Lợi nhuận bốc hơi theo "bóng ma" USD

Căng thẳng địa chính trị và sức mạnh áp đảo của đồng USD đang tạo nên một "cú sốc kép" lên nền kinh tế. Từ hàng không, năng lượng đến sản xuất cốt lõi, hàng loạt doanh nghiệp Việt đang chật vật giữa vòng vây nợ vay ngoại tệ và chi phí nguyên liệu đầu vào tăng phi mã.

Những biến động địa chính trị tại Trung Đông đang khiến thị trường tài chính toàn cầu trở nên bất ổn. Nhiều ngân hàng trung ương lớn tỏ ra thận trọng hơn với kế hoạch hạ lãi suất, thậm chí phát tín hiệu có thể tiếp tục duy trì lãi suất cao để kiểm soát lạm phát.

Diễn biến này góp phần khiến đồng USD mạnh lên, tạo sức ép lên tỷ giá trong nước. Tỷ giá trung tâm được niêm yết quanh 25.059 đồng/USD, trong khi giá bán tại các ngân hàng thương mại đã vượt 26.300 đồng/USD.

Sự tăng giá của đồng bạc xanh khiến chi phí nhập khẩu nguyên liệu và nhiên liệu trở nên đắt đỏ hơn, tạo thêm áp lực cho các doanh nghiệp sản xuất.

Hàng loạt doanh nghiệp Việt đang chật vật đối phó với rủi ro nợ vay ngoại tệ khi tỷ giá biến động mạnh.

Áp lực kép từ chi phí và tỷ giá

Không chỉ tỷ giá, giá năng lượng cũng đang tăng mạnh. Chỉ sau hai kỳ điều chỉnh trong vòng một tuần, giá xăng RON95 đã tăng gần 7.000 đồng/lít, còn dầu diesel tăng hơn 10.000 đồng/lít.

Chi phí nhiên liệu tăng khiến nhiều doanh nghiệp phải gánh thêm chi phí vận chuyển và sản xuất. Đồng thời, tỷ giá USD tăng tiếp tục đẩy giá nguyên liệu nhập khẩu lên cao.

Các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản, chẳng hạn, đang rơi vào tình thế khó xử: nếu tăng giá bán để bù chi phí thì dễ mất khách hàng, nhưng nếu giữ giá thì biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể.

Ngành thức ăn chăn nuôi cũng chịu áp lực lớn khi 60–70% nguyên liệu như ngô, đậu tương hay lúa mì phải nhập khẩu. Chỉ cần tỷ giá và cước vận tải tăng nhẹ cũng đủ khiến chi phí sản xuất tăng vọt.

Các chuyên gia cho rằng sự kết hợp giữa USD mạnh và giá năng lượng cao đang tạo ra áp lực “lạm phát nhập khẩu”, khiến chi phí sản xuất của doanh nghiệp tăng nhanh.

Rủi ro từ nợ vay ngoại tệ

Bên cạnh chi phí sản xuất, biến động tỷ giá còn ảnh hưởng trực tiếp đến những doanh nghiệp sử dụng đòn bẩy ngoại tệ lớn.

Khi USD tăng giá, chi phí trả lãi và nghĩa vụ nợ bằng ngoại tệ cũng tăng theo. Ngoài ra, các khoản vay này còn có thể phát sinh lỗ tỷ giá chưa thực hiện, làm suy yếu sức khỏe tài chính của doanh nghiệp.

Những ngành chịu tác động mạnh nhất thường là điện, năng lượng, hạ tầng và hàng không, khi vừa có dư nợ USD lớn vừa phải thanh toán nhiều chi phí vận hành bằng ngoại tệ như nhiên liệu hoặc thuê thiết bị.

Nếu thiếu các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá, khả năng trả nợ của doanh nghiệp trong các ngành này có thể bị ảnh hưởng đáng kể.

Áp lực vốn có thể gia tăng

Biến động tỷ giá cũng có thể khiến môi trường tiền tệ trong nước thận trọng hơn nhằm kiểm soát lạm phát. Khi đó, thanh khoản hệ thống ngân hàng có thể bị siết lại, kéo theo chi phí vốn tăng.

Điều này tạo thêm rủi ro cho các ngành có đòn bẩy tài chính lớn, như bất động sản hoặc phát triển hạ tầng, đặc biệt với những doanh nghiệp sắp đến kỳ đáo hạn nợ.

Những điểm tựa của nền kinh tế

Dù đối mặt nhiều thách thức, nền kinh tế vẫn có một số yếu tố hỗ trợ giúp giảm áp lực tỷ giá trong trung hạn.

Nguồn cung ngoại tệ từ dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) cùng với dự trữ ngoại hối ổn định được xem là những yếu tố quan trọng giúp cân bằng thị trường tiền tệ.

Ngoài ra, vị thế của Việt Nam như một trung tâm sản xuất tại khu vực vẫn giúp thu hút dòng vốn quốc tế, qua đó hỗ trợ ổn định tỷ giá và thanh khoản cho nền kinh tế.