Khối ngoại bán 4.000 tỷ sau nâng hạng

Việt Nam chính thức được FTSE Russell đưa lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9, nhưng tuần giao dịch đầu tiên lại chứng kiến khối ngoại bán ròng khoảng 2.800 tỷ đồng trên HoSE, trong khi VN-Index giảm 2,2%.

Tuần vừa qua, khối nhà đầu tư nước ngoài thực hiện bán ròng hơn 4000 tỷ đồng, phản ánh sự thay đổi tâm lý của các quỹ đầu tư quốc tế trước bối cảnh lãi suất toàn cầu tăng cao.

Tuần đầu tiên sau khi việc nâng hạng có hiệu lực đã diễn ra trái với kỳ vọng về một cú hích dòng vốn. Theo dữ liệu LSEG được Reuters dẫn lại, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng khoảng 2,8 nghìn tỷ đồng cổ phiếu trên HoSE, trong khi tuần trước đó từng mua ròng khoảng 2,7 nghìn tỷ đồng. VN-Index giảm khoảng 2,2% trong tuần 21–25/9.

Áp lực bán cũng xuất hiện ngay trong phiên 21/9, ngày đầu Việt Nam chính thức bước sang nhóm thị trường mới nổi thứ cấp. Khối ngoại bán ròng khoảng 664 tỷ đồng trên HoSE, trong khi VN-Index giảm gần 16 điểm xuống 1.799,67 điểm. VHM và VIC chịu áp lực đáng kể, lần lượt bị bán ròng hơn 290 tỷ đồng và 114 tỷ đồng.

Điểm quan trọng nằm ở cấu trúc dòng vốn. Các quỹ mô phỏng chỉ số không giải ngân toàn bộ ngay sau thời điểm nâng hạng. Theo lộ trình FTSE, phần phân bổ vào Việt Nam được thực hiện qua bốn đợt từ tháng 9/2026 đến tháng 9/2027. Riêng sáu quỹ Vanguard lớn được ước tính có thể giải ngân khoảng 2,405 tỷ USD theo kịch bản cơ sở trong cả bốn đợt.

Điều đó khiến tác động của nâng hạng không diễn ra trong một phiên hay một tuần. Trong khi dòng tiền thụ động đi theo lịch trình, dòng vốn chủ động lại phụ thuộc vào định giá, tăng trưởng lợi nhuận, thanh khoản và chất lượng doanh nghiệp.

Với nhóm chứng khoán, thanh khoản và giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục là biến số quan trọng đối với doanh thu môi giới, lưu ký và dịch vụ thị trường vốn. Với ngân hàng, bất động sản và các cổ phiếu vốn hóa lớn, dòng vốn quốc tế có thể tạo thêm nhu cầu nhưng mức độ hưởng lợi sẽ phụ thuộc vào khả năng đáp ứng tiêu chí của từng quỹ.

Đáng chú ý, trước thời điểm nâng hạng, khối ngoại từng mua ròng hơn 2.600 tỷ đồng trong tuần 14–18/9, tập trung vào FPT, HDB, BSR, MCH, SSB và MBB. Việc sau đó chuyển sang bán ròng cho thấy dòng tiền đang tái cơ cấu thay vì vận động đồng nhất theo một câu chuyện “nâng hạng”.