Mục tiêu GDP >10% năm 2026: Vai trò của DNNN

Bước vào năm 2026, Việt Nam đang đứng trước một vận hội lịch sử với mục tiêu tăng trưởng GDP đầy tham vọng: vượt ngưỡng 10%. Đây không thuần túy là một chỉ số kinh tế, mà là thước đo cho hiệu quả của tiến trình cải cách thể chế và tối ưu hóa nguồn lực quốc gia.

Trong hành trình này, vai trò của sếu đầu đàn – khối doanh nghiệp nhà nước (DNNN) – đang được định vị lại một cách sắc sảo hơn. Không còn là những thực thể vận hành theo lối mòn, các gã khổng lồ đang chuyển mình trở thành những động cơ mô-men xoắn lớn, tạo lực đẩy ban đầu và dẫn dắt toàn bộ hệ sinh thái kinh tế tiến về phía trước.

2. Nghịch lý của con số 0,08% và sức nặng trong cấu trúc GDP

Trong lý thuyết quản trị chiến lược, sự tập trung nguồn lực thường tạo ra lợi thế quy mô đột phá. Khối DNNN Việt Nam chính là minh chứng điển hình cho nguyên lý này. Tính đến cuối năm 2024, cả nước có 671 doanh nghiệp 100% vốn nhà nước và 142 doanh nghiệp có vốn góp nhà nước.

Dù nhóm 100% vốn nhà nước chỉ chiếm vỏn vẹn 0,08% về số lượng doanh nghiệp đang hoạt động, nhưng tầm ảnh hưởng của chúng lại bao phủ toàn bộ huyết mạch kinh tế. Khối này đang nắm giữ khoảng 7% tổng tài sản và 10% vốn chủ sở hữu của toàn bộ khu vực doanh nghiệp, đồng thời đóng góp tới 28% tổng số thuế và các khoản nộp ngân sách. Đặc biệt, xét trên quy mô toàn khối kinh tế nhà nước, nhóm này đang đóng góp hơn 29% GDP của đất nước. Với quy mô tài sản bình quân lên tới 4.100 tỷ đồng mỗi doanh nghiệp – cao gấp 10 lần khối FDI và 109 lần doanh nghiệp tư nhân – DNNN chính là "kho dự trữ" nguồn lực chiến lược để thực hiện các mục tiêu vĩ mô.

"Trong mục tiêu tăng trưởng GDP trên 10% của năm 2026, các doanh nghiệp nhà nước có một vai trò cực kỳ quan trọng, là 'sếu đầu đàn' dẫn dắt tăng trưởng kinh tế."

3. Những cỗ máy in tiền và hiệu quả tối ưu hóa bảng cân đối kế toán

Năm 2025 không chỉ là năm của những kỷ lục về con số, mà còn là năm minh chứng cho hiệu suất vận hành (ROE bình quân đạt 12%). Sự phục hồi và bứt tốc của các "cỗ máy in tiền" đã tạo ra chu kỳ tái đầu tư mạnh mẽ cho nền kinh tế:

• Petrovietnam (PVN): Xác lập vị thế trụ cột với doanh thu 1,1 triệu tỷ đồng, lợi nhuận đạt 62.700 tỷ đồng.

• Viettel: Khẳng định năng lực cạnh tranh công nghệ với lợi nhuận 56.800 tỷ đồng trên doanh thu 220.400 tỷ đồng.

• ACV (Tổng công ty Cảng hàng không): Ghi nhận mức lãi ấn tượng 12.292 tỷ đồng, đóng vai trò then chốt trong việc hiện đại hóa hạ tầng logistics.

• Vietnam Airlines: Đánh dấu sự trở lại ngoạn mục với mức lãi 8.450 tỷ đồng, phục hồi hoàn toàn chuỗi cung ứng hàng không.

Việc các doanh nghiệp đầu ngành như PVN, Viettel hay ACV duy trì mức lợi nhuận cao không chỉ giúp gia tăng ngân sách mà còn tạo ra "hiệu ứng lan tỏa" (spillover effect), kích thích các ngành công nghiệp phụ trợ và dịch vụ cùng tăng trưởng, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu GDP 10%.

4. "Big 4" Ngân hàng: Khơi thông mạch máu và gia tăng năng lực cung ứng vốn

Khối ngân hàng có vốn nhà nước đang đóng vai trò là "trạm biến áp" điều tiết dòng vốn cho mục tiêu tăng trưởng cao. Sự tăng trưởng đột phá về lợi nhuận trong năm 2025 giúp các ngân hàng này củng cố vốn chủ sở hữu, từ đó mở rộng dư địa tín dụng cho các dự án trọng điểm quốc gia:

• Vietcombank: Thiết lập kỷ lục lợi nhuận lịch sử trên 45.000 tỷ đồng (tăng hơn 7%).

• VietinBank: Ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ nhất với lợi nhuận trên 41.000 tỷ đồng (tăng trưởng tới 37%), tổng tài sản chính thức vượt mốc 100 tỷ USD.

• BIDV: Duy trì vị thế định chế tài chính lớn nhất Việt Nam với tổng tài sản đạt trên 3,25 triệu tỷ đồng (tăng 20%), lợi nhuận trên 36.000 tỷ đồng.

• Agribank: Hoàn thành xuất sắc vai trò hỗ trợ tam nông với lợi nhuận khoảng 30.000 tỷ đồng, dư nợ cho vay nền kinh tế tăng trưởng 14,8%.

Sự gia tăng năng lực tài chính của nhóm "Big 4" là điều kiện tiên quyết để khơi thông các điểm nghẽn về vốn, đảm bảo thanh khoản và hỗ trợ lãi suất cho các khu vực kinh tế trọng điểm.

5. Nghị quyết 79 và 68: Sự cộng hưởng để "kiến tạo" và "mở đường"

Sức mạnh của khối DNNN trong năm 2026 sẽ được giải phóng tối đa nhờ sự cộng hưởng giữa Nghị quyết 79 và Nghị quyết 68. Đây là bước ngoặt về tư duy: DNNN không còn "lấn át" mà đóng vai trò tiên phong mở đường, tạo dựng hệ sinh thái để khu vực tư nhân cùng phát triển.

Những điểm mới mang tính đột phá bao gồm:

• Cơ chế giữ lại vốn và khai thác đất đai: Tạo dư địa tài chính để doanh nghiệp chủ động đầu tư vào các dự án lớn.

• Cơ chế "Sandbox": Cho phép thử nghiệm các mô hình kinh doanh mới và chấp nhận rủi ro trong tầm kiểm soát. Đây là chìa khóa để DNNN thâm nhập vào các lĩnh vực công nghệ cao và năng lượng xanh – nơi sẽ tạo ra giá trị gia tăng đột biến cho GDP.

• Tái cấu trúc và thoái vốn: Quy tắc thoái vốn dưới 50% giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc thu hút vốn ngoại và quản trị hiện đại.

"Hai Nghị quyết 79 và 68 được xem là sự bổ sung cho nhau... điểm nhấn quan trọng là xây dựng một hệ sinh thái chung để cùng phát triển, hướng tới xây dựng một nền kinh tế tự chủ, vững mạnh." - Chuyên gia kinh tế Nguyễn Minh Phong.

6. Tham vọng toàn cầu: Xác lập vị thế quốc gia đến năm 2030

Tầm nhìn của kinh tế nhà nước không còn bó hẹp trong biên giới quốc gia. Việt Nam đã đặt ra những mục tiêu định lượng cụ thể để khẳng định sức mạnh trên bản đồ quốc tế:

• Hình thành ít nhất 30 doanh nghiệp nhà nước có doanh thu tỷ USD vào năm 2030.

• Đưa 1 đến 3 DNNN lọt vào danh sách Top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới.

• Phấn đấu ít nhất 3 ngân hàng thương mại nhà nước nằm trong Top 100 ngân hàng lớn nhất Châu Á về tổng tài sản.

Việc sở hữu các định chế tài chính và tập đoàn công nghiệp tầm cỡ châu lục là bảo chứng cho năng lực tự chủ và khả năng điều tiết vĩ mô của Chính phủ trong một thế giới đầy biến động.

7. Kết luận: Tầm nhìn phía trước

Khi những nút thắt về thể chế được tháo gỡ bởi Nghị quyết 79 và 68, khối DNNN sẽ rũ bỏ hình ảnh của những "gã khổng lồ chậm chạp". Với nguồn lực chiếm 29% GDP và sức mạnh của con số 0,08% doanh nghiệp lõi, đây chính là động cơ có mô-men xoắn lớn nhất, tạo lực đẩy cần thiết để toàn bộ cỗ máy kinh tế Việt Nam tăng tốc chạm mốc 10%. Sự cộng hưởng giữa vai trò dẫn dắt của Nhà nước và sự linh hoạt của khu vực tư nhân sẽ tạo nên một "hệ sinh thái tăng trưởng" bền vững, đưa Việt Nam tiến nhanh hơn trên con đường trở thành một nền kinh tế tự chủ và thịnh vượng.