Ngân hàng này liệu có thể vượt mặt khối quốc doanh?

Trong nhiều năm, thị trường ngân hàng Việt Nam gần như mặc định rằng cuộc chơi quy mô sẽ luôn thuộc về nhóm Big4 quốc doanh gồm BIDV, Vietcombank và VietinBank. Đây là những ngân hàng sở hữu lợi thế về mạng lưới, tệp khách hàng lớn, chi phí vốn thấp và vai trò đặc biệt trong hệ thống tài chính. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, một cái tên đang nổi lên với tốc độ tăng trưởng khiến cả thị trường phải chú ý: MB Bank.

Quý I/2026, MB ghi nhận lợi nhuận trước thuế gần 9.600 tỷ đồng, tăng 15% so với cùng kỳ và tiếp tục nằm trong nhóm ngân hàng có lợi nhuận cao nhất hệ thống. Nhưng điều đáng nói không chỉ nằm ở con số lợi nhuận, mà là tốc độ mở rộng quy mô quá nhanh của ngân hàng này trong những năm gần đây.

Nếu như năm 2021, dư nợ tín dụng của MB chỉ bằng khoảng 1/4 BIDV, thì đến cuối năm 2025, khoảng cách đã thu hẹp xuống chỉ còn khoảng một nửa. Một tốc độ tăng trưởng đủ để khiến thị trường bắt đầu đặt câu hỏi: liệu một ngân hàng tư nhân có thể vượt mặt nhóm quốc doanh trong tương lai?

Động lực lớn nhất đến từ chiến lược tái cơ cấu và mở rộng hệ sinh thái. Sau khi tiếp nhận OceanBank (MBV), MB gần như được mở thêm “room tăng trưởng” vượt trội so với phần còn lại của ngành. Trong bối cảnh nhiều ngân hàng đang bị giới hạn bởi áp lực vốn và hệ số an toàn vốn Basel III, MB lại nổi lên như một trong số ít ngân hàng vẫn duy trì được khả năng tăng trưởng tín dụng cao mà không đánh đổi quá nhiều về rủi ro.

Theo nhiều kịch bản dự báo, MB có thể duy trì tốc độ tăng trưởng tín dụng 30–35%/năm trong giai đoạn tới, cao vượt trội so với mức khoảng 15% của nhóm Big4. Nếu kịch bản này xảy ra, đến năm 2030, quy mô dư nợ của MB hoàn toàn có khả năng tiệm cận hoặc thậm chí vượt BIDV.

Không chỉ tăng trưởng nhanh, MB còn sở hữu nhiều chỉ số khiến thị trường đánh giá cao. ROE hiện duy trì quanh mức 21%, thuộc nhóm cao nhất ngành ngân hàng. CASA luôn nằm trong top đầu hệ thống giúp chi phí vốn thấp và ổn định hơn phần lớn đối thủ. Trong khi nhiều ngân hàng gặp áp lực vì tỷ trọng cho vay bất động sản cao, MB vẫn giữ danh mục tín dụng tương đối cân bằng và linh hoạt.

Đặc biệt, trong giai đoạn lãi suất biến động mạnh, lợi thế cơ cấu vốn rẻ giúp MB kiểm soát chi phí huy động tốt hơn đáng kể. Đây là yếu tố rất quan trọng bởi cuộc đua lãi suất hiện nay đang khiến biên lợi nhuận của nhiều ngân hàng bị thu hẹp.

Về chất lượng tài sản, tỷ lệ nợ xấu của MB hiện vẫn duy trì ở mức thấp so với trung bình ngành, trong khi tỷ lệ bao phủ nợ xấu ở mức an toàn. Điều này cho thấy ngân hàng vẫn đang ưu tiên tăng trưởng đi kèm kiểm soát rủi ro thay vì chạy theo quy mô bằng mọi giá.

Tất nhiên, để vượt mặt nhóm quốc doanh không chỉ cần tăng trưởng nhanh. Các ngân hàng Big4 vẫn sở hữu lợi thế cực lớn về mạng lưới khách hàng doanh nghiệp nhà nước, khả năng huy động vốn, cũng như vai trò đặc biệt trong hệ thống tài chính quốc gia. Đây là lợi thế mà một ngân hàng tư nhân khó có thể thay thế hoàn toàn trong ngắn hạn.

Nhưng điều thị trường đang chứng kiến là lần đầu tiên sau nhiều năm, khoảng cách giữa một ngân hàng tư nhân và nhóm quốc doanh đang được rút ngắn với tốc độ rất nhanh.

Và nếu MB tiếp tục duy trì được tốc độ tăng trưởng hiện tại trong khi vẫn kiểm soát tốt chất lượng tài sản, câu chuyện “vượt mặt quốc doanh” có lẽ sẽ không còn là điều quá xa vời nữa.