Đừng đặt tất cả kỳ vọng vào giao dịch khối ngoại

Tâm lý đám đông thường khiến nhiều nhà đầu tư "lướt sóng" theo giao dịch của khối ngoại, coi đây là "kim chỉ nam" cho mọi quyết định. Tuy nhiên, liệu việc "đi theo dấu chân" nhà đầu tư nước ngoài có thực sự là chìa khóa mở ra lợi nhuận hay chỉ là một cái bẫy tâm lý, khi mà chính những quyết định của họ cũng ẩn chứa nhiều rủi ro và mục đích riêng?

Tháng 7/2025, dòng vốn ngoại bất ngờ quay lại thị trường chứng khoán Việt Nam, rót ròng hơn 7.778 tỷ đồng. Tuy nhiên, sang đến tháng 8, xu hướng này đảo chiều đầy kịch tính, khi khối ngoại bán ròng kỷ lục hơn 42.000 tỷ đồng, tạo áp lực lớn lên thị trường.

Không phải là yếu tố duy nhất tác động tới thị trường

Theo ông Nguyễn Trọng Đình Tâm, Phó Giám đốc Khối Phân tích, Chứng khoán ASEAN, việc khối ngoại bán ròng mạnh trong hơn một tháng qua chủ yếu do động thái chốt lời ngắn hạn. Đây là điều dễ hiểu sau giai đoạn thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam bùng nổ kể từ đáy tháng 4/2025.

Bên cạnh đó, yếu tố phân bổ tài sản liên thị trường cũng tác động đáng kể. Gần đây, giá vàng và tiền mã hóa đều bước vào xu hướng tăng, thu hút một phần dòng vốn đầu tư toàn cầu.

Mặc dù việc khối ngoại bán ròng có thể gây ra hiệu ứng tâm lý thận trọng và ảnh hưởng đến triển vọng ngắn hạn của một số cổ phiếu, nhưng đây không phải là yếu tố duy nhất chi phối thị trường. Xét về cơ cấu giao dịch, dòng vốn nội vẫn áp đảo. Điển hình, chỉ riêng trong tháng 8, tổng giá trị giao dịch của khối ngoại chỉ chiếm 10,16% toàn thị trường.

Thị trường nội vẫn vững vàng

Bất chấp áp lực bán ròng mạnh mẽ từ khối ngoại, TTCK Việt Nam tiếp tục xác lập những kỷ lục mới. Lực cầu mạnh mẽ từ nhà đầu tư trong nước đã giúp thị trường giữ cân bằng trong các nhịp điều chỉnh.

Trong tháng 8, chỉ số VN-Index tăng gần 12%, tiếp tục dẫn đầu đà tăng trưởng so với các thị trường quốc tế và các kênh đầu tư khác. Thanh khoản bùng nổ, giá trị giao dịch bình quân trên HoSE đạt 49.556 tỷ đồng/phiên, tăng 41,62% so với tháng 7/2025.

"Đọc vị" giao dịch của khối ngoại

Lâu nay, giao dịch của khối ngoại vẫn được coi là một chỉ báo quan trọng. Hoạt động mua bán của họ có thể ảnh hưởng đến giá cổ phiếu, thanh khoản và tâm lý của nhà đầu tư. Khi khối ngoại mua ròng, thị trường thường có xu hướng tăng và ngược lại.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng, coi động thái của khối ngoại như "kim chỉ nam" duy nhất là một sai lầm phổ biến, đặc biệt là với các nhà đầu tư mới. Trên thực tế, có nhiều nguyên nhân đằng sau hoạt động mua bán của họ:

Tái cơ cấu danh mục định kỳ của các quỹ ETF.

Nhu cầu rút vốn về nước.

Chốt lời ngắn hạn.

Thay đổi chính sách toàn cầu.

Những yếu tố này không phải lúc nào cũng phản ánh triển vọng dài hạn của các doanh nghiệp Việt Nam.

Hơn nữa, giao dịch của khối ngoại chỉ chiếm một tỷ trọng nhỏ trên toàn thị trường, do đó tác động của họ đến diễn biến các cổ phiếu không hẳn sẽ lớn. Hiện nay, tâm lý của nhà đầu tư trong nước cũng đã thay đổi. Bất chấp đà bán ròng mạnh mẽ của khối ngoại, nhà đầu tư nội vẫn mua vào áp đảo, giúp cân bằng thị trường.

Giải pháp cho nhà đầu tư cá nhân

Việc thu hút dòng vốn ngoại ổn định vào TTCK vẫn là điều quan trọng, giúp đa dạng hóa nguồn vốn và tăng tính thanh khoản cho thị trường. Giao dịch của khối ngoại là một tín hiệu đáng để theo dõi, nhưng không phải là chìa khóa vạn năng. Vậy, nhà đầu tư cá nhân nên "đọc" tín hiệu này như thế nào?

Các chuyên gia khuyên rằng, trước hết, nhà đầu tư nên coi đây là dữ liệu tham khảo, không phải quyết định cuối cùng.

Khi thấy khối ngoại mua ròng, hãy tìm hiểu thêm lý do: Có phải do doanh nghiệp được thêm vào rổ VN30, VN Diamond, hay vì triển vọng ngành được đánh giá tích cực?

Ngược lại, khi thấy bán ròng, cần kiểm chứng xem đó là động thái chốt lời ngắn hạn hay dấu hiệu lo ngại dài hạn.

Bên cạnh đó, nhà đầu tư cá nhân nên chú ý đến xu hướng dài hạn, thay vì một vài phiên lẻ tẻ. Một vài phiên bán ròng nhẹ không quá đáng lo, nhưng nếu kéo dài hàng chục phiên với số tiền lên đến hàng nghìn tỷ đồng thì chắc chắn sẽ tác động đến cung cầu thị trường.

Quan trọng nhất vẫn là phân tích nội tại doanh nghiệp. Khối ngoại cũng có lúc sai hoặc hành động vì chiến lược toàn cầu. Chỉ khi doanh nghiệp có nền tảng vững chắc, lợi nhuận tăng trưởng và ngành nghề có triển vọng, cổ phiếu mới mang lại giá trị bền vững cho nhà đầu tư cá nhân.

Với nhà đầu tư mới, hãy học cách coi đây là dữ liệu bổ sung trong bức tranh toàn cảnh, song song với việc nghiên cứu kỹ lưỡng thị trường và doanh nghiệp. Chỉ như vậy mới tránh được tâm lý đám đông và đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt hơn.