Giữ tiền hay xuống tiền?

Khảo sát của Chứng khoán Thiên Việt cho thấy phần lớn nhà đầu tư vẫn tập trung tài sản vào bất động sản, vàng và tiền gửi, trong khi khả năng thanh khoản thực tế thấp hơn nhiều so với kỳ vọng.

Theo báo cáo Sức khỏe tài chính và niềm tin đầu tư của người Việt năm 2026 do CTCP Chứng khoán Thiên Việt công bố, 85% nhà đầu tư khảo sát (sở hữu từ 500 triệu đồng trở lên) tin rằng mình có thể thanh khoản nhanh khi cần, nhưng gần một nửa chỉ có thể thanh khoản tối đa 40% tài sản trong vòng 30 ngày. Đáng chú ý, 86% nhà đầu tư đồng tình không nên tập trung tài sản vào một kênh duy nhất, nhưng chỉ 24% thực sự đa dạng hóa danh mục đầu tư. Tiền gửi tiết kiệm, bất động sản và vàng chiếm tới 87% tổng danh mục của các nhà đầu tư được khảo sát, phản ánh mức độ tập trung cao.

Tại sao nhà đầu tư lại tập trung tài sản vào một kênh

Ông Lê Phạm Minh Đức, Giám đốc cấp cao Khối Ngân hàng đầu tư của Thiên Việt, giải thích hiện tượng này là familiarity bias - một cái bẫy về thói quen. Nhà đầu tư thường cảm thấy những gì quen thuộc ít rủi ro hơn, nhưng thực tế có thể khác. Tỷ trọng bất động sản thậm chí tăng từ 29% ở nhóm tài sản 500 triệu - 1 tỷ đồng lên 46% ở nhóm sở hữu 2 tỷ đồng trở lên, trong khi các kênh tài chính hiện đại như cổ phiếu, trái phiếu chỉ chiếm dưới 10% ở tất cả nhóm nhà đầu tư.

Tiêu chí phân bổ tài sản an toàn

Ông Lê Phạm Minh Đức khuyến nghị nhà đầu tư phải phân bổ tài sản để bảo toàn trước rủi ro. Theo khuyến nghị từ các tổ chức tài chính lớn như Natixis hay Sun Life Asia, ít nhất 30% tổng tài sản cần có khả năng chuyển thành tiền mặt trong vòng 30 ngày. Bên cạnh đó, nhà đầu tư phải duy trì mức sống hiện tại trong ít nhất 6 tháng để đề phòng mất việc hoặc tình huống khẩn cấp. Không nên bỏ quá 50% tài sản vào cùng một kênh đầu tư.

Kỷ luật và mục tiêu rõ ràng quan trọng hơn thời điểm thị trường

Bà Lương Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Quản lý tài sản Dragon Capital Việt Nam, nhấn mạnh rằng nhà đầu tư cần kiên trì để vượt qua tâm lý sợ thua lỗ. Dựa trên 22 năm hoạt động của quỹ DCDS, nếu so sánh nhà đầu tư tiên tri (chỉ mua tại đáy) với nhà đầu tư bình thường (mua đều đặn hàng tháng), giá trị tích lũy chỉ chênh lệch 2,7%. Điều này chứng minh kỷ luật và việc ở lại quan trọng hơn tìm thời điểm thị trường. Nhà đầu tư nên xác định mục tiêu rõ ràng, bám sát kỷ luật cụ thể như đầu tư hàng tháng một số tiền nhất định.

Bất động sản cần chiến lược trung và dài hạn

Ông Phạm Lâm, Chủ tịch HĐQT và Tổng giám đốc DKRA Group, cho rằng thị trường bất động sản 3-5 năm trở lại đây đã phân hóa rõ rệt, không còn thời kỳ dễ dàng phân lô bán nền. Bất động sản đòi hỏi cách tiếp cận chuyên nghiệp và chiến lược trung, dài hạn thay vì kỳ vọng tăng nhanh trong 1-2 năm. Hiện nay, cơ hội an toàn tập trung ở khu vực lõi trung tâm TP.HCM với hạ tầng kết nối tốt. Nhà đầu tư nên ưu tiên sản phẩm từ những đơn vị có kinh nghiệm, năng lực và thương hiệu.

Thách thức khi chọn kênh đầu tư phù hợp

Trong bối cảnh hầu hết kênh đầu tư kém khởi sắc, nhà đầu tư cần sự kiên trì để vượt qua các tác động tâm lý tiêu cực. Thay vì chạy theo từng biến động ngắn hạn, việc xác định mục tiêu tài chính dài hạn và tuân thủ kỷ luật đầu tư sẽ mang lại kết quả tốt hơn. Sức chống chịu tài chính không chỉ phụ thuộc vào quy mô tài sản mà còn vào khả năng thanh khoản, mức độ phân bổ rủi ro, dòng tiền gia đình và khả năng thích ứng trước biến động thị trường.