MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Chứng khoán

24HMONEY đã kiểm duyệt

Đổi chất hơn lượng – Yếu tố quyết định tương lai chứng khoán Việt

Cơ hội nâng hạng lên thị trường mới nổi đang mở ra, chứng khoán Việt thu hút dòng vốn ETF nhưng nghịch lý là khối ngoại vẫn ba năm liền bán ròng. Khi nhà đầu tư cá nhân chiếm áp đảo, trong khi trụ cột tổ chức mỏng và khoảng trống tri thức lớn, sự sôi động của thị trường dễ biến thành mong manh. Lời giải duy nhất: nâng chất nhà đầu tư – từ tri thức, kỷ luật đến quản trị rủi ro và gia tăng vai trò tổ chức

Cơ cấu lệch pha và khoảng trống “trụ cột” tổ chức

TTCK Việt Nam đang ở ngưỡng cửa cơ hội lớn: tiến gần cột mốc nâng hạng từ cận biên lên mới nổi – cú hích có thể hút mạnh dòng vốn ngoại, đặc biệt từ các quỹ ETF buộc tái cơ cấu theo chỉ số.

Nhưng nghịch lý là ba năm qua, khối ngoại vẫn bán ròng dai dẳng, chưa cho thấy tín hiệu đảo chiều. Trong bức tranh ấy, nhà đầu tư cá nhân trở thành lực đỡ chính, chiếm tới 85–90% thanh khoản, trong khi nhóm tổ chức – vốn là “xương sống” tại các thị trường phát triển – lại quá mỏng. So với Mỹ, nơi nhà đầu tư cá nhân chỉ chiếm 18–20%, Việt Nam thiếu một “trụ cột” đủ lớn để cân bằng cung cầu và giảm sốc chu kỳ.

Theo bà Nguyễn Hoài Thu (VinaCapital), muốn tận dụng cơ hội nâng hạng, thị trường phải nâng chất nhà đầu tư – từ tri thức, kỷ luật đến một hệ sinh thái bền vững. Đồng quan điểm, ông Phạm Hồng Sơn – nguyên Phó Chủ tịch UBCKNN – nhấn mạnh: 25 năm hình thành chưa đủ để so sánh với những thị trường trăm năm tuổi, nhưng chiến lược đến 2030 đã xác định rõ: phát triển mạnh nhà đầu tư tổ chức để tăng độ sâu và hạn chế biến động.

Gen Z và “lát cắt” của sự chuyển mình

Những năm gần đây, lớp nhà đầu tư trẻ – thông minh, am hiểu công nghệ, kỷ luật hơn – đang dần định hình diện mạo mới cho thị trường. Nhiều người biết đọc báo cáo, định giá, quản trị rủi ro, trở thành lực lượng nòng cốt tạo cầu. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận “non tay”, giao dịch cảm tính, dùng margin thiếu kiểm soát và dễ bị cuốn vào sóng ngắn hạn – yếu tố khiến biến động thêm lớn khi thị trường đảo chiều.

Theo ông Nguyễn Anh Khoa (Agriseco), “nhóm này vốn mỏng nhưng đòn bẩy cao. Thị trường tăng thì margin phình ra; đảo chiều thì thua lỗ, buộc cắt lỗ rồi rời cuộc chơi”. Ông Hoàng Đức Anh (VNDIRECT) bổ sung: đa phần nhà đầu tư trẻ tự học, chỉ sau nhiều lần thất bại mới tìm đến lớp đào tạo bài bản hoặc chuyên gia.

UBCKNN và SRTC cùng nhiều CTCK đã nỗ lực lan tỏa kiến thức thông qua khóa học, hội thảo, cuộc thi đầu tư thực tế, nhằm giảm “học phí thị trường” và rút ngắn đường cong trưởng thành cho nhà đầu tư trẻ.

Giáo dục tài chính: Từ “môn phụ” thành nền tảng

Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là giáo dục tài chính đại chúng. Trong khi nhiều quốc gia đưa tài chính cá nhân vào chương trình phổ thông để hình thành thói quen quản trị rủi ro từ sớm, ở Việt Nam, sách tài chính cho trẻ vẫn hiếm và ít được phụ huynh quan tâm.

Ông Phạm Hồng Sơn cho rằng, cần nâng phổ cập tài chính lên tầm quốc gia, đưa kiến thức chứng khoán vào trường học và đại học để hình thành thế hệ nhà đầu tư có tri thức và kỷ luật. UBCKNN sắp ban hành Đề án Đào tạo nhà đầu tư, lấy SRTC làm đầu mối, hướng đến chương trình đào tạo bài bản, phù hợp với sự phát triển của thị trường vốn.

Ở tầm cấu trúc, ông Phan Lê Thành Long (VIOD) nhấn mạnh yêu cầu một hệ sinh thái hoàn chỉnh: nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp, ngân hàng thương mại đóng vai trò “nhà sản xuất” sản phẩm tài chính và kênh phân phối minh bạch. Phổ cập kiến thức không chỉ mở rộng cơ sở nhà đầu tư mà còn tạo niềm tin – yếu tố cốt lõi để thị trường vốn trưởng thành.

“Mục tiêu không dừng ở kỹ thuật giao dịch, mà phải xây dựng kỷ luật tài chính, thói quen quản trị rủi ro và đạo đức thị trường – nền móng cho một văn hóa đầu tư văn minh”, ông Sơn nhấn mạnh.