#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Lỗ không còn là mất trắng: Cơ hội hoàn thuế cho nhà đầu tư

Một mặt đề xuất hoàn thuế cho nhà đầu tư chứng khoán thua lỗ, mặt khác đẩy nhanh việc đánh thuế cổ phiếu thưởng, Bộ Tài chính đang mở ra cuộc cải cách sâu rộng trong chính sách thuế chứng khoán. Trọng tâm là chuyển từ đánh trên doanh thu sang đánh thuế thu nhập ròng – một bước đi có thể thay đổi căn bản cách thị trường vận hành và nhà đầu tư tính toán chiến lược.

Tại cuộc họp với đại diện các bộ ngành, hiệp hội và doanh nghiệp trong lĩnh vực chứng khoán – bất động sản xoay quanh Dự án sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN), Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn khẳng định: một cuộc rà soát toàn diện về chính sách thuế đang được triển khai, hướng tới lộ trình điều chỉnh hợp lý trong 5 năm tới. Mục tiêu cốt lõi là bảo đảm công bằng, hiệu quả, phù hợp thực tiễn và đúng pháp luật.

Nới tay cho nhà đầu tư lỗ: Quyết toán thuế cuối năm, hoàn thuế theo lãi ròng

Trong lĩnh vực chứng khoán, đề xuất đáng chú ý nhất là việc cho phép nhà đầu tư lựa chọn hình thức quyết toán thuế theo năm thay vì thu thuế cố định theo từng giao dịch như hiện nay. Theo quy định hiện hành, mỗi giao dịch đều bị áp thuế 0,1% trên tổng giá trị chuyển nhượng, bất kể lãi hay lỗ – một cách tính đơn giản nhưng bộc lộ sự bất công với nhà đầu tư thua lỗ hoặc nắm giữ dài hạn.

Thứ trưởng Cao Anh Tuấn nhận định, chính sách linh hoạt này sẽ phản ánh trung thực hơn thu nhập thực tế, đồng thời mở ra cơ chế hoàn thuế lần đầu tiên cho nhà đầu tư cá nhân nếu ghi nhận lỗ ròng trong kỳ. Nếu được thông qua, đây sẽ là bước ngoặt lớn trong triết lý đánh thuế trên thị trường vốn: từ doanh thu sang thu nhập ròng.

Thắt chặt chính sách với cổ phiếu thưởng, siết lỗ hổng thuế

Song song với các đề xuất hỗ trợ, Bộ Tài chính cũng đang nghiên cứu loạt điều chỉnh theo hướng siết chặt quản lý, trong đó có việc đánh thuế ngay khi nhận cổ phiếu thưởng hoặc cổ tức bằng cổ phiếu, thay vì chỉ thu khi chuyển nhượng. Theo đề xuất, trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế sẽ được chuyển cho doanh nghiệp phát hành, nhằm hạn chế tình trạng trì hoãn nghĩa vụ thuế của cổ đông lớn hoặc lãnh đạo doanh nghiệp.

Đây là điểm thay đổi quan trọng nhằm xử lý tình trạng thất thu kéo dài, trong khi thuế cổ tức bằng tiền mặt đã được khấu trừ tại nguồn từ lâu. Việc “đưa cổ phiếu thưởng vào tầm ngắm” được kỳ vọng sẽ tạo sự cân bằng giữa các loại thu nhập đầu tư, bảo đảm nguyên tắc công bằng và minh bạch của hệ thống thuế.

Chuyển từ thuế trên doanh thu sang thuế trên lợi nhuận: Cuộc cải cách thuế mang tính nền tảng

Một thay đổi có tính chất cấu trúc đang được cân nhắc là chuyển từ thuế suất cố định 0,1% trên doanh thu giao dịch sang thuế 20% trên phần lợi nhuận ròng – tương tự như đánh thuế thu nhập kinh doanh. Nhà đầu tư sẽ được trừ chi phí hợp lý (như phí giao dịch, giá vốn) để xác định phần lợi nhuận thực tế.

Trường hợp không xác định được giá mua hoặc chi phí liên quan, cá nhân vẫn có thể lựa chọn giữ nguyên cách tính thuế 0,1% như hiện hành. Cơ chế này vừa tăng tính linh hoạt, vừa hướng đến nền tảng đánh thuế theo nguyên lý “thu được thì mới nộp”, thay vì “cứ giao dịch là bị thu”.

Hướng tới khung chính sách cân bằng, hợp lý hơn cho nhà đầu tư cá nhân

Theo Bộ Tài chính, đợt sửa đổi Luật Thuế TNCN lần này không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật, mà là cơ hội tái định hình cách thức đánh thuế với nhà đầu tư cá nhân, tạo ra khung chính sách phù hợp hơn với thực tế đầu tư hiện nay. Việc mở rộng quyền chọn quyết toán, hoàn thuế lỗ, đồng thời siết chặt cổ phiếu thưởng và chuyển hướng đánh thuế theo lợi nhuận là những bước đi thể hiện rõ quan điểm: chống thất thu nhưng không đánh mất động lực của thị trường.

Dự thảo đang trong quá trình lấy ý kiến rộng rãi trước khi trình lên Chính phủ và Quốc hội, hứa hẹn trở thành cuộc cải cách thuế mang tính nền tảng đối với thị trường tài chính Việt Nam trong giai đoạn tới.