#Kinh doanh

24HMONEY đã kiểm duyệt

Đối diện nguy cơ “đánh bay” tư cách đại chúng, loạt ông lớn dầu khí – khoáng sản cuống cuồng tìm cách cứu mình

Một loạt doanh nghiệp quy mô lớn trong lĩnh vực dầu khí và khoáng sản đang đứng trước nguy cơ bị hủy tư cách công ty đại chúng do không đáp ứng yêu cầu về cơ cấu cổ đông theo quy định mới. Điều này khiến các “ông lớn” như PV GAS, PV GAS D hay Vimico phải khẩn trương tìm giải pháp xử lý để tránh tác động tiêu cực tới thị trường và nhà đầu tư.

Công ty cổ phần Phân phối Khí thấp áp Dầu khí Việt Nam (PV GAS D, mã PGD) mới đây đã công bố thông tin bất thường về việc không đáp ứng điều kiện công ty đại chúng. Theo danh sách cổ đông chốt ngày 8/12/2025, doanh nghiệp hiện có 1.645 cổ đông nhưng cơ cấu sở hữu lại quá “cô đặc” khi chỉ 3 cổ đông lớn gồm: Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS) nắm 50,5% vốn, Tokyo Gas Asia Pte.Ltd nắm 25% và Saibu Gas Holdings Co., Ltd sở hữu 21%, tổng cộng chiếm tới 96,5% vốn điều lệ.

Theo quy định tại Điểm a Khoản 1 Điều 32 Luật Chứng khoán 2019, sửa đổi bổ sung năm 2024, một công ty đại chúng phải có tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ. Với tỷ lệ hiện tại, PV GAS D không còn đáp ứng tiêu chí này và đang phải nghiên cứu phương án khắc phục.

Công ty mẹ – Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS, mã GAS) – cũng rơi vào tình cảnh tương tự khi Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) nắm giữ tới 95,76% cổ phần. Tỷ lệ cổ phiếu do nhà đầu tư bên ngoài nắm giữ chỉ ở mức 4,24%, thấp hơn đáng kể so với yêu cầu tối thiểu. PV GAS cho biết đang tích cực làm việc với PVN và báo cáo cơ quan quản lý để tìm giải pháp phù hợp, vừa đảm bảo tuân thủ pháp luật vừa phù hợp định hướng phát triển doanh nghiệp.

Trên thị trường chứng khoán, PV GAS là một trong những doanh nghiệp có giá trị vốn hóa lớn nhất, ước khoảng 186.000 tỷ đồng tính đến phiên 5/1. Vì vậy, khả năng doanh nghiệp bị hủy tư cách công ty đại chúng được đánh giá là rủi ro đáng chú ý với thị trường.

Không chỉ nhóm dầu khí, lĩnh vực khoáng sản cũng xuất hiện trường hợp tương tự. Tháng 11 vừa qua, Tổng Công ty Khoáng sản TKV – CTCP (Vimico, mã KSV) thừa nhận chưa đáp ứng tiêu chuẩn công ty đại chúng do cơ cấu sở hữu quá tập trung. Hiện Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) nắm giữ tới 98,06% vốn điều lệ. Ban lãnh đạo Vimico đã làm việc với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, đồng thời không loại trừ kịch bản phải nộp hồ sơ hủy tư cách công ty đại chúng nếu không nhận được sự chấp thuận hoặc cơ cấu cổ đông không kịp điều chỉnh.

Trước đó, nhiều doanh nghiệp khác như Vocarimex (VOC), Bao bì Biên Hòa (SVI)… cũng buộc phải hủy tư cách công ty đại chúng do không đáp ứng yêu cầu về tỷ lệ sở hữu cổ đông nhỏ lẻ.

Giới chuyên gia nhận định, việc các doanh nghiệp quy mô lớn, có thanh khoản tốt và được đông đảo nhà đầu tư quan tâm rơi vào nguy cơ mất tư cách đại chúng là vấn đề đáng lo ngại. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng giao dịch, minh bạch thông tin mà còn tác động trực tiếp đến hiệu quả đầu tư của nhà đầu tư cá nhân. Thực tế, cổ phiếu của nhiều doanh nghiệp đã ghi nhận đà giảm mạnh sau khi công bố thông tin liên quan.

Trong bối cảnh quy định pháp lý ngày càng siết chặt nhằm chuẩn hóa thị trường, giới quan sát cho rằng việc sớm đưa ra phương án xử lý phù hợp là yếu tố then chốt để các “ông lớn” dầu khí, khoáng sản tránh rơi vào tình thế bị động, đồng thời bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và sự ổn định của thị trường chứng khoán.