#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Lãi suất 2026 bước vào “vùng nhạy cảm”: Không tăng sốc nhưng cũng chưa thể hạ, doanh nghiệp đối mặt bài toán chi phí vốn

Bước sang năm 2026, mặt bằng lãi suất tại Việt Nam được dự báo sẽ duy trì ở trạng thái “lưng chừng”: khó tăng đột biến nhưng cũng chưa đủ điều kiện để giảm sâu. Trong bối cảnh thanh khoản hệ thống còn chịu nhiều áp lực, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần tính toán kỹ chi phí vốn trước khi mở rộng đầu tư, tránh rủi ro tài chính trong chu kỳ mới.

Lãi suất huy động thực nhận vượt 8%/năm, cạnh tranh huy động tăng nhiệt

Ghi nhận trên thị trường tiền gửi đầu năm 2026 cho thấy làn sóng tăng ưu đãi lãi suất đang diễn ra mạnh mẽ, đặc biệt trên kênh trực tuyến. Thay vì tăng đồng loạt biểu lãi suất niêm yết, nhiều ngân hàng lựa chọn cộng thêm ưu đãi từ 0,9–1,5%/năm để hút dòng tiền.

Đơn cử, Cake by VPBank áp dụng chương trình cộng thêm 0,9%/năm cho các khoản tiền gửi từ 6 tháng trở lên đến hết ngày 28/2/2026, đưa mức lãi suất thực nhận lên khoảng 8–8,2%/năm.

Tương tự, PVcomBank triển khai ưu đãi cộng tối đa 1,5%/năm cho tiền gửi online vào thứ Sáu hàng tuần, giúp lãi suất thực nhận tại một số kỳ hạn từ 12 tháng đạt tới 8,3%/năm. Trong khi đó, BVBank chào bán chứng chỉ tiền gửi trực tuyến với mức lãi suất tối đa khoảng 7,8%/năm.

Ngoài ra, nhiều ngân hàng như OCB, Bac A Bank, PGBank và MBV cũng niêm yết lãi suất vượt 7%/năm tại một số kỳ hạn trung và dài hạn.

Diễn biến này phản ánh áp lực cạnh tranh huy động vốn vẫn ở mức cao, đặc biệt khi nhu cầu vốn của nền kinh tế tiếp tục tăng.

Gốc rễ nằm ở sự lệch pha cung – cầu vốn

Theo Thạc sĩ Hồ Bá Tình, nguyên nhân cốt lõi khiến lãi suất duy trì ở mức cao nằm ở sự mất cân đối giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn.

Trong năm 2025, tín dụng tăng gần 20%, trong khi huy động vốn từ dân cư và tổ chức kinh tế chỉ tăng khoảng 14%. Khoảng cách này khiến hệ thống ngân hàng rơi vào tình trạng thiếu hụt nguồn vốn thực, buộc phải tăng lãi suất để thu hút tiền gửi.

Áp lực thanh khoản càng rõ nét hơn khi bước sang năm 2026, khi nhiều yếu tố chính sách và kỹ thuật cùng tác động. Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã chuyển sang cơ chế giám sát tăng trưởng tín dụng theo quý thay vì theo năm, khiến việc cấp tín dụng được kiểm soát chặt chẽ hơn.

Đồng thời, Kho bạc Nhà nước rút khoảng 400.000–500.000 tỷ đồng khỏi hệ thống ngân hàng để phục vụ chi ngân sách, làm giảm đáng kể lượng tiền lưu thông. Có thời điểm, lãi suất liên ngân hàng qua đêm tăng vọt lên tới 17%, buộc cơ quan điều hành phải can thiệp bơm thanh khoản.

Lãi suất khó tăng sốc, nhưng cũng chưa thể giảm mạnh

Dù áp lực thanh khoản vẫn hiện hữu, các chuyên gia nhận định khả năng lãi suất tăng sốc kéo dài là không cao.

Một trong những yếu tố quan trọng là lạm phát năm 2025 chỉ ở mức khoảng 3%, thấp hơn đáng kể so với lãi suất cho vay phổ biến từ 13–15%. Đồng thời, tiêu dùng năm 2026 có dấu hiệu chậm lại, làm giảm áp lực lạm phát từ phía cầu.

Theo ông Hồ Bá Tình, việc duy trì lãi suất cao trong thời gian dài có thể tạo rủi ro cho tăng trưởng kinh tế, do đó cơ quan điều hành sẽ phải cân nhắc điều chỉnh linh hoạt để đảm bảo cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.

Dòng tiền “neo” vào bất động sản, áp lực lãi suất khó sớm hạ nhiệt

Một yếu tố đáng chú ý khác là hiệu quả phân bổ tín dụng. Theo ước tính, khoảng 30–40% tổng tín dụng hiện đang chảy vào lĩnh vực bất động sản – ngành có vòng quay vốn chậm.

Khi dòng tiền bị “giam” trong các dự án dài hạn và tài sản cố định, nhu cầu vốn mới tiếp tục tăng trong khi nguồn cung vốn không theo kịp, khiến mặt bằng lãi suất duy trì ở mức cao.

Điều này cũng lý giải vì sao dù kinh tế vĩ mô ổn định, lãi suất vẫn chưa thể giảm mạnh như kỳ vọng.

Doanh nghiệp cần thận trọng, tính toán kỹ chi phí vốn

Trong bối cảnh lãi suất duy trì ở vùng nhạy cảm, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần thận trọng hơn với các quyết định mở rộng đầu tư.

Việc vay vốn với chi phí cao có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh và khả năng sinh lời, đặc biệt với các ngành có biên lợi nhuận thấp hoặc chu kỳ đầu tư dài.

Đối với nhà đầu tư cá nhân, việc vay để đầu tư bất động sản, đặc biệt là bất động sản thứ hai, sẽ trở nên khó khăn hơn khi tiêu chuẩn tín dụng được siết chặt.

Ngược lại, với những người có dòng tiền nhàn rỗi, giai đoạn này có thể mở ra cơ hội tích lũy tài sản dài hạn khi thị trường điều chỉnh. Ngoài ra, các tài sản phòng thủ như vàng và bạc được dự báo sẽ tiếp tục hưởng lợi trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động.

Lãi suất 2026: Ổn định trong biến động, doanh nghiệp phải thích nghi

Tổng thể, năm 2026 được dự báo là giai đoạn lãi suất duy trì ở mức tương đối cao nhưng ổn định, phản ánh nỗ lực cân bằng giữa tăng trưởng và kiểm soát rủi ro của hệ thống tài chính.

Trong môi trường này, khả năng quản trị chi phí vốn sẽ trở thành yếu tố sống còn đối với doanh nghiệp, quyết định năng lực cạnh tranh và khả năng tận dụng cơ hội trong chu kỳ kinh tế mới.