Hồi phục chậm, thép nội bước vào “trận chiến giành miếng bánh”

Ngành thép quý 3/2025 duy trì tăng trưởng so với cùng kỳ nhờ các doanh nghiệp đầu ngành như Hòa Phát, Hoa Sen và VNSteel, song đà phục hồi đã chững lại. Mảng xuất khẩu gặp khó khiến Nam Kim và nhiều doanh nghiệp tôn mạ sụt giảm mạnh, trong khi cạnh tranh nội địa ngày càng khốc liệt dù chi phí nguyên liệu hạ nhiệt.

Hai “ông lớn” Hoà Phát và Hoa Sen vẫn duy trì tăng trưởng lợi nhuận trong quý 3/2025, song đà đi lên đã chậm lại, phản ánh nhịp phục hồi ngành thép đang yếu dần. Trái lại, Nam Kim chịu cú sụt rõ rệt khi xuất khẩu — vốn là trụ cột doanh thu — tiếp tục gặp gió ngược.

Kết quả kinh doanh quý III/2025 của ngành thép Việt Nam cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các doanh nghiệp. Lợi nhuận chung vẫn duy trì mức tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước (YoY) nhưng đã giảm tốc so với quý liền trước. Thành quả tích cực này được neo giữ bởi ba trụ cột chính: Hòa Phát (HPG), Hoa Sen (HSG), và VNSteel (TVN), trong khi các doanh nghiệp tôn mạ xuất khẩu lớn phải đối mặt với khó khăn.

Các 'đầu tàu' kéo ngành vượt khó

Ba doanh nghiệp lớn đã khẳng định được vị thế nhờ kiểm soát chi phí đầu vào và chiến lược thị trường nội địa:

Hòa Phát (HPG): Ghi nhận doanh thu đạt 36.407 tỷ đồng, tăng hơn 7% YoY. Lợi nhuận sau thuế đạt 4.012 tỷ đồng, tăng ấn tượng 33% YoY, nhờ biên lợi nhuận gộp mở rộng lên 16,7%. Tuy nhiên, lợi nhuận đã giảm 6% so với quý liền trước, báo hiệu đà tăng đang chậm lại.

Hoa Sen (HSG): Dù doanh thu giảm 17% YoY xuống mức thấp nhất trong 8 quý (8.357 tỷ đồng), việc biên lợi nhuận gộp cải thiện mạnh từ 8,4% lên 12,2% đã giúp công ty thoát lỗ ngoạn mục từ mức 186 tỷ đồng cùng kỳ thành lãi sau thuế 85 tỷ đồng. Đây là quý lãi thấp nhất trong năm tài chính.

VNSteel (TVN): Doanh thu tăng 10,5% YoY (9.611 tỷ đồng). Nhờ biên lợi nhuận gộp tăng từ 1,6% lên 4,4% và sự đóng góp từ công ty liên doanh, TVN đã đảo chiều từ lỗ 124 tỷ đồng thành lãi 152 tỷ đồng quý III.

Áp lực xuất khẩu đè nặng khối tôn mạ

Các doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào kênh xuất khẩu đang hứng chịu tác động trực tiếp từ chính sách bảo hộ thương mại và cạnh tranh giá:

Nam Kim (NKG): Lợi nhuận sau thuế giảm 23% YoY (50 tỷ đồng) và là quý lãi thấp nhất trong năm. Doanh thu giảm 27% (3.773 tỷ đồng). Nam Kim, là một doanh nghiệp tôn mạ xuất khẩu lớn, chịu ảnh hưởng nặng nề khi doanh thu xuất khẩu 9 tháng đầu năm giảm tới 55% YoY, mặc dù doanh thu nội địa tăng 29%.

Tôn Đông Á (GDA): Doanh thu giảm 29% YoY (3.680 tỷ đồng). Lãi sau thuế vẫn tăng 57% (85 tỷ đồng) nhờ tiết giảm chi phí bán hàng mạnh mẽ.

SMC và Tisco: Đầu tư Thương mại SMC ghi nhận quý thua lỗ thứ hai liên tiếp (-78 tỷ đồng), kinh doanh dưới giá vốn, xác nhận xu hướng thua lỗ kéo dài. Gang thép Thái Nguyên (Tisco) dù cải thiện biên lợi nhuận, vẫn lỗ sau thuế 12 tỷ đồng do chi phí cao.

Biên lợi nhuận cứu vãn bức tranh toàn ngành

Nhìn chung, sự chững lại chủ yếu đến từ kênh xuất khẩu đã buộc các doanh nghiệp dồn lực vào thị trường nội địa, khiến bối cảnh cạnh tranh càng thêm khốc liệt và khiến các công ty nhỏ sụt giảm mạnh về doanh thu.

Tuy nhiên, điểm sáng chung là biên lợi nhuận gộp của hầu hết doanh nghiệp đã được cải thiện đáng kể. Điều này nhờ vào việc giá nguyên vật liệu đầu vào giảm sâu, theo giải trình của Hòa Phát.