Ngành chứng khoán tăng tốc trước kỳ vọng nâng hạng: ROAA bật mạnh, vốn hóa siết lại nền móng cho chu kỳ 2026
Ngành chứng khoán Việt Nam đang bước vào giai đoạn củng cố nội lực rõ rệt khi thị trường kỳ vọng FTSE Russell sẽ nâng hạng Việt Nam lên “Thị trường mới nổi thứ cấp” vào tháng 9/2026. Sự chuẩn bị này thể hiện trực tiếp qua hiệu quả sinh lời, chất lượng tài sản và chiến lược tăng vốn mạnh mẽ trong 9 tháng đầu năm 2025.
ROAA tăng mạnh nhờ ký quỹ và đầu tư cổ phiếu
Theo VIS Rating, ROAA toàn ngành đạt 5,7% trong 9T/2025, tăng 90 điểm cơ bản so với quý trước. Mức tăng này chủ yếu đến từ hai động lực: cho vay ký quỹ và đầu tư cổ phiếu – hai mảng hưởng lợi trực tiếp từ tâm lý cải thiện khi Việt Nam tiến gần đến kỳ vọng nâng hạng.
Nhóm công ty chứng khoán liên kết ngân hàng (VPB, TCX, VPS, MBS, SSI) tiếp tục mở rộng hoạt động margin nhờ nền vốn dày. Trong khi đó, các công ty nắm danh mục cổ phiếu lớn như VIX, SHS, VCI ghi nhận ROAA tăng mạnh nhất, bình quân tăng 2,6 điểm %, lên 11,6% trong quý III/2025.
VIS Rating dự báo ROAA toàn ngành năm 2025 tăng 80 điểm cơ bản, đạt 5,5%. Tuy nhiên, những công ty không tăng vốn (như MASVN, KIS) sẽ khó tăng lợi nhuận khi dư nợ margin đã chạm trần 200% vốn chủ sở hữu.
Rủi ro tài sản ổn định, nhờ ký quỹ sôi động
Tỷ lệ tài sản rủi ro cao của ngành giảm từ 19% xuống 17% trong 9T/2025. Danh mục trái phiếu doanh nghiệp ổn định và sự mở rộng của mảng margin giúp giảm rủi ro tập trung, do lượng khách hàng vay phân tán hơn. VIS Rating đánh giá chất lượng tài sản sẽ tiếp tục ổn định trong quý IV nhờ:
Tăng trưởng cho vay ký quỹ vững
Tài sản đảm bảo duy trì ở mức cao
Tỷ lệ chậm trả trái phiếu doanh nghiệp giảm dần
Tăng vốn – vũ khí chiến lược cho chu kỳ mở rộng
Ngành chứng khoán đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc vốn mạnh nhất trong nhiều năm. Tổng kế hoạch tăng vốn năm 2025 đã đạt 97.000 tỷ đồng, gấp ba lần mức tăng thực tế năm 2024.
Tỷ lệ đòn bẩy toàn ngành tăng nhẹ lên 2,7 lần do vay ngắn hạn phục vụ margin, nhưng xu hướng dài hạn vẫn là giảm đòn bẩy nhờ lượng vốn mới khổng lồ chuẩn bị đổ vào. Nhiều doanh nghiệp dự kiến tăng vốn mạnh như VCI, VND, VIX, DSE, HDBS… Một số gần như tăng gấp đôi vốn chủ sở hữu. Các công ty liên kết ngân hàng như VPBANKS, VPSS, MBS đặt mục tiêu hoàn tất tăng vốn ngay trong quý IV/2025.
Dù hệ số rủi ro với trái phiếu DN tăng thêm 10% theo quy định mới, tác động được xem là hạn chế nhờ các đợt tăng vốn tạo bộ đệm rủi ro tốt hơn.
Nguồn vốn và thanh khoản được kiểm soát nhờ:
Phát hành trái phiếu dài hạn (ACBS, SHS)
Tăng huy động từ khách hàng (HCM, MBS, KAFI, VCI, SSI...)
Dòng vốn tín dụng ngân hàng chảy vào nhóm CTCK lớn
Tỷ lệ dòng tiền vào/dòng tiền ra giảm về 95% phản ánh xu hướng sử dụng vốn linh hoạt để mở rộng margin và danh mục đầu tư.
Với kỳ vọng nâng hạng 2026, ngành chứng khoán đang chủ động xây dựng nền tảng vốn – thanh khoản – rủi ro vững chắc. Những công ty có lợi thế vốn lớn, đặc biệt nhóm liên kết ngân hàng, được dự báo sẽ dẫn dắt tăng trưởng lợi nhuận trong năm 2026 khi thị trường bước vào chu kỳ mới.
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay

Bàn tán về thị trường