăng mạnh khi nhiều dự án logistics và hạ tầng bước vào giai đoạn tăng tốc nhờ giải ngân đầu tư công được đẩy mạnh.

Kỹ thuật và Ô tô Trường Long (HOSE: HTL) cũng đón kết quả tích cực với doanh thu 216 tỷ đồng, tăng 137%; lãi ròng 6.3 tỷ đồng, tăng 66%. Tương tự, Đầu tư Dịch vụ Hoàng Huy (HOSE: HHS) đạt doanh thu mảng ô tô và phụ tùng 145 tỷ đồng, gấp rưỡi cùng kỳ.

Ô tô TMT (HOSE: TMT) tiếp tục ổn định hơn sau giai đoạn tái cấu trúc. Doanh thu quý đầu năm đạt 509 tỷ đồng, giảm 25% nhưng mang về gần 32 tỷ đồng lãi ròng nhờ biên lãi gộp cải thiện.

Xe xăng truyền thống đối mặt áp lực tăng trưởng

Theo Chứng khoán Guotai Junan Việt Nam, thị trường ô tô Việt Nam phục hồi rõ hơn trong tháng 3 và quý 1/2026 nhờ nhu cầu mua xe cải thiện, nguồn cung ổn định hơn và các chương trình ưu đãi được đẩy mạnh.

Số liệu từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho thấy doanh số bán hàng tháng 3 đạt 38,704 xe, tăng 101% so với tháng trước và tăng 122% so với cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế quý đầu năm, tổng lượng xe bán ra đạt 76,790 chiếc, tăng 30%.

Điểm nổi bật nhất là sự tăng tốc của xe “xanh”. Trong quý 1, doanh số ô tô điện đạt hơn 53,600 xe, chiếm trên 33% thị phần toàn quốc. Riêng xe hybrid hơn 5,100 chiếc, tăng khoảng 50% so với cùng kỳ. VinFast tiếp tục dẫn đầu thị trường xe điện khi bàn giao 53,684 xe trong quý đầu năm, bỏ xa Toyota với 16,885 xe, Hyundai 13,498 xe hay Ford 12,132 xe.

Theo Guotai Junan Việt Nam, năm 2026 nhiều khả năng là giai đoạn “bản lề” của ngành ô tô khi xu hướng điện hóa ngày càng rõ nét hơn dưới tác động của chính sách ưu đãi và định hướng hạn chế xe xăng tại đô thị lớn.

Trong khi xe điện tăng tốc, các doanh nghiệp phân phối xe xăng truyền thống nhiều khả năng sẽ chịu áp lực lớn hơn trong trung hạn. Biến động giá năng lượng toàn cầu cũng có thể khiến người tiêu dùng dè dặt hơn với xe xăng và thúc đẩy xu hướng chuyển sang xe điện.

Dù thị trường ô tô đã có dấu hiệu phục hồi, giá cổ phiếu nhiều doanh nghiệp phân phối xe du lịch vẫn chưa cải thiện. CTF hiện giao dịch quanh 18,000 đồng/cp, thấp hơn nhiều so với vùng 30,000 đồng/cp cuối năm 2024.

HAX cũng đang quanh mệnh giá, thấp nhất kể từ năm 2021. Cổ phiếu từng hồi phục lên 18,000 đồng/cp giữa năm ngoái nhưng nhanh chóng suy yếu trở lại khi kết quả kinh doanh chưa cải thiện rõ rệt.

Tương tự, SVC hiện chỉ quanh 17,000 đồng/cp, tương đương giai đoạn 2020-2021. SVC từng tăng lên gần 40,000 đồng/cp giữa năm ngoái khi Công ty ghi nhận khoản thu nhập đột biến từ thoái vốn bất động sản nhưng sau đó nhanh chóng điều chỉnh mạnh.

Ngược lại, nhóm xe thương mại lại có diễn biến tích cực hơn nhiều. VVS hiện giao dịch quanh 112,000 đồng/cp, cao nhất lịch sử. Lãnh đạo VVS cũng dự báo kết quả quý 2 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tại ĐHĐCĐ thường niên vừa qua.

HTL vẫn neo quanh đỉnh hơn 20,000 đồng/cp dù gần đây có xu hướng điều chỉnh nhẹ.